Spring naar inhoud

Een analyse van de OECD- belastingdruk in Nederland

8 december 2018

_____________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Kalshoven gaf recent een gebrekkige analyse van de Nederlandse belastingdruk.[1] In werkelijkheid valt die belastingdruk gemiddeld zo’n 3,5% hoger uit door ons belachelijke pensioensysteem zoals we hier even zullen laten zien. Dat moet je dus, als je vergelijkt met het buitenland, meenemen.  De overheid kan natuurlijk met die uitgestelde belastingen geen leuke dingen doen en daarom hebben we o.a. “geen excellente voorzieningen”.

Het rendement op het pensioenvermogen fluctueert aanzienlijk van jaar tot jaar en bij ordentelijk boekhouden (matching principle; accrual accounting) valt de belastingopbrengst en daarmee de belastingdruk overeenkomsig hoger of lager uit. Zo was de werkelijke belastingdruk in 2014 46,7% i.p.v. de door het CBS en CPB gepresenteerde 36,7% door de uitzonderlijk hoge rendementen bij de pensioenfondsen in dat jaar.

De aanbeveling van Kalfshoven om “de volgende gedachte vast te houden”, heb ik bij herlezing van een aantal bijdragen op deze site opgegeven:

“Gezegend is het land waar netjes belasting wordt geheven, en dit belastinggeld door de overheid wordt gebruikt om prachtige publieke voorzieningen van te organiseren en inkomen wijselijk te herverdelen. En ja, Nederland is zo’n land. Hou deze gedachte alstublieft vast.” [1]

De belastingdienst is immers een bordeel, de organisatie van de publieke voorzieningen (ICT,  justitie, defensie, zorg, sociale woningbouw, UWV, gemeentelijke decentralisatie, etc., etc.) is blijkens de wekelijkse paniek in Den Haag volstrekt uit de hand gelopen. De “geen excellente voorzieningen”, die verderop in Kalfshoven’s artikel als een duveltje uit een doosje te voorschijn komen is dus een understatement. Dat de situatie in het buitenland wezenlijk beter zou zijn is echter zeer de vraag en daarmee is die opmerking ook nogal gratuit en populistisch. Als je de overheid beter wilt organiseren zul je die trap van boven af moeten schoonvegen. De bovenstste treden van die trap vormen echter nu juist de kweekvijver voor onze toekomstige ministers en staatssecretarissen. Hiermee is de vicieuze cirkel rond en wordt veel verklaard.

Als we in deze bijdrage over belastingdruk spreken is dat inclusief wettelijke sociale premies. Ook passen we algemeen aanvaarde grondslagen toe waarbij opbrengsten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben en b.v. het bbp wordt verdiend.

_____________________________________________________________________________________________________________________________________________________

§1 Inleiding

Nederland zou volgens de OECD 38,8% van het bbp aan belasting betalen in 2017. Dit percentage en daarmee het belastingbedrag € 286 mld. werd klakkeloos door Frank Kalfshoven van de Argumentenfabriek en de Volkskrant overgenomen, maar klopt dat cijfer eigenlijk wel? Daarvoor moeten we natuurlijk eerst te rade bij het CBS die dat cijfer monopolistisch bepaalt en doorgeeft aan de internationale organisaties tezamen met het Ministerie van Financiën.

Daarnaast stelde Kalfshoven en passant uit de zeer losse pols nog even dat Nederland in de categorie “geen grote problemen, wel hoge belastingen, geen excellente voorzieningen” zou vallen met een uiterst magere onderbouwing. Ik denk dat er weinig Nederlanders uit de onderklasse met de Fransen en Duitsers zouden willen ruilen hoewel er natuurlijk wel het een en ander valt aan te merken. Ook de gele hesjes fabrikanten maken in Nederland geen overuren tenzij zij voor de export produceren.

In  deze bijdrage kijken we echter alleen naar de belastinglast in % bbp.

§2 Het cijfermateriaal
2.1. OECD data [2]

Ik heb wat moeite om het zogenaamde neoliberalisme in de cijfers terug te zien m.u.z. van Zweden. Nederland is een verhaal apart.

Het zal duidelijk zijn dat de bevordering van het eigen woning bezit met het HRA-infuus ook de vergelijking van de cijfers met het buitenland nogal problematisch maakt. Daar komt nog bij het inkomen uit vermogen in Nederland het algemeen nogal particularistisch wordt belast.

2.2. CBS- en CPB-data [3;4]

De cijfers voor Nederland zijn als volgt (CBS/CPB/MN):

De samenstelling van de belastingen valt hier [4] na te lezen.

§3 Waarin verschilt Nederland van het buitenland?

Landen onderling vergelijken is soswieso een schier onmogelijke opgave die zonder diepgaande kennis van de buitenlandse systemen niet mogelijk is en daarom alleen journalisten gegevens is.

We lichten er één aspect uit, en hoe kan het ook anders dat is de specifiek Nederlandse pensioensituatie met een pensioenvermogen eind juni 2018 van zo’n € 1.592 mld. exclusief derde pensioenpijler. ( 206 % bbp 2018), waarop een forse belastingclaim (€ 546 mld.) rust.

Kenmerken van ons pensioenstelsel, zo je al van een stelsel kunt spreken, zijn:

♦ pensioenpremie wordt belastingvrij gestort ( kost ca 52% belasting nu);

♦ de forse jaarlijkse rendementen, die aanzienlijk fluctueren,  worden pas belast bij uitkering tegen gemiddeld 35%;

♦ de tot uitkering gekomen pensioenpremie wordt belast tegen gemiddeld 35%;

♦ Cumulatief en per jaar wordt de jaarlijkse mutatie in de belastingclaim (35%) op het pensioenvermogen uitgesteld, die derving zien we nooit meer terug;

♦ Die 35% belasting betaling wordt over een flinke looptijd uitgesteld. Het renteverlies voor de staat is gegeven de huidige rentestand ( 0,373 %) verwaarloosbaar;

♦ Ca 81% (OECD 2016) van het pensioenvermogen van de Nederlandse pensioenfondsen wordt in het buitenland belegd en draagt dus niet bij aan de Nederlandse economie; over dat vermogen wordt dus ook voor het buiten de Eurozone deel, valutarisco gelopen;

♦ De overheid loopt een gigantische beleggingsricio op zijn belastingclaim op het pensioenvermogen, waar niemand het ooit over heeft en waarover de politiek, misschien wel gelukkig, geen moer te vertellen heeft;

♦ De door de belastingdienst gederfde en uitgestelde belasting wordt met de huidige belasting aangezuiverd en deze belasting valt dus overeenkomstig onnodig hoog uit en blijkt ook niet uit de boeken.  Zoals ook de belastingclaim zelf niet uit de boeken blijkt;

♦ De facilitering door de belastingdienst van het pensioenstelsel wordt door alle belastingbetalers opgebracht dus ook door diegenen die geen of nauwelijks pensioen opbouwen;

♦ Het Financieel ToetsingsKader leidt tot achterstanden in de indexering van de pensioenuitkeringen die weer tot een lagere belastingheffing in het heden ten gunste van toekomstige belastingopbrengsten leiden. De fiscus verhaalt dit “tekort” op de huidige belastingbetalers en strijkt straks ook nog de belasting over de pensioenuitkering op, een vorm van twee keer vangen.

Het effect van ons pensioenstelsel op de belastingdruk laat zich als volgt becijferen:

(click op tabel of Ctrl+ om te vergroten)

(a) De werkelijk belastingdruk in Nederland valt dus gemiddeld 3,5% hoger uit dan het CBS en CPB opgeven, als we echt willen vergelijken met het buitenland en dit zit niet in de officële cijfers. Voor 2017 was die druk dus 41,8% i.p.v. door Rutte III voorgeschotelde 38,7%. De hoogte van het behaalde rendement speelt bij de hoogte van die belastingdruk een belangrijke rol en derhalve fluctueert de werkelijke belastingdruk in de periode 2009-2017 tussen de 36,7% en 46,7%.

(b) Het besteedbaar inkomen is overeenkomstig gedrukt door de onnodige hoge belastingen;

(c) We hebben i.t.t. het buitenland geen overheidsschuld. De belastingclaim loopt in de toekomst alleen maar op en dat geld komt dus nooit beschikbaar voor AOW- en zorguitgaven zoals veelal door politici wordt voorgelogen.

(d) Bovenstaande cijfers zijn exclusief de zogenaamde derde pensioenpijler. Het bedrag dat daarmee gemoeid is, vormt een grote onbekende in de statistieken. Knot kwam voor 2012 op een pensioenvermogen van 212% bbp, dus toen €1.271 mld. Dat is € 171 mld. (16 %) meer dan het pensioenvermogen bedrag in bovenstaande tabel. De pensioenpremie inclusief derde pensioenpijler is ca € 45 mld. vs € 32,4 mld. voor alleen de pensioenfondsen. Het gaat dus niet om de postzegelkas. De werkelijke belastingdruk zou met de onbekende derde pensioenpijl cijfers nog hoger uitvallen. Dat die cijfers niet bekend zijn kan niet op uitsluitend toeval berusten. Een ordentelijk belastingstelsel hield deze gegevens vast (samen met de kapitaalverzekeringen en fiscaal afgetrokken lijfrente gegevens).

Dit is dus tevens een deel van de verklaring voor de Nederlandse problemen. Tel daar nog bij een volstrekt achterhaald en mallotig FTK pensioenvoorschift en het beeld wordt al aardig compleet. Dit is ook nog eens voor 100% de schuld van de politiek en dus de kiezer die panem et circenses (het is tegenwoordig in om je moers taal niet te gebruiken) belangrijker vindt als hij/zij een politieke partij kiest in het stemhokje.

________________________

Laatst bijgewerkt 12 december 2018.

[1] Frank Kalfshoven, “Nederland eindigt met 38,8 procent op prutserplek 2”, VK, 8 december 2018,

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/nederland-eindigt-met-38-8-procent-op-prutserplek-2-~bb865af7/

[2] http://www.oecd.org/tax/tax-revenues-continue-increasing-as-the-tax-mix-shifts-further-towards-corporate-and-consumption-taxes.htm

[3] https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/84114NED/table?dl=E1EA

[4] http://statline.cbs.nl/Statweb/publication/?DM=SLNL&PA=82569ned&D1=a&D2=0&D3=11-12,17,22,27,32,37,42,47,52,57-62&HDR=G1,G2&STB=T&VW=T

[5] https://www.rijksoverheid.nl/documenten/begrotingen/2018/09/18/bijlagen-miljoenennota-2019

 

Advertenties

From → 1. Actueel

2 reacties
  1. Dhr JC Kortekaas permalink

    Nederland heeft binnen de eurozone 2 sterk afwijkende aftrekposten:

    1.Circa 32 miljard aftrek in Box1 van pensioenpremies. Nederland trekt meer af dan alle andere eurolanden samen in deze pijler.

    2.Circa 32 miljard aftrek eigenwoningrente. Hoog bedrag in Europees perspectief.

    https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2015/43/belastingvoordeel-woningbezit-is-280-euro-per-maand

    Deze aftrekposten drukken ook sterk op het besteedbaar inkomen.
    Nederlanders geven veel consumptiekracht prijs voor eigen woning en pensioen.

  2. Dhr JC Kortekaas permalink

    “De belastingdienst is immers een bordeel”

    CEO Priscilla Zalm legt het uit, wat is dienstverlening?

    Rulings?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: