Spring naar inhoud

Overheidsbalans 2016/2017

30 december 2018

_____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

De jaarlijkse CBS-overheidsbalans 2016 laat een vermogen zien van € 184 mld. Dat vermogen is ca € 585 mld. te laag omdat  de belastingclaim op het pensioenvermogen  groot € 522 mld. niet is meegenomen. Daarnaast dient de overheidsschuld eerder gewaardeerd te worden op nominale waarde hetgeen die schuld met € 63 mld verlaagt. Die schuld wordt immers zonder tegenbericht tot vervaldatum aangehouden en wordt niet uit de markt genomen. De belangrijkste mutaties in 2016 zijn een vermindering van de gasvoorraad van € 62 mld. en een toename van de belastingclaim op het pensioenvermogen van €47 mld.

Het voordeel van een karige overheidstoelichting bij de balans is dat er weinig vragen gesteld kunnen worden. We zijn dan ook snel klaar met deze bijdrage.

Aangezien het staatsvermogen materieel ook van de burgers is, geeft het onderstaande staatje inzicht in het totale vermogensplaatje.

Wordt u ook zo moe van al die macro-economen en nawauwelende politici die over onze schulden klagen?

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

§1 Inleiding

Het CBS stelt twee balansen op de financiële balans en de niet-financiële balans. [1a;1b] Door deze twee balansen te combineren krijg je de overheidsbalans. Zonder de geneugten van dubbel boekhouden is het saldo van die posten dan het staatsvermogen.

Uit de toelichting op de balans in de miljoenennota [4]:

In de schuldcijfers die elders in de Miljoenennota zijn opgenomen, zijn de bezittingen niet verwerkt. De overheidsschuld is namelijk een brutoschuldbegrip. Dit betekent dat (financiële) bezittingen van de overheid – bijvoorbeeld de staatsdeelnemingen in Schiphol of de Nederlandse Spoorwegen – niet in mindering worden gebracht op de uitstaande schulden. De achterliggende reden voor het hanteren van een brutoschuldbegrip is dat het arbitrair is welke bezittingen wel en welke niet moeten worden meegeteld. Ook is het moeilijk om de exacte waarde van bezittingen op een eenduidige manier vast te stellen en bovendien zijn veel bezittingen niet of slecht liquide te maken.

De grootste niet-financiële post bestaat uit de vaste activa. Hierbinnen vormen de grond-, weg- en waterbouwkundige werken van Nederland veruit de grootste post. Een andere grote post zijn de olie- en gasreserves. Dit betreft zowel reserves die nog niet zijn gewonnen als gewonnen reserves die zijn opgeslagen. Deze reeks is voornamelijk in waarde gedaald door de lagere marktprijs voor gas waardoor de huidige gasreserves minder waard zijn. Daarnaast wordt gas ook over een langere periode gewonnen. Doordat toekomstige aardgasbaten lager worden gewaardeerd dan huidige, vermindert dit ook de waarde van de huidige gasreserves.

Onderstaande grafiek laat de ontwikkeling van de belangrijkste posten zien:

§2 Balans

Als we de posten van de financiële en niet-financiële balans samenvoegen krijgen we de volgende overheidsbalans [1a;1b]:

Voor ons doel kan de aangepaste balans als volgt worden ingekort:

Bij de cijfers kan de volgende beperkte toelichting gegeven worden:

(1) Staatsvermogen

Het eigen vermogen na verwerking van de belastingclaim pensioenvermogen en de aanpassing van de waardering leningen van marktwaarde naar nominale waarde bedraagt eind 2015 € 768,2 mld. (2014: € 772.3). De belangrijkste mutaties zijn de afname olie- en gasreserves € 61,5 mld. en de toename van de belastingclaim pensioenvermogen € € 47,4 mld. Het CBS gaat uit van een vermogen eind 2016 van € 184 mld. (2015: 243 mld.).

(2) Deelnemingen

De door het CBS verstrekte onvolledige mutaties op de post deelnemingen zijn als volgt:

(a) Als onze politici jeremiëren over de staatsschuld vertellen ze er nooit bij wat ze zoal voor dat geld gekocht hebben. Het maakt nog al uit of je dat geld verzopen hebt of er b.v. activa voor gekocht hebt.

De gegevens van enkele belangrijke deelnemingen met een netto vermogenswaarde van € 32.128 mln. zijn als volgt [2]:

  1. Aardgasvoorraad.

Voor afwaardering van de gasconcessies verwijs ik naar het antwoord van de regering van een vrij recente momentopname. [3]

Het verloop van de gasvoorraad sinds 1987 is als volgt [5]:

In echt geld gaat het om:

Het is natuurlijk bijzonder dat de overheid, die zijn administratie bij voorkeur op kasbasis voert, ineens de gasvoorraad gebruikt om zijn staatsvermogen op te krikken. Met de zonne-energie ( ca 3 miljard op aarde leefbare jaren van de 5 miljard jaar dat de zon nog bestaat) en de windenergie biedt dat nieuwe mogelijkheden als ons belastingstelsel daarop wordt afgestemd. Zelfs de lucht die we inademen kan dan met enig creatief boekhouden op de overheidsbalans worden opgevoerd.

  1. Overheidsschuld

U zult zich misschien afvragen hoe die schuld in de overheidsbalans zich verhoudt tot de EMU-overheidsschuld. Wel die vraag heb ik ook, maar daarvoor moet u echt bij de organisatie zijn die claimt dat hij altijd vertelt wat er feitelijk gebeurt:

_____________________

Laatst bijgewerkt 2 januari 2019

[1a] CBS.  “Overheid; financiële balans, marktwaarde, overheidssectoren”

Uit de tabel toelichting

Niet de volledige balans wordt getoond: de tabel is beperkt tot de financiële activa en passiva (de vorderingen en de schulden).Hiervan worden voor elke periode de begin- en eindstand en de mutaties weergegeven. De mutaties worden onderscheiden in financiële transacties en overige mutaties.

De financiële activa en passiva worden in deze tabel weergegeven tegen marktwaarde.

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/84117NED/table?ts=1546167775595 , laatst bijgewerkt  24/12/2018 en geraadpleegd 30/12/2018

[1b] CBS, Niet-financiële balansen; nationale rekeningen

Niet-financiële activa bestaan uit vaste activa, voorraden, grond en olie- en gasreserves. In overeenstemming met Europese richtlijnen zijn duurzame consumptiegoederen niet inbegrepen in het totaal van de niet-financiële activa.

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82641NED/table?ts=1546167938945

, laatst bijgewerkt  11/8/2017 en geraadpleegd 30/12/2018

[2] https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/jaarverslagen/2018/09/06/jaarverslag-beheer-staatsdeelneming-2017/Jaarverslag+Beheer+Staatsdeelneming+2017.pdf

[3] https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/kamerstukken/2018/06/05/antwoorden-op-kamervragen-over-verantwoordingsonderzoek-economische-zaken-2017/antwoorden-op-kamervragen-over-verantwoordingsonderzoek-economische-zaken-2017.pdf

[4] http://www.rijksbegroting.nl/2018/kamerstukken,2017/9/20/kst237146_5.html

[5] https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82539NED/table?dl=7FBF

[6] StatLine is vernieuwd! Bezoek het nieuwe StatLine. Deze oude versie blijft als service voorlopig nog beschikbaar.

Echte service is natuurlijk als je de gebruiker een link naar de nieuwe versie van de tabel geeft en niet in het doolhof dat opendata heet, laat zoeken. De projectleider opendata heeft dus een flink steekje laten vallen.

http://statline.cbs.nl/Statweb/publication/?DM=SLNL&PA=82563NED&D1=0,73-76&D2=0&D3=18,23,28,33,38,43,48,53,58,63,68,73,78,83,88,l&HDR=G1,G2&STB=T&VW=T

 

Advertenties

From → 0. Permanent

One Comment
  1. dhr JC Kortekaas permalink

    Tja 2016

    2018 overschot bbp 2% maar regering rekent met +0,9%

    Over de toekomst weet de regering alles, klimaatakkoord.
    De cijfers van 2018 laten heel lang op zich wachten.
    Eerst wil Mark kost wat kost de verkiezingen in maart verliezen.
    De nederlaagstrategie om van baan te wisselen.

    https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/84114NED/table?ts=1546263851848

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: