Spring naar inhoud

Het HRA-infuus

8 oktober 2019

____________________________________________________________________________________________

In deze bijdrage brengen we het budgettair belang van het HRA-infuus in kaart aan de hand van de miljoennota 2020. Het gaat hierbij om de hypotheekrente-aftrek (HRA), eigenwoningforfait (EWF) en de af te bouwen wet Hillen, naaste enkele kleinere posten.

Het totale kostenplaatje voor de schatkist is moeilijk boven tafel te krijgen. Daarvoor is ons belastingstelsel te ondoorzichtig. Zo verlaagt het HRA-infuus ook het toetsingsinkomen voor de toeslagen.

Voor 2017 bedroeg het HRA-infuus eerder € 15,4 mld. t.o..v de cijfers van het MvF (€ 11,9 mld.) en het CBS (€ 9,5 mld.) Opdoeking van het HRA-infuus geeft dus de mogelijkheid voor een flinke belastingverlaging in box 1.

Naast deze bijdrage wordt ook de bijdrage Calculatieschema HRA  bijgehouden die wordt geactualiseerd zodra de belastingplannen definitief zijn. Met GL’s Klaver is dat Kat in ‘t bakkie.

____________________________________________________________________________________________

(1) Inleiding

De eigenwoning wordt met een groot aantal regelingen gesubsidieerd die in het verloop van deze bijdrage deels aan de orde komen. We gaan b.v. niet in op de subsidies voor verduurzaming van de woning.

In deze bijdrage zullen we eerst het HRA-infuus in kaart brengen zoals dat door de overheid in de miljoenennota 2020 en in de CBS-publicatie Welvaart in Nederland 2019 wordt voorgeschoteld.

Daarna gaan we na wat het plaatje zou zijn als we he hele HRA-infuuus zouden opdoeken en de eigen woning in box 3 onderbrengen.

(2) Het HRA-infuus in de miljoennota 2020

De MN 2020 geeft de volgende samenvatting van de fiscale voordelen uit eigen woning.

(a) Het budgetaire beslag van de HRA, EWF en Wet Hillen is dus sinds 2014 met € 4,2 mld. (7,6%) afgenomen. In totaal nam het beslag met € 3,6 mld. (4,9%) af.

(b) Sommige cijfers hebben een sterk natte vinger karakter: de cijfers van de belastingdienst ijlen flink na.

(3) Het HRA-infuus volgens het CBS voor het jaar 2017

In de CBS-publicatie Welvaart in Nederland 2019 geeft het CBS een overzicht van de belastingvoordelen aftrek eigen woning 2017 die als volgt kan worden samengevat [2]:

Over de 8,4 miljard aan eigenwoningforfait was in 2017 ruim 3,6 miljard euro aan belasting verschuldigd. De aftrek van de hypotheekrente en aftrek wegens geen of geringe eigenwoningschuld (in totaal 30,1 miljard euro) leverde daarentegen een belastingvoordeel op van 13,1 miljard euro. Per saldo verlaagde de eigen woning het belastbaar inkomen dus met 21,7 miljard euro, hetgeen resulteerde in een belastingteruggave van 9,5 miljard euro.

Hierbij zijn dus de volgende kanttekeningen te plaatsen:

(a) Het CBS geeft een onvolledig plaatje van het werkelijke HRA-infuus. Het MvF kwam hierboven op tezamen € 8,6 mld. aan HRA, EWF en wet Hillen naast overige subsidies groot € 3,5 mld.  Van de overige subsidies maakt de verlaagde overdrachtsbelasting groot € 3 mld. overigens het leeuwendeel uit.

(b) De opvatting dat het EWF het werkelijke inkomen uit eigen woning vermogen weergeeft is questieus. Het EWF bedrag is immers maar 28,4 % van de betaalde hypotheekrente en 59 % van de waarde van de eigen woning is slechts hypothecair belast.

(c) De overdrachtsbelasting is voor de eigen woning bezitter een kostenpost die door de huurder ook in de huur wordt betaald. Een verlaging van die belasting wordt dus door het MvF als subsidie aangemerkt.

(4) Het rendement op het eigen huis

De EW-bezitter spaart de huur uit en die besparing kan als inkomen uit dat vermogen worden aangemerkt. Niet voor het zelfde geld kan men betogen dat de eigen woningbezitter en de huurder fiscaal volstrekt gelijk moeten worden behandeld, De huur en de kosten van de eigen woning moeten dan uit het besteedbaar inkomen bestreden worden. Omdat de EW-bezitter een gedeeltelijke vrijstelling van het EW-vermogen geniet, dient de huurder een vergelijkbare vrijstelling van zijn vermogen te krijgen.

Als forfaitair rendement houden we 4%, zijnde ongeveer het gemiddelde van de huidige VRH. Op basis van de cijfers per 1/1/2017 zijn de cijfers dan als volgt:

(a) De omstreden overdrachtsbelasting voor woningen heb ik buiten de opstelling gehouden. Als die belasting wordt opgedoekt zullen de EW-bezitters wel voor een andere belastingverhoging opdraaien.

(b) In totaal gaat het dus om een HRA-infuus van € 15,4 mld. aan belastingen in 2017.

(c) Volgens de commissie parameters bedraagt het verwacht meetkundig bruto rendement op niet-beursgenoteerd vastgoed maximaal 4,8%.  De gebruikte 4% lijkt dus een redelijk uitgangspunt.

(d) Als de eigen woning onder de VRH gaat vallen zal de vrijstelling VRH omhoog moeten. De huurders profiteren dan ook mee. Dan blijft er overigen nog een flinke belastingverlaging mogelijk: de loon- en inkomstenbelasting 2017 bedroeg € 61.309 mln. [3]

(5) Toeslagen

De hypotheekrenteaftrek beïnvloedt, net als de pensioenpremieaftrek, de zelfstandigenaftrek en winstvrijsteling MKB de hoogte van het toetsingsinkomen en daarmee de toeslagen.  Ook dit voordeel vervalt derhalve.

________________

Laatst bijgewerkt 9 oktober 2019

[1]Bijlagen bij de Miljoenennota 2020

Klik om toegang te krijgen tot 01_Miljoenennota_bijlage.pdf

,blz 100-101.

[2] CBS, Welvaart in nederland 2019, blz. 164-165

https://www.cbs.nl/nl-nl/publicatie/2019/27/welvaart-in-nederland-2019

[3] https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82569ned/table?fromstatweb

From → 0. Permanent

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: