Spring naar inhoud

3.2 Inkomen uit vermogen

12 maart 2022
___________________________________________________________________________

De belastingheffing op inkomen uit vermogen is in Nederland nu eenmaal een ondergeschoven kindje. Dit heeft als consequentie dat de inkomensstatistiek van het CBS een uitermate onvolledig beeld geeft van het inkomen uit vermogen. Uiteraard heeft dit ook gevolgen voor de inkomensverdeling die uit deze statistieken naar voren komt.

Het inkomen uit vermogen 2020 bedraagt eerder € 66,2 mld. dan de € 38,5 mld. die het CBS thans opvoert. Voor het 10e vermogensdeciel  zijn die cijfers, exclusief rendement op het pensioenvermogen, respectievelijk €  46 mld. en € 28,2 mld en voor het 10e inkomensdeciel € 40,1  i.p.v. € 25,4 mld. Het inkomen uit aanmerkelijk belang vermogen neemt daarbij een bijzonder plaats in. Nadat de CBS-miskleum in het vaststellen van het aanmerkelijk belang vermogen in april 2021 eindelijk voor de jaren 2011-2019 werd bijgesteld (+66% in 2019) ging het CBS october 2021 eindelijk ook over tot het bijstellen van het inkomen uit ab-vermogen voor de jaren 2019 en 2020. Voor het gemak liet het CBS die cijfers voor 2011-2018 ongwijzigd.

Bij de vermogensverdeling discussie is deze recente publicatie [@a5] van het CPB uiterst actueel, ik citeer uit de VK:

Dat niet voorzien sloeg op: “Ook blijkt dat hogere inkomens geen groter deel van hun inkomen afdragen aan belastingen dan lagere inkomens.” Daar kom je dan anno maart 2022 eindelijk achter als gezagghebbend instituut. Natuurlijk kon het CPB de miskleum van het ab-vermogen gedurende de periode 2006-2019 van het CBS niet voorzien. Ook was niet bekend dat de belastingheffing op het vermogen en het inkomen uit dat vermogen, hoe gebrekkig ook gewaardeerd, overigens ook gatenkaas was.

De vraag die natuurlijk wel blijft is of Hoofdeconoom Peter Hein van het CBS nu zelf ook nog een keer uit de kast gaat komen. [@6]

_______________________________________________________________________

§1 Inkomen uit vermogen

Tabel 1 Inkomen uit vermogen 2020  totaal en per 10e inkomens- en vermogensdeciel in € mld.

(click op de tabel of Ctrl+ om te vergroten)

We zullen een gooi moeten doen naar een meer aannemelijk inkomen uit vermogen cijfer dan het CBS ons wil voorhouden zodat we de volgende aanvullingen op de cijfers hebben aangebracht:

#3 Het CBS neemt alleen de directe beleggingsopbrengsten mee. Omdat de indirecte beleggingsopbrangsten bij pensioenfondsen 2x zo groot zijn, moeten we dat cijfer dus indicatief met drie vermenigvuldigen.

#5 Voor de aanmerkelijk belang aandelen gaan we uit van 7% rendement.

#6 Het inkomen uit onderneming wordt elders in de CBS statistieken verantwoord. De splitsing tussen inkomen uit vermgen en inkomen uit arbeid is overigens volstrekt arbitrair.

#8 Rendement overig onroerend goed: 5%.

#12 Voor eigen woning geldt dat het inkomen uit die woning bij het CBS veel te laag wordt voorgesteld. Minstens moet je toch de hypotheekrente goed maken (zie 2011-2012) maar dan wel pro rato voor de hele WOZ-waarde. We gaan uit van 5% rendement.

#16 Het netto Inkomen pensioenvermogen bedraagt 65% van rendement van het totale pensioenvermogen. Dat inkomen fluctueert van jaar tot jaar zeer aanzienlijk.

#22 Onder de hypotheek stalt het CBS de kapitaalverzekeren EW, we rekenen 4% rendement toe.

#23 Als inkomen uit levensverzekeringen wordt 4% rendement aangehouden. De verdeling per inkomens- en vermogensdeciel is onbekend.

Bovenstaande benadering geef ik voor elk beter cijfer, maar daarvoor zullen we eerst het werkelijke inkomen uit vermogen moeten kennen. Als dat inkomen behoorlijk belast wordt, helpt dat natuurlijk. Met de opeenvolgende kneuzen van staatssecretarissen van belastingen is dat al of niet opzettelijk nog steeds niet gelukt. Die opeenvolgende staatssecretaressen werden natuurlijk wel gematst door de “onafhankelijke” rechterlijke macht (gerechtshof Arnhem en HR), die vol gaarne meedacht met de regering om het VRH-probleem zo lang mogelijk op de lange baan te schuiven. (tenslotte moest “de wetgever enige tijd worden gegund om in deze situatie te voorzien.”)

Tabel 2 Inkomen uit vermogen 2011-2020

(click op de tabel of Ctrl+ om te vergroten)

♦ De correcties zoals toegelicht bij tabel 1 zijn ook voor tabel 2 van toepsssing.

♦ Het beschikbare cijfermateriaal ab-vermogen laat zich als volgt samenvatten :

♦ Het argument van het CBS om het opgepotte  ondernemings- en ab-inkomen niet als inkomen in de statistieken te verantwoorden is dan ook volstrekt lachwekkend. [5] Het besteedbaar inkomen voor het 10e vermogensdeciel in 2020 bedroeg 70,9 mld. Die CBS-cijfers kunnen dus de gevoegelijk de stortkoker in.

Een nadere toelichting op het inkomen eigen woning is als volgt:

♦ Uiteraard  zijn ook deze de CBS cijfers even lachwekkend en deze cijfers laat goed zien hoe het CBS met de U.M.C. meedenkt.

♦ Voor een scherpe analyse van de bevoordeling van de EW-bezitter – zie het artikel van Alan Metten op meJudice. [@4]

Als de aanpassingen ergens op slaan heeft dat m.u.z. van het rendement pensioenvermogen ook flinke effecten op het besteedbaar inkomen. Je kunt je dus afvragen wat die inkomensplaatjes van het CBS/CPB eigenijk waard zijn. Over het inkomen van de factor arbeid kunnen we kort zijn: dat valt aanzienlijk hoger uit dan de statistieken (AIQ) ons doen geloven door het forse rendement op het pensioenvermogen. Een van mijn favoriete auteurs Mark Twain heeft zich al eens over de kwaliteit van statistieken uitgelaten. Ons CBS doet alle moeite om zijn stelling waar te maken. Dat slaat dan met name op de onvoldoende clausulering van het cijfermateriaal. Dat het CBS onvoldoende geld krijgt om behoorlijke statistieken op te leveren  is onderdeel van het regeringsbeleid, waarbij politieke opzet niet valt uit te sluiten. (zie Piketty discussie in de Kamer)

________________________

Laatst bijgewerkt  18 maart 2022

Bronnen

[@1] CBS, Samenstelling inkomen; particuliere huishoudens, gewijzigd op: 8 februari 2017, laatst geraadpleegs 5 januari 2022.

Als je zoekt krijg je wel een doorlopende reeks 2001-2018:

CBS, “Samenstelling inkomen; particuliere huishoudens, kenmerken, 2001-2014”,

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/70991ned/table?fromstatweb

voor de jaren 2011- t/m 2018

CBS, “Inkomen van huishoudens; inkomensbestanddelen, huishoudenskenmerken”, Gewijzigd op: 19 oktober 2021. Laatst geraadpleegd 5 januari 2022.

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/84493NED/table?ts=1598815886283

_________________________

[@1] CBS, “Inkomen van huishoudens; inkomensbestanddelen, huishoudenskenmerken””, Gewijzigd op: 19 oktober 2021, laatst geraadpleegd 6 januari 2022

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/84493NED/table?ts=1598815886283

[@2] CBS, “Opgepot inkomen in eigen onderneming”
Het schijnt tot de innovatie bij het CBS te horen als je genoten inkomen aanmerkelijk belang misschien toch tot het inkomen moet rekenen. In een groot aantallen gevallen (b.v. de vrije beroepen geconcentreerd in de Amsterdamse Zuidas, wordt het arbeidsinkomen als luxe loonslaaf met een slecht arbeidscontract, fiscaal ontdoken in box 2, met goedkeuring van de politiek. CBS: “toch heeft het informatieve meerwaarde om ook meer inzicht te krijgen in het deel van de winst dat niet direct in het inkomens-begrip tot uiting komt.”
“Het mogelijk opgepotte inkomen in 2019 komt uit op een som van 28 miljard euro. Tegelijk is 24 miljard euro aan AB-dividenden uitgekeerd, en 43 miljard euro winst genoten door zelfstandig ondernemers en overige zelfstandigen. Oftewel 29 procent van de totale winstaanspraak in dat jaar is niet direct uitgekeerd. Directeuren lijken meer op te potten (21 miljard euro) dan als dividend uit te keren (16 miljard euro). Dit is ook meer dan hun persoonlijke inkomen (18 miljard euro). De directeuren lijken doorgaans veel hogere bedragen op te potten (38 duizend euro in doorsnee) dan de pensioenspaarders (5 duizend euro).”
Het gaat natuurlijk ook om het opgepotte inkomen uit voorgaande jaren, waarmee die inkomensstatistiek 2011-2020 linea directa de stortkoker in kan.  Ter informatie het besteedbaar inkomen voor het 10e vermogensdeciel 2020 bedroeg 70,9 mld.(2019: € 72 mln.)

[@3] Bouwstenenrapport, “Belasten van inkomen uit aanmerkelijk belang”

Klik om toegang te krijgen tot vl8t9gfhn2ys_opgemaakt.pdf

De herziening heeft geleid tot een flinke toename van het aantal ab-houders en hun totale bedrijfsvermogen; het aantal ab-houders is 2,5 keer zo groot, en hun totale aanmerkelijk belang is twee derde hoger.

https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/discussion-papers/2021/herziening-van-de-vermogensstatistiek-2006/2-verbeteringen-in-de-vaststelling-van-het-vermogen

[@4] Alman Metten, “Kloof arm-rijk en huurder-huiseigenaar valt steeds meer samen”, Me Judice, 24 augustus 2021.

In dit artikel wordt een vergelijking gemaakt tussen de  fiscale benadeling huurder en de eigen woning bezitter.

https://www.mejudice.nl/artikelen/detail/kloof-armrijk-en-huurderhuiseigenaar-valt-steeds-meer-samen

[@5] VK, “Laagste inkomens betalen relatief gezien de meeste belasting, rijkste 1 procent betaalt het minst”

https://www.volkskrant.nl/economie/laagste-inkomens-betalen-relatief-gezien-de-meeste-belasting-rijkste-1-procent-betaalt-het-minst~b35a30e9/

N.a.v. deze CPB-publicatie Maart 2022:

Klik om toegang te krijgen tot CPB-Policy-Brief-Ongelijkheid-en-herverdeling.pdf

[@6] Op twitter valt het evangelie van Peter Hein regelmatig na lezen zoals:

Dit soort conclusie moet je wel trekken als het cijfermateriaal  dat het CBS oplevert (zie 21/4/2021) beneden de maat blijft en je “vergeet” dat cijfermateriaal adequaat te clausuleren.

 

 

From → Archief

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: