Spring naar inhoud

1.4 Pensioenvermogen naar inkomensdeciel

19 maart 2020

_____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Deze bijdrage maakt onderdeel uit van de serie pensioenvermogen.[1] In deze bijdrage gaan we na wat de invloed is op de vermogensverdeling als we het pensioenvermogen wel tot het vermogen van de huishoudens rekenen. Als we dit doen moeten we dat pensioenvermogen in tegenstelling tot b.v. het CPB en het CBS wel schonen voor de op het pensioenvermogen rustende belastingclaim in box 1 en dat is geen sinecure zoals we nog zullen zien. Op basis van de gevonden percentages voor de pensioenpremie aftrek komen we op een gemiddeld tarief bij uitkering van  44,3% op basis van 2020 tarieven. Daarnaast int de staat natuurlijk ook nog indirecte belastingen op de consumentenbestedingen voortvloeiend uit de pensioenuitkeringen. (CBS: ca 9%). In totaal zou je dan op 44,3% +9% van (100-44,3%) is 49,3% of afgerond 49% uitkomen. Te zijner tijd moet over de uitkeringen ook nog indirecte belastingen worden betaald als de pensioenuitkering wordt besteed.

_____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

§1 Inleiding

Het zal duidelijk zijn dat het pensioenvermogen gegeven de omvang een forse invloed zal hebben op de vermogensverdeling naar inkomens- en vermogensdeciel als dat vermogen wèl wordt meegenomen. Caminada, Goudswaard en Knoef komen in een artikel in MeJudice tot de volgende conclusie:

Hierbij valt de niet onbelangrijke kanttekening te plaatsen dat we het hebben over de vermogensverdeling per vermogensdeciel en dat het pensioenvermogen hier bruto aan de vermogens zijn toegevoegd. De opbouw van het pensioenvermogen vindt plaats uit het inkomen en de werkelijke verdeling van dat pensioenvermogen zal dus aan dat inkomen en niet aan het vermogen zijn gekoppeld. Op het pensioenvermogen rust een progressieve belastingclaim in box 1. De volgende clausulering in het artikel is dan ook uiterst relevant:

“Zowel op privaat vermogen als op aanvullende pensioenrechten rust een belastingclaim, zij het in verschillende mate (mede afhankelijk van de precieze samenstelling van het private vermogen). Het is niet op voorhand duidelijk welk effect (uitgestelde) belastingheffing zou kunnen hebben op de mate van scheefheid van de vermogensverdeling.”

Die belastingclaim op het private vermogen is anders dan de VRH-diefstal en de schenk- en erfbelasting niet zo goed te plaatsen. Op voorhand is duidelijk dat de progressieve belasting in box 1  bij pensioenuitkering zijn neerslag vindt in de netto waarde van dat pensioenvermogen. De auteurs werken met de vermogensverdeling per vermogensdeciel. Derhalve zou je het marginale belastingtarief in box 1 bij uitkering per vermogensdeciel van het bruto pensioenvermogen moeten aftrekken als je een vermogensverdeling per vermogensdeciel inclusief pensioenvermogen wilt opstellen.

We zullen in deze bijdrage de verdeling van het pensioenvermogen nader analyseren aan de hand van de CBS statistiek van het besteedbaar inkomen 2001-2014. Dat kan dus alleen voor een vermogensverdeling per inkomensdeciel. Gezien een disfunctionele belastingdienst is geen actuelere informatie beschikbaar. De verschillen tussen de vermogensverdeling per inkomens- en vermogensdeciel zijn niet onaanzienlijk mede door ondeugdelijke statistieken voor het inkomen uit vermogen.

§2 Verdeling pensioenpremie per inkomensdeciel

Aan de hand van de CBS-statistiek Samenstelling inkomen valt de volgende verdeling van de pensioenpremieaftrek per inkomensdeciel te maken [2a]:

(click op tabel of Ctrl+ om te vergroten)

(a) 73,6% van de pensioenpremie wordt dus door 30% van de huishoudens afgetrokken. We weten inmiddels dat ca 41% van de pensioenpremie tegen 52% wordt afgetrokken.[2b]

(b) De aanname dat het bruto pensioenvermogen is verdeeld overeenkomstig de pensioenpremiestortingen (werknemers- en het zgn werkgeversdeel) ligt dan voor de hand.

(c) De overheid laat soms wel eens een kruimeltje infromatie vallen. Toevallig beschikken we ook over de belastingdruk gegevens over 2017 [3c] Op basis van dit gegeven kunnen we totale belasting over het pensioenvermogen 2017 uitrekenen:

(1) De helft van de huishoudens bezit 8,1% van het bruto en 5,5% van het netto pensioenvermogen.

(2) We hebben de belastingclaim (34,4%) nu berekend op basis van de gemiddelde belastingdruk – het verschil tussen bruto en besteedbaar inkomen afgezet tegen het bruto huishoudinkomen. Maar het gaat natuurlijk om de marginale belastingdruk op het inkomen zonder en met pensioenuitkering.

§3 Verdeling vermogen 1/1/2018

De verdeling van het pensioenvermogen kan door mij slechts grof benaderd worden op basis van een aantal aannames die in [3a] nader uiteengezet zijn en de uitkomsten moeten dus met de nodige slagen om de arm worden bezien [3a]:

(click op tabel of Ctrl+ om te vergroten)

(a) De inkomens grenzen zijn ontleend aan [3b]. De inkomensgrenzen voor de berekening van de belastingen, premie volksverzekeringen en Zvw zijn toegevoegd. Deze grenzen vallen niet samen met de inkomensgrenzen per deciel en voor de tarieven is het eerstvolgende deciel dus maar aangehouden.

(b) Voor de verdeling van het pensioenvermogen per deciel hebben de cumulatieve verdeling van de pensioenpremie uit §1 aangehouden.

(c) De gehanteerde tarieven zijn de tarieven die voor 2020 gelden.

(d) De top drie decielen bezitten 73,6% van het pensioenvermogen, na belastingheffing is dat aandeel ca 66,8%.

(e) In werkelijkheid vallen de tarieven lager uit door aftrekposten w.o. HRA-infuus. Daarnaast is het inkomensniveau op basis van de pensioenopbouw lager dan het voor pensioenering genoten salaris. Het gevonden gemiddelde tarief van 44,31% is dus aan de hoge kant.

Het cijfer komt redelijk  in de buurt van het cijfer van het MvF van 45,1%. Dat wijkt dus nogal af van het cijfer dat Jacobs van het CPB kreeg (05/2014: 35%) dat we in onze andere bijdragen tot nader order desondanks maar systematisch blijven hanteren.

Als we de uitkomsten in een grafiek uitzetten dan krijgen de volgende vermogensverdeling naar inkomensdeciel per 1/1/2018:

(a) De verdeling van het huishoudvermogen per inkomens- en vermogendeciel is ontleend aan [2a]

(b) Het inkomen is nogal vertekend omdat het inkomen uit vermogen veel te laag wordt voorgesteld.

(b) Het vermogen per vermogensdeciel is het scheefst verdeeld. Het vermogen per inkomensdeciel is vergelijkenderwijs het minst scheef verdeeld.  De verdeling van het pensioenvermogen ;igt daar tussen in, maar is minder gelijk verdeeld dan het vermogen per inkomensdeciel.

________________________________

Laatst bijgewerkt 19 maart 2020

1] Deze bijdrage maakt onderdeel uit van de serie

♦ 1.0 Serie pensioenen

♦ 1.1 Pensioenvermogen

♦ 1.2 Belastingdruk op het pensioenvermogen

♦ 1.3 Rendement pensioenvermogen

♦ 1.4 Pensioenvermogen naar inkomensdeciel

♦ 1.5 Pensioenvermogen 2060

♦ 1.6 Nederland’s pensioenvermogen in Europees perspectief

♦ 1.7 Opdoeken die omkeerregel pensioenen!

♦ 1.8 Dashboard ABP, PFZW,PMT, PME & bpfBOUW

Noten

§1 Inleiding

[1a] http://www.mejudice.nl/artikelen/detail/vermogen-in-nederland-gelijker-verdeeld-sinds-eind-negentiende-eeuw

Koen Caminada, Kees Goudswaard, Marike Knoef, “Vermogen in Nederland gelijker verdeeld sinds eind negentiende eeuw”, Me Judice, 27 juni 2014.

Citaat

“Hieronder presenteren we de vermogensverdeling zonder en met opgebouwde pensioenrechten. We gebruiken CBS microdata over pensioenaanspraken, -uitkeringen en vermogen voor het jaar 2010. Ook de inleg in de derde pijler vanaf 1989 is meegenomen (lijfrenten). De horizontale as geeft het vermogenspercentiel. Alle bedragen zijn bruto berekend. Zowel op privaat vermogen als op aanvullende pensioenrechten rust een belastingclaim, zij het in verschillende mate (mede afhankelijk van de precieze samenstelling van het private vermogen).”

§2 Verdeling pensioepremie per inkomensdeciel

[2a] CBS, “Samenstelling inkomen; particuliere huishoudens, kenmerken, 2001-2014”,

http://statline.cbs.nl/Statweb/publication/?DM=SLNL&PA=70991ned&D1=2&D2=16-30,44-125&D3=0&D4=a&HDR=G3,T,G2&STB=G1&VW=T

[2b] Antwoorden op Kamervragen Miljoenennota 2013

De pensioenpremie bestaat uit premies pensioenfondsen + verzekeringsmaatschappijen + overige regelingen die allemaal van het belastbaar inkomen worden afgetrokken bij de deelnemer en zijn vrijgesteld bij het werkgeversdeel. Op basis van Kamervragen kennen we de volgende gedateerde cijfers (2013) voor de jaren 2013-2017:

“Het bedrag aan pensioenpremies in de tweede en derde pijler loopt volgens het CPB op van 43,4 miljard euro in 2013 naar 48,3 miljard euro in 2017. De budgettaire derving die optreedt als gevolg van deze premies loopt op van 20,0 miljard euro in 2013 naar 21,8 miljard euro in 2017. Uiteraard betreft het hier een partieel budgettair effect: tegenover de kosten van aftrek van pensioenpremies in 2013-2017 staan de belastingopbrengsten over de pensioenuitkeringen. Circa 41 procent van de pensioenpremies wordt afgetrokken tegen een tarief van 52 procent.”

De budgettaire derving schommelt tussen de 48,3% en 45,1%.

§3 Verdeling vermogen 1/1/2018

[3a] https://www.cbs.nl/nl-nl/publicatie/2019/27/welvaart-in-nederland-2019 , blz 29.

[3b] https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/83834NED/table?ts=1578138431231

[3c] https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/kamerstukken/2017/10/03/bijlage-iv-beantwoording-kamervragen-door-het-cpb-over-de-macro-economische-verkenningen/Beantwoording+Kamervragen+over+de+Macro+Economische+Verkenning+2018+door+CPB.pdf

Klik om toegang te krijgen tot Beantwoording+Kamervragen+over+de+Macro+Economische+Verkenning+2018+door+CPB.pdf

From → 0. Permanent

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: