Spring naar inhoud

Belastingeffect indexatie-achterstand

23 november 2018

_________________________________________________________________________________________________________________________________________

Het nalaten van de indexering van de pensioenuitkering heeft naast de financiële effecten op het netto inkomen van de pensioendeelnemers ook effect op het belastinginkomen van de schatkist. In deze bijdrage proberen we dat effect te benaderen. Tevens laten we zien hoe groot de indexatie-achterstand inmiddels is als we aannemen dat sinds 2011 niet meer is geïndexeerd.

De belastingbetaler, draagt ook als hij geen pensioen heeft fors bij aan het pensioenstelsel. Uitgaande van een pensioenpremie van ca € 45 mld. in 2018 is die bijdrage jaarlijks als als volgt:

De eerste twee posten zijn uitvoerig toegelicht in de bijdrage Opdoeken die omkeeregel pensioen!, het doorschuiven van de indexatie lichten we hier toe.  Door de pensioenuitkering niet te indexeren wordt het overrendement doorgeschoven naar toekomstige jaren en moet de belastingdienst ook op zijn geld wachten. Dat doet de overheid natuurlijk niet: hij incasseert dat gemiste geld gewoon via de belastingaangifte van alle burgers in 2018 en vangt die € 15,8 mld. plus € 1,6 mld. later gewoon alsnog. Dat € 7,7 mld.  tariefsverschil tussen aftrek en uitkering zijn we gewoon kwijt en wordt ook door de belastingbetalers in 2018 opgehoest.

_________________________________________________________________________________________________________________________________________

§1 Inleiding

Om te beginnen brengen we de totale pensioenuitkeringen in kaart:

(a) Na het beleggingsverlies van de pensioenfondsen in 2008 ( indirecte beleggingsopbrengst € -132 mld.)  dat overigens voor een belangrijk deel in 2009 en 2010 weer werd goedgemaakt en de gestage rekenrentedaling (ca 1,4% in die periode) kwam de klad in de indexering. We trekken dan ook een dikke streep eind 2010.

(b) We concentreren ons op de pensioenfondsen van de overige regelingen (36% van de uitkeringen) is mij niet bekend welk deel wel in aanmerking zou komen voor indexering.

(c) Dat huishoudens waar 65-jarigen geen deel van uitmaken 33% van de pensioenuitkeringen voor hun rekening nemen mag opmerkelijk genoemd worden.

§2 Berekening gemiste indexatie

2.1. Aanname geen enkele indexatie m.i.v. 2011 

We nemen aan dat de pensioenreglement voorziet in indexatie op basis van de prijsontwikkeling dus dat de pensioenen waardevast zijn. Welvaartsvast kunnen de pensioendeelnemers meestal al jaren op hun buik schrijven in de stille pensioenrevolutie, waarbij de werkgevers hun snor drukten. De uiterst lage inflatie (2001-2017: 1,5% p.j.) konden de meeste pensioenfondsen zelfs al niet bijhouden. Dat wil zeggen ze konden het wel, want de beleggingsresultaten mochten er wezen (inclusief 2008 – once in a lifetime), maar ze mochten het niet door het door de politiek opgelegde Financieel Toetsingskader dat als een molensteen om de nekken van de pensioenfondsbestuurders hangt:

(click op tabel of Ctrl+ om te vergroten)

De gemiddelde inflatie 2011-2017 bedroeg 1,5%. We nemen aan dat op die basis geïndexeerd wordt. De gemiste indexatie kan dan als volgt worden berekend:

(a) Het indexatiegat (kolom meer) loopt door de samengestelde indexatie snel op en bedraagt voor 2018 bruto € 4 mld. In totaal liepen de pensioendeelnemers zo’n € 16,2 mld. mis. Voor zover die pensioendeelnmers niet overleden zijn zou moeten gelden dat wat in het vat zit niet verzuurt. Met het huidige FTK zal de uiterste houdbaarheidsdatum van de vatinhoud wel verstrijken., die van de politici die dit hebben laten gebeuren hoop ik ook.

(b) De belastingdienst loopt in 2018 zo’n € 1,6 mld. mis. d.w.z. ontvangt dat bedrag later om dat de belastingclaim op het pensioenvermogen hiermee oveereenkomstig stijgt. Cumulatief gaat het om een bedrag van € 6,5 mld. dat wel door alle belastingbetalers in het heden moest worden opgebracht.

(c) Indien er dus was geïndexeerd voor inflatie dan was het pensioen 2018 bijna 13 % hoger uitgevallen.

2.2. Correctie op de berekening

Het is natuurlijk niet zo dat alle pensioenfondsen niet indexeren. Het volgende staatje geeft daarin enig inzicht in [2]:

(a) Van de deelnemers heeft 1,6% te maken met volledige indexatie en 20,5% met gedeeltelijke indexatie in 2017.

(b) Dit DNB-staatje was aanzienlijk informatiever als het pensioenvermogen en de pensioenuitkeringen daarbij gegeven werd. Helaas laat het effect zich niet kwantificeren. Maar daar hebben we het CBS en het MvF immers voor?

Zo was de indexatie van het BpfBOUW in de afgelopen jaren:

De dekkingsgraad van dat fonds was eind september 2018 121,6%.  “De gemiste indexatie over 2009 tot en met 2018 is maximaal 6,05%.”[3] Je moet dus aardig wat geld in kas hebben wil je volledig kunnen indexeren. In het jaarverslag schrijft het bestuur nog jaarlijks op: “Het fonds ambieert een waardevast pensioen voor haar deelnemers”, je moet maar durven. Die durf is waarschijnlijk ingegven door de loonontwikkeling in die sector die tot voor kort ook niet om over naar huis te schrijven was.

(c) Indicatief kunnen we de cijfers dus met maximaal zo’n 20% verlagen, een niet onbelangrijk deel werd echter maar partieel geïndexeerd, zodat de afslag aanzienlijk lager uitvalt.

§3 Effect op het besteedbaar inkomen

Het besteedbaar inkomen van de huishoudens met bewoners ouder dan 65 jaar in 2014  was volgens de oude CBS cijfers als volgt:

(a) Voor een toelichting op de revisiecijfers zie [1c]. De revisiecijfers zijn alleen voor alle huishoudens voor 2011-2014 beschikbaar en zijn een poging van het CBS om het inkomen uit vermogen vollediger te maken. Die poging kunnen we echter als volledig mislukt kwalifiCeren.

(b) Uit de tabel blijkt het relatieve belang van de pensioenuitkeringen in relatie tot het besteedbaar inkomen zoals door het CBS gedefinieerd en de AOW-uitkeringen.

(c) De AOW volgt de  wettelijk minimumloonontwikkeling en grafisch laat zich dat met de pensioenuitkeringen 2001-2014 als volgt vergelijken:

(click op grafiek of Ctrl+ om te vergroten)

(a) Jonge pensionado’zullen een hoger pensioen hebben opgebouwd dan oude pensionado’s die ten dele uit het bestand verdwijnen.

(b) In de krochten van opendata ben ik nog een statistiek tegengekomen met het aantal AOW-uitkeringen  en ‘overige pensioen’ uitkeringen zodat de gemiddelde uitkeringper persoon in deze grafiek kan worden weergegeven [1e; 4]:

(a) Gegeven het onsamenhangende en mogelijk inconsistente cijfermateriaal (zie boven) zou ik er maar niet te veel waarde aan toekennen.

(b) Omdat het aantal AOW’ers met een AOW-gat toeneemt (2010: 231.000; 2024: 590.000) en gegeven de invloed van het aantal alleenstaanden in de noemer is de gemiddelde AOW-uitkering als grootheid ook betrekkelijk.

_____________________

Laatst bijgewerkt 24 november 2018

[1a] DNB statistieken pensioenfondsen,

https://statistiek.dnb.nl/downloads/index.aspx#/details/baten-en-lastenrekening-pensioenfondsen/dataset/dd3f0062-f6b5-4ba7-9838-c3f81f7698c2

[1b] CBS, “Samenstelling inkomen; particuliere huishoudens, kenmerken, 2001-2014”,

http://statline.cbs.nl/Statweb/selection/?VW=T&DM=SLNL&PA=70991ned&D1=2&D2=16-125&D3=0%2c19%2c31&D4=l&HDR=G3%2cT%2cG2&STB=G1

(1b1) En een alternative fact van het CBS voor de AOW-uitkering:

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/84121NED/table?dl=11217

[1c] CBS Paper – Revisie inkomensstatistiek

[1d] https://www.cpb.nl/sites/default/files/publicaties/download/cpb-policy-brief-2014-02-bouwstenen-voor-een-moderne-btw.pdf

[1e] https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/81569NED/table?ts=1543012036511

[2] https://www.dnb.nl/nieuws/nieuwsoverzicht-en-archief/DNBulletin2018/dnb376714.jsp

[3] https://www.bpfbouw.nl/images/voorwaardelijkheidsverklaring-ip-ap-per-cao.pdf

[4] Teller:AOW: paarse lijn; Pensioen: rode lijn (incl. niet pensioenfondsen);

Noemer [`e].

Advertenties

From → 0. Permanent

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: