Spring naar inhoud

Enkele niet-consumptieve aanvullingen

20 augustus 2019

______________________________________________________________________________________________________

In zijn publicatie het achterblijven van de consumptie bij het bbp, 2008-2018 gaat het CBS nader in op de discrepantie in die ontwikkeling.[1]

De pensioenbesparingen vallen niet onder de vrije besparingen, maar onder de collectieve besparingen. Hierom zijn de pensioenaanspraken niet opgenomen in figuur 4.2. (CM: financiële transacties) De pensioenbesparingen worden verwerkt in de berekening van het beschikbaar inkomen.

Omdat er verder weinig kwantitatieve aandacht aan dit onderwerp wordt besteed in de CBS-publicatie is het misschien goed om enkele kerncijfers, voor zover beschikbaar, even voor het voetlicht te halen.

Daarnaast gaan we even in op de HRA-infuus cijfers die de het bedrag van de afgeloste hypotheken in een wat breder perspectief plaatsen.  Ook de rol van de spaarhypotheken komt zijdelings aan de orde, omdat behoorlijk cijfermateriaal ontbreekt. [ 1, blz. 11]

Als oorzaken voor de geringere stijging van de consumptie t.o.v. de stijging van het bbp is naast een inflatieverschil de toename aflossing hypotheken de belangrijkste factor volgens het CBS. Maar ook op andere wijze werd tegen de klippen op gespaard. Bovendien bleef bij het CBS de belastingheffing, inclusief indirecte belastingen buiten schot en die nemen we ook maar even mee.

______________________________________________________________________________________________________

(1) De pensioencijfers

Dat er in de afgelopen 10 jaar fors gespaard werd op het gebied van pensioenen, mag op basis van onderstaande cijfers duidelijk zijn. Dat er door de omkeerregel pensioenen buitensporig veel belasting werd geheven ook.

(a) In de cijfers van het CBS wordt de pensioenpremie aan het inkomen en besteedbaar inkomen onttrokken. Pas de pensioenuitkeringen maken onderdeel uit van het besteedbaar inkomen. Van het rendement op het pensioenvermogen wordt niets in de cijfers verwerkt noch in het inkomen noch in het besteedbaar inkomen. Eerst bij uitkering komt het rendement in het inkomen tot uitdrukking en dat kan een hele tijd duren, te meer als er forse indexatie-achterstanden ontstaan. Dat rendement wordt verdeeld tussen de pensioendeelnemers (65%) en de staat (35%). De staat verantwoordt ook geen stuiver van zijn aandeel in die rendementen in zijn boeken anders dan als onderdeel van de belasting op de pensioenuitkering.

(b) Het gevolg van (a) is dat de huidige belastingtarieven onnodig hoog zijn om het gat dat ontstaat tussen het inkomen dat wel verdiend wordt en in het bbp wordt verantwoord maar pas in een veel later stadium in de belastingheffing wordt betrokken. In de ”analyse” van het CBS vindt u van dit effect niets terug.

(c) De pensioenpremie wordt inclusief sociale lasten tegen 52% afgetrokken en de uitkering wordt t.z.t. tegen 35% belast. De subsidiëring van het pensioenstelsel slaat derhalve t.o.v. het buitenland een fors gat in de belastingopbrengst en die moet door de huidige belastingbetalers op andere wijze worden aangevuld.

(d) Het pensioenvermogen is vrijgesteld van vermogensrendementsheffing, maar veelal wordt vergeten dat het rendement op het pensioenvermogen dat, ondanks het FTK, bij uitkering beschikbaar komt in box 1 wordt belast.

(2)  Het HRA-infuus

De financiële effecten 2014-2019 van het HRA-infuus kunnen als volgt worden weergegeven [2]:

Als de hypotheekrente als een huis staat, dan is dat toch een huis in Groningen. In elk geval had de staat de geringere HRA wel eens aan alle belastingbetalers in de vorm van een belastingverlaging kunnen teruggeven.

De lijst is natuurlijk niet volledig te denken valt aan: vrijstelling rechten op bepaalde kapitaalsuitkeringen forfaitair rendement, gedeeltelijke vrijstelling van inkomsten uit kamerverhuur en aftrek kosten monumentenwoning. Daarnaast natuurlijk de vrijstelling vermogensrendementsheffing voor zover die belasting hoger zou uitvallen dan de combinatie EWF, Wet Hillen en renteaftrek.

Liever had ik natuurlijk een overzicht voor de periode 2008-2018 verstrekt maar de informatievoorziening van overheidswege is zodanig droevig geregeld dat mij dat te veel tijd kost.

(3) Jankverhalen over het onder water staan van de hypotheken

Zoals bekend heeft de 30- jarige huurder van een huurhuis in de vrije sector een levenslange huurschuld die veelal hoger is dan de afnemende hypotheekschuld van de eigen woningbezitter. Aangezien je in gelul niet kan wonen, zal die materiële huur-“schuld” toch op tafel moeten komen. Over die hypotheekschuld worden heel wat jankverhalen gehouden door de toezichthouders en de politiek. Ook bij een huis dat onder water staat geldt dat je zolang je de hypotheek kunt blijven betalen er materieel niets aan de hand is en je vrolijk verder kunt leven.

Het CBS houdt geen statistieken bij van de spaarhypotheken en woekerpolissen waarmee vermogen wordt opgebouwd. Het bedrag aan spaarhypotheken werd in 2014 voor eind 2012 geschat op € 80 mld. en zou naar verwachting groeien tot € 135 mld. in 2018.[3] Een actualisatie van dit cijfer is mij niet bekend en het CBS kennelijk ook niet, anders had hij dat ongetwijfeld wel vermeld.  Ook met die spaarhypotheken zal dus flink zijn gespaard, hoewel het CBS maar een gering deel meeneemt.

(4) Collectieve lastendruk

Misschien is het goed om de collectieve lastendruk ontwikkeling 2008-2018 ook even niet onder de pet te houden:

(click op grafiek of Ctrl+ om te vergroten)

(a) Een toename van de collectieve lastendruk eind 2018 met 2,8 % t.o.v. 2008 komt toch ook overeen met € 21,7 mld. Over de kanttekeningen bij dat cijfer gezien het effect van de omkeerregel pensioen zie deze bijdrage.

(5) Groei en toename waarde bbp en consumptie huishoudens

En omdat ik het toch niet kon laten even de volgende grafiek die het CBS ook niet gaf [4]:

(a) Die groei van het bbp: Rutte I, II en III zal er ongetwijfeld iets mee te maken hebben , je kunt niet alleen de werkgevers de schuld geven.

(b) Het CBS is alleen geïnteresserd in de totale consumptie en in het bijzonder de consumptie van huiseigenaren. Naar de prijsontwikkeling van de huren, energie en zorg zult u ter vergeefs zoeken in het CBS-artikel. Daarvoor moet u andere bronnen raadplegen. [5]

We kunnen het niet laten de huren er even uit te lichten en de ontwikkeling is volgens onderstaande grafiek [6]:

Ik heb geen verstand van de sociale woningbouw economie die in Nederland op Sovjetachtige wijze wordt gerund. Ik kan dan ook niet verklaren waarom de huurders niets merken van de jarenlange rentedaling, waarvan de huizenbezitters wel genieten. De verhuurdersheffing zal er ongetwijfeld iets mee te maken hebben en sommige economen vinden dan ook dat als die heffing niet bestond, ze zou moeten worden uitgevonden.

_______________________________

Laatst bijgewerkt 22 augustus 2019

[1]CBS, “Het achterblijven van de consumptie bij het bbp, 2008–2018”,

https://www.cbs.nl/-/media/_pdf/2019/34/het-achterblijven-van-de-consumptie.pdf

[2]Bijlagen bij de Miljoenennota 2019

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/begrotingen/2018/09/18/bijlagen-miljoenennota-2019, blz 89.

[3]Wiemer Salverda, “Ongelijkheid in en na de financiele crisis”, Tijdschrift voor Openbare Financien, 2014,

https://www.wimdreesfonds.nl/uimg/wds/b51992_att-tvof-editie-jaargang-46-2014-nummer-3.pdf

en

Gebaseerd op Laura Oudman, “Netto hypotheekschuld positie (Bank)spaar- en beleggingsdepots” met een bedrag van € 79,3 mld. (conclusie), met overigens een aantal slagen om de arm en gebaseerd op een extrapolatie.

http://files.smart.pr/cd/6f1a90f07411e38a7609587973a212/Onderzoek-netto-hypotheekschuld-positie.pdf

[4] CBS, “Bbp, productie en bestedingen; kwartalen, mutaties, nationale rekeningen”,

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/84106NED/table?ts=1566329141289

Deze tabel geeft nog wat nadere infromatie over de samenstelling van de consumptie waaraan het CBS verder voorbijgaat.

[5]Bart Dirks, VK, “Mensen met schulden worden steeds armer: ‘Ontbijtje bij de Hema is voor mij al vakantie’

https://www.volkskrant.nl/mensen/mensen-met-schulden-worden-steeds-armer-ontbijtje-bij-de-hema-is-voor-mij-al-vakantie~b1eecb22/

[6] https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2018/36/huren-stijgen-in-2018-sneller-dan-in-2017

 

Advertenties

From → 1. Actueel

3 reacties
  1. Nog even de quote

    “DNB wil dan ook het ontwijken van belastingen hard aanpakken.”

    https://fd.nl/economie-politiek/1309413/legale-belastingontwijking-volgens-dnb-reden-voor-banken-om-klanten-te-weigeren

    (1) Banken die hun filialen hebben in belastingparadijzen werken in hun businessmodel flink mee aan belastingontwijking. Gezien de aard van de clientèle zal daarbij ook sprake kunnen zijn van zwart geld en witwassen. Voor de (ex-) staatsbank ABN-AMRO was dat onder Zalm (DSB) geen reden om die kantoren niet langer aan te houden.

    (2) Wat legaal is wordt mede door de controle van de belastingdienst bepaald en niet door hoogleraren die bijsnabbelen bij de grote belastingkantoren, of praktisch gezien het omgekeerde. Wel mogen deze figuren altijd hun waardevrije wetenschappelijke oordeel in de pers geven zonder tegengas van de journalist of zelfs disclosure. Die controle door de belastingdienst is door onkunde en onderbezetting deels illusoir.

    (3) Indien een belastingconstructie niet werkt omdat een gang van zaken wordt gepresenteerd die niet overeenkomt met de werkelijkheid dan moet de belastingdienst dat eerst bewijzen en dat kost mankracht die de belastingdienst niet heeft.

    (4) Mocht de belastingdienst wel zijn werk doen dan zijn veel van die constructies fraus legis met overeenkomstige boetes. De continuïteit van het bedrijf zal dan veelal in gevaar zijn en die bank loopt dan veel risico. Terecht dat DNB daar dus op wijst maar ze had dan ook andere beroepsbeoefenaren even moeten waarschuwen.

    (5) De kans daarop is echter zoals boven uiteengezet praktisch nihil.

  2. Dhr JC Kortekaas permalink

    “Dat er in de afgelopen 10 jaar fors gespaard werd op het gebied van pensioenen, mag op basis van onderstaande cijfers duidelijk zijn. Dat er door de omkeeregel pensioenen buitensporig veel belasting werd geheven ook.”

    Moet zijn volgens mijn fiscale perceptie:

    Dat er in de afgelopen 10 jaar fors gespaard werd op het gebied van pensioenen, mag op basis van onderstaande cijfers duidelijk zijn. Dat er door de omkeeregel pensioenen buitensporig veel belasting werd ontweken ook.

    DNB wil dan ook het ontwijken van belastingen hard aanpakken.

    https://fd.nl/economie-politiek/1309413/legale-belastingontwijking-volgens-dnb-reden-voor-banken-om-klanten-te-weigeren

    Maar Klaas Knot wil weer wel een kostendekkende pensioenpremie, zodat er meer belasting kan worden ontweken voor later.

    De leukste augustus-mop vind ik nog steeds Don Q. Pieter O.

    “Vraag 9
    Is er een ooit een doorrekening of scenariostudie gedaan van wat er
    gebeurt met het Nederlandse pensioenstelsel indien de
    rentetermijnstructuur langdurig (tien jaar) rond het huidige niveau zou blijven? Zo nee, wilt u dat op korte termijn laten doen en hierbij zowel rekening houden met het oude als het nieuwe stelsel?

    Vraag 10
    Bent u bereid om onderzoek te laten doen, door bijvoorbeeld het Centraal Planbureau (CPB), naar of een kapitaalgedekt stelsel bij de langdurige lage of negatieve rentes optimaal is en welke beleidsopties Nederland heeft met het pensioenstelsel en/of dit ECB beleid?

    Vraag 11
    Hoe groot is de schade van het ECB beleid voor de Nederlandse
    pensioenfondsen en daarmee de Nederlandse gepensioneerden?

    Vraag 12
    Waar liggen de grenzen van het ECB-mandaat? Wie toetst actief of de ECB zich aan haar mandaat houdt?”

    We worden bestuurd door onwetende dominees.

    • Er is sprake van belastinguitstel voor 35% van de pensioenpremie die door de omkeerregel pensioenen (dit keer door mij wel goed gespeld) wordt gefaciliteerd. Er is sprake van belastingafstel voor 17% omdat de premie tegen gemiddeld 52% wordt afgetrokken en de uitkering later tegen ca 35% wordt belast. (allemaal CPB percentages die wat mij betreft nog te bewijzen zijn.) Initieel wordt dus belasting misgelopen die op andere wijze moet worden binnengehaald en bij uitkering wordt nog eens gemiddeld 35% betaald. Het inkomen dat voor pensioenvorming wordt gebruikt, wordt dus dubbel belast.

      “We worden bestuurd door onwetende dominees”

      Ik denk dat politici die dit soort aantoonbaar domme vragen bedenken een studie voor dominee niet zouden moeten kunnen halen, als dat curriculum voor die studie iets voorstelt. Maar ik heb overigens geen verstand van dat soort studies. Sommige zuurpruimen zouden zelfs kunnen betogen dat onwetende dominees een pleonasme is, ik geef die studie echter het voordeel van de twijfel.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: