Spring naar inhoud

Jetten kletst maar wat – het belasten van miljonairs

16 maart 2019

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Jetten hield in zijn pseudo-marxistische rede van het Groucho Marx type een warm pleidooi om grote vermogens boven de 1 miljoen zwaarder te belasten. In het algemeen was hij niet zo gecharmeerd van de verlaging van “onze” belasting op vermogen, vermogenswinst en vermogensoverdracht in de afgelopen decennia.[1] Nu wordt dat natuurlijk mede veroorzaakt doordat D66 die afgelopen decennia aan de zijlijn heeft gestaan en ook thans niet de staatssecretaris van financiën levert.  De voorafgaande kneuzen op Financiën in de persoon van de Jager, Weekers en Wiebes hebben inderdaad weinig van een hoogst noodzakelijke belastinghervorming terecht gebracht. [2] Maar in de meeste gevallen was D66 toch een trouwe (gedoog)-partner.

We zullen aan de hand van een casus eens nagaan in welke mate de opmerkingen van Jetten hout snijden. In het algemeen is het natuurlijk waar dat de belasting op kapitaalinkomen een ondergeschoven kindje is, daar heeft Bas Jacobs in zijn  4 januari 2010 (!) notitie voor de Commissie Weeghers (voor Snel onderste bureaulade rechts diep onderin samen met Van Dijkhuizen I en II  of inmiddels in het ronde archief) al eens uitvoerig op gewezen.[3] De in het algemeen lage belasting op inkomen op kapitaalvermogen is in diverse bijdragen hier aan de orde geweest, met name ook in het erfrecht  met de afscheidsrede van A. C. Rijkers.

We doen dat hier voor de vermogensrendementsheffing die ca 22% van het vermogen volgens “ons” CBS belast aan de hand van een simpele gestileerde casus. Voor de eerdere bijdragen op deze site over de belastingheffing verwijs ik naar noot[4].

En dan hebben we jaarlijks natuurlijk de nagekomen mededeling van de VK na verzoek aan het CBS voor de top 1% en 0,1% vermogens, die dit soort informatie natuuurlijk nooit ongevraagd op eigen initiatief zelf aanlevert, dat mag kennelijk niet van de baas.[7] De zorgen daarover mogen dan volgens de VK groeien, voorlopig heb ik meer zorgen over de kwaliteit van het cijfermateriaal van het CBS. Zonder goede cijfers is geen beleid mogelijk en ik denk dan ook dat dat de reden is dat die cijfers er niet zijn. 

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

§1 Inleiding casus

Onze miljonair heeft geen pensioen maar wel een toereikend vermogen om in zijn pensioen te voorzien dat voldoet aan het criterium 70% van het laatst genoten loon. Als beleggingsbeleid wordt de lifecycle methodiek aangehouden, het is in Nederland in theorie nog steeds zo dat de belastingplichtige zijn eigen beleggingsbeleid bepaalt. Om dat vermogen te vormen is in de loop van de tijd – Jetten lag toen nog in de luiers – 80%, 72% , 60% en 52% belasting betaald en daarnaast sinds 2001 ook nog eens vermogensrendementsheffing. In het begin van deze eeuw is o.a.  voor € 1.200.000  5,5% Nederland 2028 staatsobligaties aangeschaft tegen een gemiddelde koers van 101,4%. Per 1/1/2019 zijn deze obligaties inmiddels € 1,761.848 waard en onze beroepsdemagoog zal er dus op wijzen dat inmiddels een “winst” gemaakt is van € 561.848 t.o.v. de nominale waarde. Ook de fiscus volgt deze redenering zoals we nog zullen zien. De jaarlijks interestuitkering is onveranderd € 65.900 na aftrek kosten en 15-1-2028 wordt gewoon € 1.200.000 terugbetaald. Het forfaitaire inkomen voor 2019 bedraagt echter inmiddels € 94.964.

§2 Uitwerking casus

Als we alleen naar de fiscale belastingberekening in box 3 kijken ontstaat voor de jaren 2017-2019 het volgende beeld

Tabel 1 Vermogensrendementsheffing 2017-2019

Het werkelijk belastingtarief van Snel is dus ca 13% hoger, maar daarmee is maar een deel van het verhaal vertelt, want nu gaan we het echte resultaat bepalen. Van de rechter moeten we dan naar het reële rendement kijken. [5]

Tabel 2  Werkelijk inkomen  2017-2018 en prognose 2019

Gezien bovenstaande opstelling kunnen we, vrij naar Proudhon, beter spreken van fiscalité c’est le vol.

Toelichting:

(a) De notering is inclusief lopende interest van de coupon, voor het bepalen van het agio moet deze post (b) dus worden afgetrokken.  Dat doen we voor het gemak nominaal aangezien het verschil met de marktwaarde (€ 19) verwaarloosbaar is.

(e) Het agio representeert de contante waarde van het verschil tussen couponrente en markrente over de looptijd van de lening.  Uiteraard geeft het agio geen rente en leidt alleen maar tot een last door de amortisatie over de looptijd van de lening – zie (f) en (p). Daarnaast muteert het agio door veranderingen in de marktrente. Voor 2019 kennen we dat bedrag overigens niet en we houden er dus ook geen rekening mee (zie tabel 3).

(g) De interest is natuurlijk netto na aftrek bankkosten couponrente en de (niet meegenomen) beheerskosten voor de portefeille door de bank.

(h) De inflatie is conform cCEP 2019 van het CPB en het CBS voor 2017 over de nominale waarde van de lening. Als je alleen rekening houdt met inflatie dan is het belastingtarief op € 65.900 inkomen 73,2%, dat lijkt mij hoog genoeg.

Als je de berekeningen van de waarde van de belegging juist wilt uitvoeren moet je rekening houden met de contante waarde van de interesttermijnen en de aflossing. Die berekening van de waarde van de obligaties wordt dan als volgt:

Tabel 3 De contante waarde berekeningen 2018 en 2019

(i) Als de marktrente eind 2019 gelijk is aan die van 1/1/2019 kunnen we ook de waarde per 1/1/2020 uitrekenen en daarmeer de afschrijving agio 2019.

(ii) De marktrente per 1/1/2019 voor deze obligatie was kennelijk 0,7336%. Op basis van het fictieve rendement van de fiscus kan voor 2018 een waarde van € 1.272.435 worden toegekend. Dat is € 487.716 lager dan het woekerbedrag dat de fiscus in de aangifte vooraf invult. De daarmee ontstane belastinglast is althans volgens normaal spraakgebruik een buitengewoon zware last, of dat fiscaal jurisch ook zo is moet nog blijken. [6] In elk geval kan Jetten’s partijgenoot Snel vast aan de bak voor een wetswijziging.

§3 Conclusie

Als Jetten aangeeft dat hij de miljonair in dit geval zwaarder wil belasten moet hij eerst maar eens aangeven hoeveel zwaarder en waarom. Tenslotte is het belastingtarief als je even afziet van het agio en rekening houdt met inflatie toch al 73%. voor 2019, het jaar waarvoor zijn staatssecretaris Snel verantwoordelijk is. Het CPB kan hem uitleggen dat het niet zo moeilijk is om de miljonair te belasten op basis van het werkelijk behaalde rendement, zoals ook in het buitenland gebruikelijk is. [4] Het is dus een koud kunstje om aan de ladelichterspraktijken van de fiscus onder leiding van staatssecretaris Snel (D66) en zijn illustere voorgangers  een eind te maken zoals het CPB al in 2015, “enige tijd geleden” aangaf.[4]

Zelfs de grootste onbenul (dus ook onze rechtelijke macht inclusief Hoge Raad) zal op grond van bovenstaande casus moeten conluderen “dat het reële rendement op risicovrije beleggingen over een lange termijn in aanzienlijke mate afwijkt van het bij de invoering van de vermogensrendementsheffing voorziene (reële) rendement van 4%.”. [5] Dat is dus zeker het geval als je 5,38% rendement als uitgangspunt neemt. Bij een reëel rendement wordt normaliter ook nog de inmiddels niet geringe inflatie in aanmerking genomen.

Voor de rechterlijke macht in Nederland ligt dat anders, ten slotte moeten in Nederland rechters inmiddels ook rekening houden met hun periodieke beoordeling.  Daarnaast geldt  dat de wetgever een (ruime) beoordelingsmarge toekomt en ook nog dat de rechtsstatelijke positie van de rechter inhoudt dat de wetgever enige tijd moet worden gegund om in de geconstateerde disbalans te voorzien. [5] Bovendien hoeft de politiek natuurlijk geen staatssecretarissen aan te stellen die voor hun taak berekend zijn, die hoeven alleen maar over heel diepe bureauladen te beschikken. [2]

Het belasten op basis van het werkelijk behaalde rendement (€ 65.900) minus beheerskosten bank ligt in dit geval aanzienlijk meer van de hand dan het huidige belastingstelsel. Over het tarief kun je twisten. Bij het huidige tarief van 30% zou volgens enkele vooraanstaande fiscalisten rekening zijn gehouden met de inflatie, maar tijdens mijn werkzame leven ben ik weinig fiscalisten tegengekomen die wèl konden rekenen. (Q.E.D). De optimale belastingtheorie, een speeltje van politieke economen, gaat uit van een tarief van niet veel meer dan 30%-35%. Zalm ging bij introductie van de VRH uit van 30% over het reële inkomen of 20% over het “werkelijke” rendement van 6%. [4]  Een belasting gebaseerd op het werkelijk inkomen uit vermogen, gecorrigeerd voor HCIP-inflatie en dan gewoon belast tegen het box 1 tarief, lijkt mij aanzienlijk redelijker en daarmee vergelijkbaar met het inkomen uit arbeid en het pensioeninkomen. Wie dan wil verhuizen die gaat maar, vluchten kan toch niet meer in deze mesjogge wereld!

___________________________

Laatst bijgewerkt 5 april 2019

[1]Kerdijklezing door Rob Jetten

https://d66.nl/kerdijklezing/

Het citaat:

“Dames en heren, als we de muur tussen de zekeren en de onzekeren willen aanpakken, moeten we het óók hebben over vermogens. Onze belasting op vermogen, vermogenswinst en vermogensoverdracht is de afgelopen decennia steeds verder verlaagd.

Mensen die met veel pijn en moeite iets opzij zetten krijgen nauwelijks rente. Terwijl mensen met veel vermogen makkelijker risico’s nemen. Meer beleggen. En zo een hoger rendement halen. Met alle maatschappelijke gevolgen van dien. Deze groep mensen schenkt hun kinderen belastingvrij een ton om een huis te kopen. En daarmee een nieuwe voorsprong in het leven.

Begrijp me niet verkeerd. Het is die trotse ouders en hun blije kinderen van harte gegund. Maar met het belonen van prestaties – iets wat ik als liberaal belangrijk vindt – heeft het weinig te maken. Daarom ben ik voorstander van een progressieve vermogensbelasting. Waarbij we grote vermogens boven de 1 miljoen zwaarder belasten. Zodat we kleine spaarders meer kunnen ontzien.”

[2] De site van de overheid  maakt de stukken telkens weg en is dus een bordeel, ik geef maar de link naar

[2a] https://dare.uva.nl/search?identifier=7d16b63e-1198-4bec-baa5-c6a439d2e127

[2b] De site van de overheid  maakt de stukken telkens weg en is dus een bordeel, ik geef maar de link naar

https://www.parlementairemonitor.nl/9353000/1/j9vvij5epmj1ey0/vj3yjgkmxqyb

[2c] https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2013/06/18/eindrapport-commissie-inkomstenbelasting

(zolang het de Overheid behaagt)

[3] Jacobs, Bas (2015), “Belastingen op Kapitaalinkomen in Nederland”, Tijdschrift voor Openbare Financiën, 47, (1), 24-48, http://people.few.eur.nl/bjacobs/

en

https://personal.eur.nl/bjacobs/studiecommissie_belastingstelsel_finaal.pdf

[3] Nadere behandeling in diverse bijdragen:

Vermogensrendementsheffing 2019

Inkomen uit vermogen 2011-2014

Belasting op het inkomen uit onderneming

Belasting box 2 2014

Belasting box 3 2014

Erfbelasting

[4]CPB, “Een meer uniforme belasting van kapitaalinkomen”, CPB Policybrief 2015/16

https://www.cpb.nl/sites/default/files/publicaties/download/cpb-policy-brief-2015-16-een-meer-uniforme-belasting-van-kapitaalinkomen.pdf

Voor uitgebreide citaten zie Vermogensrendementsheffing 2019

DSB-bankier Zalm (we waren dus – wel is waar achteraf – gewaarschuwd) stelde bij de introductie van de vermogensrendementsheffing:

“Elke sukkel haalt meer dan 4% rendement. Wie dat niet lukt kan bij mij staatsobligaties krijgen, met een procent of 6 rendement.”

https://www.nrc.nl/nieuws/2016/02/17/eind-belasting-21ste-eeuw-in-zicht-1592881-a118811

Inmiddels heeft het Ministerie van Financiën dat loket al lang gesloten.

De ladelichterspraktijken van het Ministerie van Financiën is van alle tijden:

Zalm’s emissie prospectus had dus het karakter van een DSB-brochure avant la lettre. Over het werkelijke belastingtarief over het inkomen uit bank- en spaargeld met 2,3% inflatie in 2019 hebben we het dan nog niet. Dat er anno 1/1/2019 ook nog € 498.598 aan agio over 10 jaar verschmertzt moet worden is dan nog niet eens meegerekend.

[5[ https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:GHAMS:2018:83

[6] https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2018/07/13/antwoorden-op-vragen-over-de-vermogensrendementsheffing

[7]Allerrijksten worden rijker, ook in Nederland, en de zorgen daarover groeien

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/allerrijksten-worden-rijker-ook-in-nederland-en-de-zorgen-daarover-groeien~b44f2d10/

“Het vermogen van de allerrijksten van Nederland is in 2017 verder gegroeid. De rijkste 1 procent van de huishoudens kreeg er ruim 13 miljard euro bij en bezit nu gemiddeld 4,3 miljoen euro aan privaat vermogen: aandelen, bank- en spaarrekeningen, huizen en andere bezittingen. Dat is bijna anderhalve ton meer dan een jaar eerder.”

Aanvulling:

Het gaat dus om 76.918 huishoudens die dus samen € 330,7 mld. vermogen bezitten of wel 26,3 % van het totaal CBS vermogen van € 1259,5 mld.  Die anderhalve ton meer (3,6%) is voor een deel de eigen woning. De inflatie in 2016 was maar 0,3%. Volgens de VRH moesten ze in 2016 4% maken, voor onttrekkingen.

“Die rijkste 0,1 procent van Nederland – 7.700 huishoudens – kreeg er 7,3 miljard euro bij en bezat in 2017 gemiddeld 17,6 miljoen euro. Een jaar eerder was dat 16,9 miljoen.”

Aanvulling

Het gaat hier dus om een vermogen van € 135,5 mld. of 10,8 % van het totale vermogen. De toename van het gemiddeld vermogen was 4,14%.

Helaas staat er geen data voor het ondernemingsvermogen en aanmerkelijk belang vermogen in het VK-artikel, en laat dat nu net een belangrijk onderdeel van het vermogen zijn voor deze groep.

Advertenties

From → 1. Actueel

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: