Spring naar inhoud

Gevolgen pensioenakkoord beter uitleggen

13 augustus 2019

__________________________________________________________________________________________________

Met verbazing nam ik vandaag kennis van de Volkskrant opwinding over het effect van het vroeger stoppen met werken en verlaging van de AOW-leeftijd in het pensioenakkoord. Dat krijg je als journalisten die van toeten nog blazen weten tegenwoordig de verslaglegging doen.

Daarom maar even een korte reactie. Overigens is er helemaal geen pensioenakkoord en valt er eigenlijk weinig uit te leggen omdat alles nog onzeker is.

Als Giebels in zijn commentaar schrijft dat

Weinigen doorzagen de lagere pensioenuitkering als ­effect van het akkoord. Ook doordat het de onderhandelaars – kabinet en sociale partners – aan de lust ontbrak ­deze keerzijde onder de aandacht te brengen.

zou hij ook eens bij zijn economieredactie te rade kunnen gaan. Aan eufemismen hebben we in deze context niet zo veel. De regering heeft de zaak voorgelogen (zie motto deze site) en de VK schreef die leugens klakkeloos over.[4]

______________________________________________________________________________________________

De Volkskrant windt zich in Giebel’s commentaar nogal op over de gevolgen voor het pensioen als je eerder stopt met werken en de AOW-leeftijd verlaagt. [2] Die opwinding past geheel in de free lunch mentaliteit die ook al al aan de orde kwam bij Koolmees’ hobbyhorse: het mogelijk opdoeken van de doorsneepremie, waarvan de uiterst kostbare uitwerking nog steeds op zich laat wachten.

De doorrekening van het pensioenakkoord van VVD, CDA en CU, is met medeweten van GL en de PvdA ook nooit goed uitgelegd aan de pensioendeelnemers. Dat kon ook niet omdat de werkelijke problemen werden doorgeschoven naar een commissie die daarvoor de kastanjes uit het vuur mag halen. Later kunnen die partijen dan zeggen dat ze het niet geweten hebben en helaas is dat deels nog waar ook. De pensioenproblematiek is nooit echt onderdeel geweest van het politieke discours.

De doorrekening van de consequenties van een deel van dat akkoord sijpelt geleidelijk door in de pensioenopgaven van de pensioenfondsen. [5]

De VK, de krant van uitslapend Nederland, geeft de volgende gevolgen van dit onderdeel van het pensioenakkoord:

Drie elementen spelen een rol:

(1) een werknemer die eerder stopt, legt minder geld in de pensioenspaarpot,

(2) moet tijdens het pensioen langer putten uit die (minder gevulde) pot

en

(3) loopt beleggingsrendement mis.

ad (1) Eerder stoppen

Het ABP verstrekte daarvoor al in  eind juni 2017 (sic!) de volgende opstelling over de gevolgen van het eerder met pensioen gaan [3]:

Zoals gewoonlijk zijn de financiële gevolgen van wijziging in het pensioenstelsel niet onaanzienlijk.

Inmiddels kunnen de ABP’ers hun keuze maken [5a] Ook b.v. de PFZW-pensioendeelnemers kunnen inmiddels hun rekensommetje maken. [5b]

Ad (2) Langer pensioen uitkeren

Volgt logisch uit de keuze

Ad (3) beleggingsrendement

Het beleggingsrendement wordt opgepot doordat de rekenrente ontwikkeling  het rendement afroomt. Praktisch kun je in het huidige FTK systeem op korte termijn met nominale pensioenpremies rekenen. Dat effect is dus nauwelijks aanwezig en leidt alleen tot een hoger pensioen voor de jonge generatie. (wat in het vat zit, verzuurt niet)

Er is dus gewoon niets nieuws onder de zon, maar als je habitueel alleen persberichten van de overheid overschrijft [4], kom je daar natuurlijk te laat achter.

Overigens weten we nog helemaal niet hoe het pensioenakkoord er werkelijk uit gaat zien. Dat is afhankelijk van het nadere overleg [6]:

Het doel is met het nieuwe contract een stabiel en koopkrachtig pensioen te bieden. Maar juist de rekenregels moeten komende tijd nog verder worden uitgewerkt. Ook daarom zou nu korten op pensioenen voorbarig zijn.

 Elzinga: ‘We weten nog helemaal niet hoe dat nieuwe pensioencontract er precies uit gaat zien, wanneer wel en niet gekort gaat worden, wanneer er geïndexeerd kan worden. In afwachting van die uitwerking zou je nu geen maatregelen moeten nemen die misschien straks niet nodig zijn.’

De pers volgde de framing van de overheid dat er een pensioenakkoord tot stand is gekomen. In werkelijkheid staat de uitkomst nog geenszins vast en is afhankelijk van nader polderoverleg, de uitwerking door de commissie en niet te vergeten de ontwikkeling van de economie en de rente.

De stilzwijgende afspraak tussen partijen was dat men zou doen alsof er een pensioenakkoord was terwijl de concrete uitwerking in geen velden of wegen te bekennen was. Alleen de AOW-regeling werd wat doordachter dan Minister Asscher en staatssecretaris Klijnsma eerder konden opbrengen dankzij het feit dat het CPB nog wat aan zijn kennelijk tamelijk krakkemikkige telraam kon sleutelen.[7]

_______________

Laatst bijgewerkt 12 augustus 2019.

In het kader van naming and shaming zetten we de namen van de journalisten er deze keer maar bij.

[1]Joost de Vries, VK 12 augustus 2019, “Oudere werknemer loopt pensioen mis door rem op AOW-leeftijd”

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/oudere-werknemer-loopt-pensioen-mis-door-rem-op-aow-leeftijd~b701ee9f/

[2] Robert Giebels, VK 12 augustus 2019, “De onderhandelaars van het pensioenakkoord hadden de gevolgen ervan beter moeten uitleggen”

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/de-onderhandelaars-van-het-pensioenakkoord-hadden-de-gevolgen-ervan-beter-moeten-uitleggen~b0e6e170/

[3]ABP, “Eerder of later stoppen”

https://www.abp.nl/plan-uw-pensioen/welke-pensioenkeuzes-heeft-u/eerder-of-later-stoppen.aspx

[4] https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/aow-leeftijd-voorlopig-bevroren-lot-pensioenakkoord-nu-in-handen-fnv-leden~bf5e7bf2/

[5a] https://www.abp.nl/plan-uw-pensioen/welke-pensioenkeuzes-heeft-u/

[5b] https://toekomstverkenner.nl/pfzw/home

[6] https://www.fnv.nl/nieuwsbericht/algemeen-nieuws/2019/07/fnv-wil-geen-pensioenkortingen

[7] VK, “Hoe CPB-directeur Laura van Geest het pensioenakkoord mogelijk maakte”

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/hoe-cpb-directeur-laura-van-geest-het-pensioenakkoord-mogelijk-maakte~bfbc9776/

Advertenties

From → 1. Actueel

4 reacties
  1. Dhr JC Kortekaas permalink

    Grappig, nog steeds wil Pieter O. de rekenrente niet verhogen.
    Nee de ECB moet de rente verhogen.
    Pieter O. wordt nu echt Don Q.
    Hij bevecht zonder vrees elke autoriteit, nu ook openlijker dan 50Plus de ECB

    Tweede Kamer der Staten-Generaal 2
    Vergaderjaar 2018–2019
    Vragen gesteld door de leden der Kamer
    2019Z15691

    Vragen van het lid Omtzigt (CDA) aan de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Minister-President over de enorm gevolgen van langdurig lage en negatieve rente voor de Nederlandse pensioenfondsen

    (ingezonden 13 augustus 2019).

    Vraag 1
    Heeft u kennisgenomen van het feit dat een groot deel van de grote
    Nederlandse pensioenfondsen een actuele dekkingsgraad heeft van onder de 100 procent en dat kortingen dreigen?

    Vraag 2
    Kunt u aangeven hoeveel euro een pensioenfonds in kas moet hebben om over 20 jaar een eenmalige uitkering te doen van 100 euro?

    Vraag 3
    Kunt u dat per jaar aangeven voor elk van de afgelopen 25 jaar, dus
    hoeveel geld een fonds in kas moest om die 100 euro uitkering te doen precies 20 jaar later (per 31 december)?

    Vraag 4
    Klopt het dat de verwachte koopkracht van 100 euro over 20 jaar naar
    verwachting ongeveer 65 euro zal zijn? Klopt het dus dat je 90 euro in kas moet hebben of in moet leggen om over 20 jaar een koopkracht van 65 euro te hebben in ons kapitaalgedekt stelsel?

    Vraag 5
    Hoe houdbaar is een kapitaalgedekt stelsel als de rente langdurig (zeg nog tien jaar) op het huidige niveau blijft?

    Vraag 6
    Erkent u eindelijk dat de huidige lage rente voor een belangrijk deel veroorzaakt wordt door het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) en dat dat beleid behoorlijk desastreuze gevolgen heeft voor de Nederlandse pensioenfondsen?

    kv-tk-2019Z15691
    ’s-Gravenhage 2019 Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Vragen 1

    Vraag 7
    Is het u opgevallen dat de ECB heeft aangegeven in de forward guidance dat er in september wellicht weer een verruiming van monetair beleid plaatsvindt?

    Vraag 8
    Bent u bekend dat er in internationale financiële instellingen, zoals het Internationaal Monetair Fonds (IMF), openlijk plannen besproken worden over substantieel negatieve rentepercentages?1

    Vraag 9
    Is er een ooit een doorrekening of scenariostudie gedaan van wat er
    gebeurt met het Nederlandse pensioenstelsel indien de
    rentetermijnstructuur langdurig (tien jaar) rond het huidige niveau zou blijven? Zo nee, wilt u dat op korte termijn laten doen en hierbij zowel rekening houden met het oude als het nieuwe stelsel?

    Vraag 10
    Bent u bereid om onderzoek te laten doen, door bijvoorbeeld het Centraal Planbureau (CPB), naar of een kapitaalgedekt stelsel bij de langdurige lage of negatieve rentes optimaal is en welke beleidsopties Nederland heeft met het pensioenstelsel en/of dit ECB beleid?

    Vraag 11
    Hoe groot is de schade van het ECB beleid voor de Nederlandse
    pensioenfondsen en daarmee de Nederlandse gepensioneerden?

    Vraag 12
    Waar liggen de grenzen van het ECB-mandaat? Wie toetst actief of de ECB zich aan haar mandaat houdt?

    Vraag 13
    Kunt u deze vragen een voor een en binnen drie weken beantwoorden?

    1IMF working paper 19/84: Enabling Deep Negative Rates to Fight
    Recessions: A Guide, Ruchir Agarwal en Miles Kimball,
    https://www.imf.org/en/Publications/WP/Issues/2019/04/29/Enabling-Deep-Negative-Rates-A-Guide-46598

    Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Vrag

    • Met name vraag 9 vind ik erg grappig en geeft aan in welke mate de DNB UFR kabbalistiek door onze politici, die voor die systematiek verantwoordelijk zijn, door O. en vermoedelijk het gros van de politici begrepen wordt.

      Overigens had O. ook kunnen vragen waarom het CPB bij zijn houdbaarheidsstudies van geheel andere premissen uitgaat voor wat betreft hoogte pensioenpremies, het reële rendement, de reële discontovoet, indexatie van pensioenuitkeringen (!) etc. Dat kun je het CPB niet verwijten die moet van reële uitgangspunten uitgaan en het CPB heeft derhalve geen boodschap aan die onzin die Koolmees en zijn voorgangers voorschrijven in hun FTK.

      Als er iemand medeplichtig is aan deze systematiek is dat overigens O’s bloedeigen CDA wel. Draghi werd benoemd op 24 juni 2011. Aangezien die benoeming Chefsache is gebeurde dat onder MP Rutte onder Rutte I met het CDA.

      P.S.
      O. had natuurlijk ook vragen kunnen stellen over de US interest rates, maar dat zal ook wel de schuld van Draghi zijn:
      https://www.bloomberg.com/markets/rates-bonds/government-bonds/us
      om over de Japanse interest rate maar te zwijgen:
      https://www.bloomberg.com/markets/rates-bonds/government-bonds/japan

      En het pensioenvermogen, waaronder een substantieel deel geen obligaties is voor ca 86% in het buitenland belegd.

  2. Dhr JC Kortekaas permalink

    Omdat de pensioenfondsen in het nieuwe stelsel een kostendekkende premie moeten gaan berekenen, gebaseerd op de (wellicht negatieve) rekenrente, zullen de pensioenpremies exploderen.

    Dat is nog wel het grootste gevaar dat het nieuwe akkoord onderuit zal halen.
    De sterk gedaalde rekenrente zorgt tegelijkertijd voor kortingen van de pensioenen en stijging van de premies.

    Een lose-lose-situatie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: