Spring naar inhoud

Nog een investeringsfonds?

24 augustus 2019

__________________________________________________________________________________________________________

We schijnen er nog een investeringsfonds bij te moeten krijgen. Voor een land dat volgens minister Hoekstra nog “een staatsschuld van € 400 mld. op de teller heeft staan”, die kennelijk nodig verder moet worden afgelost is dat een opmerkelijke actie.[1] Nu weten we dat minister Hoekstra en zijn voorgangers incl. MP Rutte en de EU-bobo’s niet kunnen boekhouden want we hebben al vele jaren geen overheidsschuld meer en eerder een belastingclaim op het pensioenvermogen, na aftrek van de overheidsschuld, van eind 2020 ruim € 200 mld. Daarvan kunnen onze Haagse politici al een aardig feestje bouwen.

De NRC zet in een artikel de voor- en nadelen van een degelijk fonds op een rijtje. We zullen bij die mooie samenvatting van Philip de Witt Wijnen enkele kanttekeningen plaatsen. Slimme en doordachte investeringen renderen altijd, zeker na de forse rentedaling sinds 2008. Maar dat is geen reden om een speciaal fonds in het leven te roepen aangezien de Nederlandse overheid net als oom Dagobert Duck al vele jaren in het geld rondzwemt.

Zelfs indien tot 60% bbp_2020 zou worden bijgeleend is dat bedrag gering t.o.v. het bedrag dat de staat in het pensioenpotje heeft vastgelegd. Invoering van een voorbelasting op het pensioenvermogen van 30% levert sowieso al 540 mld. op. Ik zie niet in waarom de staat daarna nog een aanvullend fonds nodig heeft.

__________________________________________________________________________________________________________

(1) De uitgangssituatie:

De uitgangssituatie kan als volgt worden weegegeven:

De kolom NRC slaat op de cijfers in het artikel, die uiteraard nauw aansluiten bij de CPB-cijfers, zoals je van een kwaliteitskrant die zelf niet nadenkt, kunt verwachten. [2]. De werkelijke cijfers geeft de situatie weer als je wel rekening houdt met de belastingclaim op het pensioenvermogen. Dat bedrag valt redelijk eenvoudig te innen en dat kost de pensioendeelnemers geen stuiver meer dan zij anders bij uitkering zouden betalen. Aangezien dat geld van die claim zonder stelselwijziging nimmer beschikbaar komt worden de burgers er in de toekomst ook niet armer van in hun portemonnee. (Die belastingclaim blijft immers t/m 2060 ook al maar toenemen.)

Eind 2020 bestaat er dus al een overheidsfonds van € 536 mld. als we 40% aan overheidsschuld over houden. Als we de omkeerregel pensioenen materieel opdoeken door een voorheffing van 30% op het pensioenvermogen in te voeren hebben we helemaal geen nieuw fonds nodig.

2) Investeringsprojecten.

Een overzicht wat onder investeringen verstaan wordt vindt u in bijlage B van het rapport overheidsinvesteringen in Nederland. [3] Allereerst dient natuurlijk een duidelijk onderscheid gemaakt worden tussen die overheidsinvesteringen die normaal uit de begroting dienen te worden bestreden (zoals defensie) en andere overheidsinvesteringen die van zo’n fonds gebruik kunnen maken. Het zal duidelijk zijn dat dit onderscheid uiterst subjectief is en politiek gemanipuleerd kan en zal worden. Onze EU-bobo’s zullen daarover ook wel een mening hebben en kijken bovendien graag met ons CPB naar de structurele begrotingsruimte.

De staat moet eerst zijn lopende investeringsprojecten maar eens onder de loep nemen alvorens nieuwe te entameren. Er mag dan ruimte zijn om te lenen er is voorlopig nauwelijks ruimte om te bouwen. [4;6]

Investeringen in onderwijs horen uit de lopende begroting bestreden te worden. Ik begrijp dat de bezuinigen en ombuigingen uit het verleden door het huidige kabinet ongedaan gemaakt worden door investeringen uit het fonds: uiterst creatief boekhouden dat je wel aan Rutte c.s. kunt overlaten.

Onze overheid heeft een niet zo denderend track record voor wat betreft de kostenbewaking van grote projecten. Een marginaal rentevoordeel op leningen  lekt op die manier snel weg. Dit klemt te meer daar in de huidige markt een prijsopdrijving van de overspannen markt van bouwprojecten niet denkbeeldig is. [6]

(3) De rente op de staatsleningen

(a) De huidige rente op een 10-jarige staatslening bedraagt 22/8/2019 -0,511 %. [5] Door € 10 mld. in een oude sok in de kluizen van DNB te deponeren kan de Minister van Financiën in 10 jaar tijd dus al 511 mln verdienen, daar heb je geen fonds voor nodig. Die € 10 mld. in de kluis is 23/8/2029 met 1,7% inflatie per jaar echter nog maar € 8,492 mld. waard tegen de prijzen in 2019. Dat verschil heeft de staat als schuldenaar dan ook al opgestreken.[7] Het effectieve rentepercentage voor die lening is rekening houdend met inflatie -2,2 %.

(b) De 0,5% Ned 2019-2040 donkergroen gewassen staatslening  leverde in mei 2019 € 5,985 mld. op. Voor de pensioendeelnemers: ABP nam voor € 171 mln deel en PFZW voor € 82,5 mln. Inmiddels noteert deze lening tegen een koers van 113,3%, met een koerswinst voor deze twee fondsen van € 33,7 mln. Die winst kan overigens direct het rentetermijnstructuur zwarte gat potje in.

(c) Investeringsgoederen die door de inflatie in waarde stijgen zijn dus zeer aantrekkelijk, maar dat gold al veel eerder. Het verslonzen van de woningbouw onder Rutte I , II en III en de invoering van de verhuurdersheffing in 2013 was dus zeer verwerpelijk.

(4) Onze media en de begrotingsdiscipline

De zgn. kwaliteitsmedia hebben natuurlijk een reputatie op te houden in het klakkeloos overpennen van regeringspropaganda inzake onze overheidsschuld.  Onze (“linkse”) media geven daarbij tevens recent blijk van een nogal selectief geheugen van onze economische geschiedenis [8]:

Ons economisch licht mevouw Yvonne Hofs kan getuige onderstaande tekst wel een geschiedenislesje gebruiken [8a]:

Zelfs de rechtse coalitiepartijen CDA en VVD, die traditioneel de meeste waarde aan begrotingsoverschotten hechten, hebben daar nu misschien wel oren naar.

Ook de invisible hand van de hoofdredactie van de NRC (ex Elsevier) kan er wat van [8b]:

Behoedzaam begroten is dan ook nu het devies, maar dat zou premier Rutte als geen ander moeten weten. Als aanvoerder van de in de oppositie verkerende VVD ageerde hij bij de Algemene Beschouwingen in 2008 tegen de volgens hem veel te zonnige begroting voor het jaar 2009 die het kabinet-Balkenende-Bos bij het parlement had ingediend. Het kabinet „gaat maar door met het opzetten van parasolletjes terwijl er aan alle kanten donderwolken aankomen”, zei Rutte nadat kort daarvoor de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers in de problemen was gekomen. Hij kreeg meer dan gelijk. Enkele dagen later zou wereldwijd de grootste naoorlogse economische crisis uitbreken. Een voor Nederland voorspelde groei met ruim 1 procent, sloeg binnen een jaar om in een krimp met 5 procent.

Voor mijn commentaar om die onzin even recht te zetten zie [8]

______________________

Laatst bijgewerkt 25 augustus 2019

[1] https://www.ad.nl/politiek/het-kabinet-wil-miljarden-in-nieuw-fonds-stoppen-omdat-de-rente-zo-laag-staat-br~aef75818/

[2] NRC, Weer een fonds voor Nederland

Zes voordelen en zes nadelen Minister Hoekstra wil tientallen miljarden investeren in de economie. Is dat een goed plan of niet?

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/08/23/weer-een-fonds-voor-nederland-a3971048#/handelsblad/2019/08/24/#108

[3] Overheidsinvesteringen in Nederland

http://www.seo.nl/uploads/media/2015-86_Overheidsinvesteringen_in_Nederland.pdf

[4] https://www.nrc.nl/nieuws/2019/06/20/mogelijk-tientallen-projecten-in-gevaar-door-rvs-uitspraak-stikstof-a3964430

[5] https://www.homefinance.nl/algemeen/informatie/kapitaalmarktrente.asp

[6] https://www.rabobank.nl/bedrijven/cijfers-en-trends/bouw/bouwupdate-juli-2019/

[7] Een typisch voorbeeld van een broekzak-vestzaktransactie.

[8] Het gaat om onderstaande artikelen in de krant van zaterdag:

[8a] VK, Lang leve ‘gratis geld voor iedereen’

https://krant.volkskrant.nl/titles/volkskrant/7929/publications/727/articles/958006/6/1

[8b] NRC, “Rutte III moet op weg naar de volgende verkiezingen stilstand zien te voorkomen”

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/08/24/rutte-iii-moet-op-weg-naar-de-volgende-verkiezingen-stilstand-zien-te-voorkomen-a3971035

De geschiedenisles die daar bij hoort:

[a] De gouwe ouwe klassieker:

Staatsschuld, Begrotingstekort en de Linkse Kabinetten

met de verwijzingen aldaar

[b] voor Rutte als opfrisser

http://www.rijksbegroting.nl/2009/kamerstukken,2010/5/20/han8602a05.html

en de VVD-crisis tegenbegroting om de economie in 2009 nog verder naar de knoppen te helpen:

http://media.rtl.nl/media/financien/rtlz/2009/Tegenbegroting.pdf

Rutte had natuurlijk president van de Nederlandse Bank moeten worden. De Telder Stichting legde terecht de hele schuld van de 2008 bankencrisis bij de overheid en de toezichthouder. Maar de werkelijke oorzaak verschilde nogal van wat die stichting daarmee bedoelde:

Nederland had eind 2008 een werkelijke overheidsschuld van € 106 mld. (16,3% bbp), voornamelijk door de acquisitie van € 85 mld. financieel vast actief door de bankencrisis. Dat geld kwam vrij snel met rendement terug. Voor de leugenachtige platformpresentatie van oppositieleider Rutte zie noot 1 in dezelfde bijdrage.

Er was dus in 2008 volstrekt geen reden om aan de noodrem te trekken. De Nederlandse overheidsfinanciën waren meer dan op orde en onze ambtenarenpensioenen waren i.t.t.t het buitenland ook nog eens afgefinacierd. Het Stabiliteits- en Groeipact had voor de Nederlandse situatie geen enkele relevantie en die EU-bobo’s moesten hun cursus elementair boekhouden nodig eens bijspijkeren. Dat gold trouwens voor de meeste Nederlandse macro-economen, zo ze die cursus ooit gevolgd hadden.

Advertenties

From → 1. Actueel

5 reacties
  1. W. Auzez permalink

    volgens mij is 0,511% van 10 miljard 51,1 miljoen en niet 511 miljoen.. (10000000000 / 100 = 100000000 = 1% = 100 miljoen. 0,511% = 51,1 miljoen.

    • Iedereen maakt wel eens fouten, dus u liet mij even schrikken. Maar ik schreef dan ook in 10 jaar tijd. Dus we zijn het eens.

  2. Dhr JC Kortekaas permalink

    1600 miljard dreigt naar buiten te dwarrelen.
    We hebben toch een dichtgetimmerd pensioenakkoord?

  3. Dhr JC Kortekaas permalink

    nepnieuws op komst september 2019

    16 september dekkingsgraad ABP gezakt van 93 naar 90%

    Paniek in het Koninkrijk.
    “Geldpakhuis van de nijvere mieren staat op instorten.”
    1600 miljard dreigt naar buiten te dwarrelen.

    17 september Prinsjesdag

    Paniek alom bij de pers.
    Hoe de cijfers te duiden?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: