Spring naar inhoud

Geen geld voor infrastuctuur

13 januari 2019

___________________________________________________________________________________________________________________________________

Dit project is geheim en recent aan het licht gebracht door de NRC.  De samenvatting uit die krant is als volgt[1]:

Aangezien het geld bij de staat over de plinten klotst, verbaast mij dat geheime project dan ook in hoge mate. Er zal wel weer bakken geld aan adviseurs worden uitgegeven om die projecten off balance sheet op te tuigen, om die EU-bobo’s, die toch al geen balans kunnen lezen, tevreden te houden.

In deze bijdrage gaan we hier kort op in.

___________________________________________________________________________________________________________________________________

§1 Inleiding

Het gaat hierbij om de vraag hoe een aantal belangrijke vervoers- en woningbouwprojecten in de steden versneld kan worden uitgevoerd – en hoe private investeerders daarbij betrokken kunnen worden. Uiteraard kunnen die private investeerders goedkoper aan geld komen dan onze overheid.

“Die miljarden van het ministerie van infrastructuur en Milieu zijn voor de komende jaren al grotendeels uitgegeven. Dus moeten het kabinet de grote steden op zoek naar andere vormen van financiering.”[1]

Het Kabinet Rutte III zou het kabinet Rutte III niet zijn als private en semi-private partijen dat beter en goedkoper kunnen doen dan de overheid zelf. Een partij die daarvoor met name voor in aanmerking schijnt te komen zijn de pensioenfondsen, “die natuurlijk wel de garantie willen hebben dat ze rendement kunnen halen op zo’n investering.” Hoeveel rendement en hoe dat rendement zich verhoudt met de rente die de staat betaalt op zijn leningen stond er even niet bij in het artikel en we zullen dus de media maar weer eens even helpen.

In het artikel wordt ook McKinsey geciteerd die beweert dat bij zo’n publiek-private samenwerking (pps) een besparing van 10 to 15 procent te realiseren valt. Uiteraard zijn die sukkels van Rijkswaterstaat of de woningbouwcorporaties die zo’n eeuw ervaring hebben met volkshuisvesting daar niet toe in staat. Voorlopig denk ik dat alleen de Zuidas binnenloopt op dit project.

§2 De financiële situatie bij de pensioenfondsen (en daarmee het Rijk)

De financiële situatie bij pensioenfondsen kan per 30-9-2018 als volgt worden samengevat:

(a) Voor een uitgebreide toelichting verwijs ik naar de bijdragen Pensioenvermogen 2019 en overheidsschuld. De marktwaarde van de schuld is overigens alleen relevant als de schuld uit de markt gehaald wordt.

(b) De tabel laat zien dat de overheid een zeer stille vennoot in het pensioenvermogen van de pensioenfondsen is. Overigens ook nog in het overige pensioenvermogen dat in totaal op grofweg € 1.800 miljard kan worden gesteld. In werkelijkheid is het actief van de overheid dus nog aanmerkelijk hoger.

De reden waarom we deze cijfers hier weer herhalen komt in §3 nader aan de orde we beschrijven hier nogmaals het mechanisme.

In het pensioenvermogen en het rendement op dat vermogen heeft de staat een aandeel van ruwweg 35% zijnde de belastingclaim op dat vermogen. Hiervan wordt niets geboekt in de administratie van de overheid: de belasting op de pensioenuitkering (deel pensioenpremie en rendement) wordt geboekt bij uitkering in de (verre) toekomst. De interestlast op de overheidsschuld, die dus meer dan geheel is belegd in het pensioenvermogen wordt wel jaarlijks geboekt en bij de belastingbetaler in rekening gebracht. Door pensioenuitkeringen niet te indexeren loopt de staat belasting mis, ook dat gat wordt direct in rekening gebracht bij alle burgers in de lopende aangifte. Elementaire beginselen van ordenlijk boekhouden (matching principle)  worden met voeten getreden.

§3 PPS met de pensioenfondsen

Als de staat projecten laat financieren door pensioenfondsen zullen de fondsen een redelijk rendement moeten halen in het belang van hun pensioendeelnemers en de Staat der Nederlanden die voor 35% “aandeelhouder” is.  Om de gedachten te bepalen geef ik hier even het rendementsstaatje van de vijf grote bedrijfspensioenfondsen:

Dat rendement is dus fors hoger dan de huidige rente op de staatsleningen. Het 10-jarige rendement op staatsleningen is momenteel 0,344%.  De DST denkt in 2019 € 43,3 mld. aan leningen te (her)plaatsen [2]:

De DSTA kan natuurlijk fluitend een aantal miljarden extra uit de markt halen, gezien de vermogenspositie van de overheid. Alternatief doeken we omkeerregel pensioenen gewoon op en dan loopt de staat, zelfs met hun krakkemikkige administratie, helemaal binnen.

Alls ik het goed begrijp gaat het mechanisme als volgt werken:

Pensioenfondsen lenen tegen marktconforme voorwaarden met een rendement van zo’n 7%. Die kosten drukken op de exploitatiekosten en die kosten worden opgebracht met de heffing van belastingen in de lopende begroting. De staat strijkt zijn aandeel in het rendement in de pensioenfondsen op, zonder daarvan initieel een cent te boeken. De burger is weer het haasje met onnodig hoge belastingen en te hoge exploitatiekosten, die ongetwijfeld worden doorberekend. Er zou zelfs sprake zijn van een apart belastingregime voor infrastructurele projecten.

Alle reden dus om dit proces een halt toe te roepen. Die Mckinsey synergie-effecten kun je ongezien op je buik schijven. Het is weer een typisch voorbeeld van marktfundentalisme van het kabinet Rutte III.  Die geheimhouding is dan ook nog verbazingwekkend, hoewel, na de dividendbelasting verbaast mij niets meer in dit Bananen Koninkrijk.

Als het ministerie van infrastructuur en Milieu dit niet zelf behoorlijk kan regelen dan moet je de trap van bovenaf gaan schoonvegen. Als Kasja Ollongren dit niet lukt dan moet je gewoon een treetje hoger beginnen. Als dat niet lukt , etc.

__________________

Laatst bijgewerkt 13 januari 2019

[1] Thijs Niemantsverdriet, Jos Verlaan, “Extra geld voor openbaar vervoer is hard nodig, maar waar vind je dat?”

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/01/08/extra-geld-is-hard-nodig-maar-waar-vind-je-dat-a3182884

[2] https://www.dsta.nl/documenten/publicaties/2018/12/14/outlook-2019

Advertenties

From → 0. Permanent

One Comment
  1. Dhr JC Kortekaas permalink

    De staat zelf leent intussen 10 jaar lang voor 0,32%
    Ik zeg: Doen

    Waarom een 35% dochter inschakelen?
    Tegen 7%?
    Staatsschuld zakt zo hard dat zelfs de zwarte calvinisten die niet meer serieus nemen.

    https://beurs.fd.nl/rente-valuta/?_ga=2.49692390.1314910330.1534777810-976794932.1445762785

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: