Spring naar inhoud

De CBS Kwartaalmonitor overheidsfinanciën Q4 2018

6 april 2019

___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

In dit overzicht behandelen we kort de kwartaalmonitor 4e kwartaal 2018 van het CBS. We gaan hierbij met name in op die zaken die voor goed begrip van wat er werkelijk gebeurde noodzakelijk zijn.

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

§1 Overheidssaldo

Het CBS tovert ons het volgende overheidssaldo voor en stelt daarbij dat het niet eerder voorkwam dat de inkomsten zoveel hoger uitkwamen dan de uitgaven [1]:

Figuur 2 met de inkomsten, uitgaven en overheidsschuld 2000-2018 luidt dan als volgt en van dit beeld klopt in werkelijkheid ook geen hout, zoals we in §2 zullen zien [1]:

Nu laat het werkelijke plaatje zich wat moeilijker in een overzichtelijke grafiek weergeven. In werkelijkheid moet je natuurlijk rekening houden met de niet door het CBS verantwoorde mutatie in de belastingclaim op het pensioenvermogen die je toch ook als inkomen/ intering moet aanmerken. Dat geldt zeker als je het overheidssaldo aan het bbp van het betreffende jaar relelateert, waarin dat weggemoffelde inkomen wel wordt genoten. We zullen in de volgende paragraaf dan ook zien wat er feitelijk gebeurde.

§2 Wat er feitelijk gebeurde

Het verloop van het overheidssaldo en de overheidsschuld in tabelvorm is dan ruwweg als volgt:

Uiteraard zijn deze cijfers met veel slagen om de arm. Tot op heden is het CBS er niet in geslaagd om inzicht te geven in het totale pensioenvermogen inclusief de zgn. derde pensioenpijler. Het gaat tenslotte maar om de postzegelkas. (ca € 1.700 mld., exclusief een groot deel van de zgn. derde pensioenpijler van ≈ € 170 mld.) Ook het Ministerie van Financién heeft geen benul van de omvang van zijn belastingclaim (ca € 645 mld. op die basis), waarom zou het ook?[6] ] Je kunt je beter voor de domme houden en de burger volstrekt onnodig de broekriem laten aanhalen.

Grafisch kan het verloop van de overheids-“schuld” in percentage bbp als volgt worden weergegeven:

We nemen nog enkele beweringen van het CBS onder de loep en geven daarbij ter correctie aan wat er feitelijk gebeurde:

(click op tabel of Ctrl+ om te vergroten)

§3Pensioenen in eigen beheer

Het gaat hier om de afkoop van het pensioen in eigen beheer van de aanmerkelijk belang aandeelhouder in 2017.  Dat douceurtje heeft voornamelijk betrekking op de top 10% vermogens.

Laten we eerst eens naar de vermogengevens voor die doelgroep per 1/1/2017 kijken [2]:

Een aanmerkelijk belang ontstaat als een belastingplichtige ten minste 5% van het aandelenkapitaal van een vennootschap of cooperatie bezit. Het top vermogens- en inkomensdeciel heeft dus respectievelijk een aandeel van 95% en  71 % in het aanmerkelijk belang vermogen. Omdat het inkomen uit aanmerkelijk belang zeer gebrekkig in de inkomensstatistiek wordt opgenomen, verklaart dit direct een deel van het verschil.

Voor de meest recente data inzake de belasting in box 2 (2014) zie deze bijdrage.

Het CBS stelt:

“De stijging van de loon- en inkomstenheffingen is wel lager dan de toename in 2017 van 6,3 miljard euro. Dit heeft vooral te maken met een regeling voor de pensioenen van directeurgrootaandeelhouders (DGA’s). Vanaf 1 juli 2017 mag een DGA geen pensioen in eigen beheer meer opbouwen in de eigen bv. Voor de reeds opgebouwde pensioenaanspraken bestaat de optie om de fiscale waarde van deze pensioenen af te kopen met een belastingkorting. Doorveelvuldig gebruik in 2017 van deze afkoopregeling was de ontvangen loonbelasting in dat jaar uitzonderlijk hoog.”

Helaas geeft dit nauwelijks weer wat er feitelijk gebeurde in 2017.

(a) Het pensioen in eigen beheer maakt onderdeel uit van de zogenaamde derde pensioenpijler en de omvang van dat pensioenvermogen is feitelijk niet bekend zoals Wiebes als onderdeel van de wetgeving van de afbouw pensioen in eigen beheer moest toegeven. In 2009 (laatst bekende cijfer!) was de fiscale waarde van de pensioenen in eigen beheer € 31 mld. [3] De werkelijke commerciële waarde was inmiddels zo’n € 100 mld. [5]

(b) Een groot gedeelte [4] van de pensioenen in eigen beheer stonden onder water zodat die pensioenvoorziening materieel een natuurlijke verbintenis was geworden en de fiscus ook naar zijn belasting op het toekomstige pensioeninkomen kon fluiten. De fiscus had die belasting over de pensioenpremie door de verfoeilijke omkeerregel pensioenen eerder wel laten liggen.[3]

(c) Als het CBS dus enthousiast doet over de overigens ongekwantificeerde geïncasseerde opbrengst op de afkoop pensioenen ( ca 36% van € 31 mld. dus ca € 3 mld. belastingen over de jaren 2017-2019)  dan had het ook wel eens kunnen wijzen op de belastingderving die per saldo plaats vindt. Het CPB ging uit van totaal € 4 mld. opbrengst maar daar  staat dan wel de lagere aftrek pensioenpremie in de toekomst tegenover zodat het effect per saldo bijna nihil is.[3]

(d) Daarnaast is door de afkoop het houdbaarheidssaldo ook afgenomen.  Blijft de vraag of dat ongeveer 35% van € 100 mld. is of dat het CPB al eerder een deel uit voorzorg heeft afgeboekt. Dat had het CBS wel even mogen toelichten.

(e) Als je echt wil weten wat er gebeurt dan moet je natuurlijk de belastingderving met de vorming van de pensioenvoorziening in eigen beheer plaatsen tegenover de opbrengst van de afbouw van die voorziening door de nieuwe wetgeving. Dan kun je zien hoe groot het douceurtje is en dat is iets heel anders dan het CPB in [3] voorrekent.

___________________

Laatste bijgewerkt 6 april 2019

[1] CBS, “Kwartaalmonitor Overheidsfinanciën vierde kwartaal 2018”,

https://www.cbs.nl/nl-nl/achtergrond/2019/13/kwartaalmonitor-overheidsfinancien-vierde-kwartaal-2018

[2] CBS, “Vermogen van huishoudens; huishoudenskenmerken, vermogensbestanddelen”, Gewijzigd op: 19 februari 2019,

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/83834NED/table?ts=1518009496921

[3] http://www.rijksbegroting.nl/2017/kamerstukken,2016/10/27/kst227506.html

en

Klik om toegang te krijgen tot MEV2017-kader-pag-19.pdf

“Door het naar voren halen van belastingontvangsten als gevolg van het afschaffen van de omkeerregel en de mogelijkheid om het PEB ineens af te kopen, heeft deze maatregel een positief effect op het EMU-saldo van naar verwachting 2,1 mld euro in 2017, 1 mld euro in 2018 en 0,9 mld euro in 2019.”

“De netto contante waarde van de maatregel is 62 mln euro. Het positieve effect wordt onder meer veroorzaakt door
afschaffing van de omkeerregel voor een aantal pensioenvoorzieningen die nu onder water staan. Deze bv’s maken wel
gebruik van de belastingaftrek, maar zouden nooit overgaan tot de tot belastingplicht leidende pensioenuitkering.”

[4] https://www.mk-bedrijfsoverdrachten.nl/eigen-beheer-dga-pensioenen-onder-water/

[5] https://www.accountant.nl/artikelen/2017/3/pensioen-in-eigen-beheer-is-het-lange-wachten-beloond/

[6] In Rutte’s niet bestaande dividendbelasting papers werd gewag gemaakt van een veel te lage belastingclaim van € 1.500 * 30% of € 450 mld. die natuurlijk ook onder de pet moest worden gehouden.

From → 1. Actueel

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: