Skip to content

Overheidsschuld 2017

26 maart 2018

___________________________________________________________________________

De Nederlandse overheidsschuld bestaat if feite niet en is meer dan geheel belegd in het pensioenvermogen. Daarnaast wordt de jaarlijke rente over die schuld wel geboekt, maar het behaalde rendement op de belastingclaim op dat pensioenvermogen weer niet, een soort boekhouden door Dummies

Deze bijdrage geeft, zo goed en zo kwaad als dit gaat met het beschikbare cijfermateriaal, inzicht in de stand van de overheidsschuld eind 2017 doorlopend tot 2022. Die stand wijkt nogal af van de schuld zoals die ons regelmatig door het CPB, CBS en niet te vergeten door de media wordt voorgeschoteld. Dat komt omdat ten onrechte geen rekening wordt gehouden met de jaarlijks oplopende belastingclaim op het pensioenvermogen.

Die belastingclaim bedraagt ca 35% van dat pensioenvermogen (2017: € 1.717 mld.) en dus € 601 mld. Omdat onze EMU-schuld eind 2017 € 416  mld. bedraagt kunnen we dus eigenlijk per saldo helemaal niet van een schuld kunnen spreken, maar eerder van een netto actief groot € 185 mld.

Al die jaren zijn we dus door Balkenende en Rutte I & II c.s. op het verkeerde been gezet en hebben we volstrekt onnodig de broekriem moeten aanhalen. Ook de non compliance van het Stabiliteits- en Groeipact (SGP) volgens “onze” EU-bobo’s komt hiermee in een volkomen ander daglicht te staan en moet eerder worden toegeschreven aan de vergaande incompetentie van onze politici.

Jaarlijks loopt de staat binnen door het rendement op zijn belastingclaim die de rentelast op de overheidsschuld jaarlijks verre overstijgt. Om dan nog over een overheidstekort te spreken is een gotspe. Macro-economen verdiepen zich graag in de problematiek van de structurele begrotingsruimte (CPB- en EU-versie), een arbitraire grootheid die gezien de stand van de overheidsfinanciën voor Nederland volstrekt irrelevant is.[6]  Het structurele saldo wordt berekend door het feitelijke saldo te corrigeren voor incidentele factoren en de conjuncturele component. Die berekening wordt gemaakt door dezelfde macro-economen die de 2008-crisis niet zagen aankomen.

Aanvulling: Dankzij de uitgelekte notities over de dividendbelasting weten we inmiddels dat het Ministerie van Financiën 27 juni 2017 intern rekent met een pensioenvermogen “pensioenfondsen” van ca € 1.500 mld. en “toekomstig belastinggeld” van € 450 mld. (30%) Ook dit moest kennelijk onder de pet gehouden worden. [8]  Aangezien Rutte, Wiebes en c.s. hun stukken nooit lezen zullen zij hier ook geen kennis van genomen hebben. Het gebrek aan kennis is ook de reden dat Rutte het Nederlandse volk al decennia bang maakt met de niet bestaande staatsschuld. In werkelijkheid gaat het juni 2017 eerder om een een pensioenvermogen van € 1.654 mld en een belastingclaim van ca € 579 mld. (35%)  want bij het MvF kunnen ze ook niet rekenen. Als Rutte het eens een keer wil proberen met de waarheid (NRC) kan hij beginnen met de overheidsschuld.

___________________________________________________________________________

§1 Overheids-“schuld”

Onderstaande grafiek geeft het verloop van onze overheids-“schuld” weer:

(a) Alleen door de investering in financiële activa van € 85 mld. kwam onze werkelijke overheidsschuld sinds 2006 in 2008 even in het rood. We moesten dus alleen de broekriem aanhalen om dit bedrag te kunnen ophoesten, terwijl we dit bedrag natuurlijk gewoon weer bij de banken terughaalden. Kijk dat bedoel ik nu, anders dan mevrouw Laura van Geest van het CPB, met knowing the Past.[4] Ook moet je kennelijk niet bij het CBS zijn voor wat er feitelijk gebeurd™.

In tabelvorm ziet het verloop van de overheidsschuld 1995-2022 er als volgt uit:

Tabel 1 Verloop Overheidsschuld 1995-1992 in € mld.

(click op tabel of Ctrl+ om te vergroten)

(a) Dit lijstje haal ik altijd te voorschijn als iemand weer eens begint te zaniken over onze overheidsschuld. Het plaatst ook de schuldencrisis die we geen bankencrisis mogen noemen (zie gele markering) in perspectief. In elk geval heeft onze overheidsschuld en het SGP er helemaal niets mee van doen.

Het pensioenvermogen en daarmee de belastingclaim nam in de periode 2006-2017, dus inclusief 2008,  met 6,8% per jaar toe. De toename van het pensioenvermogen voor de periode 2018-2022 schatten wij op 5% per jaar, gelijk aan het door het CPB aangehouden rendement op dat pensioenvermogen in hun houdbaarheidsstudies. Als die toename goed is ingeschat bedraagt het overheidsactief eind 2022 ca € 385 mld.

(b) De toename financiële vaste activa 2008 – 2017 bedroeg netto € 12,9 mld., zodat een groot deel van die in 2008 ontstane schuld is afgelost.

(c) Door de lage rente bedraagt de marktwaarde van de overheidsschuld eind 2017 € 469 mld., dat is € 52,4 mld. hoger dan de EMU-overheidsschuld. Deze grootheid is alleen relevant als de schuld uit de markt gehaald wordt, maar is natuurlijk wel bruikbaar om het overheidsvermogen in de overheidsbalans te drukken [1b]:

Het CBS heeft dan in zijn balans nog geen rekening gehouden met de AOW-verplichting die natuurlijk ook een vordering is op de toekomstige belastingbetaler. Die berekening van een reële AOW-verplichting van de staat kun je overigens ook niet aan het CBS overlaten.

§2 Overheids-“tekort”

Met de ontwikkeling van de belastingclaim in ons achterhoofd kunnen we het overzicht van de cumulatieve ontwikkeling van het overheidstekort 2006-2022 wel achterwege laten.

Die toename van het overheidstekort is er alleen maar als je geen rekening houdt met de toename van de belastingclaim op het opgespaarde pensioenvermogen. Economen en politici die zich druk maken over het cumulatieve overheidstekort zijn, zo niet blind aan het linkeroog (€ 85 mld. financiële activa), in elk geval blind aan het rechteroog waardoor hun de ontwikkeling van de belastingclaim ontgaat (zie tabel 1).

(b) We kunnen e.e.a. ook grafisch weergeven voor de periode 1996-2022 in € mld.

(1) Het geneuzel van die macro-economen over het EU-structurele begrotingssaldo wordt uit de grafiek ook direct duidelijk. (zie ook [6]). De CPB-versie van het “structurele” begrotingssaldo heb ik maar weggelaten.

(2) In 2014 was de toename van de belastingclaim € 81 mld. (v.n.l. “winst” vastrentende waarden). Macro-economen doen huilie huilie over een EMU-saldotekort van € 15,2 mld. of structureel € 2 mld. in dat zelfde jaar.

(2) In de periode 2007-2017 bedroeg het cumulatieve EMU-saldo € -149 mld. (zie tabel 1) en het structurele EC-begrotingssaldo € -90 mld. Hier stond een toename van de belastingclaim op het pensioenvermogen van € +310 mld. tegenover. Een knappe, maar niet zo verstandige, prestatie gedurende de 2008 crisis. Als het structurele begrotingssaldotekort hoger uitvalt doen sommige CDA-macro-economen huilie huilie, toen het lager uitviel gingen ze extra bezuinigen. [6]

§3 De dreigende ondragelijke interestlast op onze overheids-“schuld” bij een rentestijging

In de miljoenennota 2018 stond de volgende passage:

“Het houdbaarheidsoverschot van nu betekent dat de huidige collectieve voorzieningen betaalbaar blijven, zonder dat het nodig is om de belastingen te verhogen of de rekening door te schuiven naar volgende generaties via een hogere overheidsschuld. Dat is belangrijk, want als de staatsschuld blijft stijgen, rijzen de rentelasten van de overheid op een gegeven moment de pan uit. Dan riskeert de overheid een opwaartse spiraal van hogere uitgaven en een nog hogere staatsschuld.”

Deze stelling wordt vaak verkondigd door de heer Rutte als hij wijst op het risico van een rentestijging en ook de Koning mocht het Nederlandse volk op gezag van een habitueel liegende Rutte [3] op een dwaalspoor zetten, zo niet voorjokken. Het probleem van de rentelast is overigens niet zo groot, anders zou het niet de grootst mogelijke moeite kosten om een betrouwbare cijferreeks van de rentelast op onze staatsschuld boven tafel te krijgen. [2]

In 1995 bedroeg de rentelast € 16,7 mld. of 5,1% bbp.[2] Zouden we in 2017 dat zelfde percentage bbp aan interest hebben betaald dan was de interestlast € 37,8 mld. geweest in plaats van nu € 6,4 mld.  In 1995 betaalden we die interest onder Zalm fluitend, die politieke watjes anno 2018 kunnen ons hier alleen maar bang mee maken.

De wedervraag zou natuurlijk ook kunnen luiden: wat gebeurt er met het rendement op de belastingclaim op het pensioenvermogen als de rente stijgt?  Maar die vraag wordt natuurlijk nooit gesteld door de media. De volgende tabel laat de importantie van die vraag zien:

(a) Het zal op basis van deze tabel duidelijk zijn dat het rendement op het pensioenvermogen, dat voor 86% in het buitenland is belegd, een grote rol speelt bij een gezonde ontwikkeling van de overheidsfinanciën. Zolang de pensioenrechten niet worden afgestempeld blijft de belastingclaim in tact.

(b) Een (gedeeltelijke) indicatie van de effecten van 1% rentestijging vindt u in een vrij recente DNB-publicatie. [7] Uiteraard dalen de vastrentende waarden in waarde, hoeveel hangt mede af van de indekking van het renterisico. De aandelen dalen volgens DNB met ≈15% in waarde.

Zonder rekening te houden met de daling van in waarde van de activa stijgt de dekkingsgraad met zo’n 12- 15% door de daling van de pensioenverplichtingen. De pensioenverplichtingen (-) en algemene reserve (+) zijn echter communicerende vaten binnen het pensioenvermogen dat per saldo daardoor niet verandert. Wel ontvangen de gepensioneerden en daarmee de staat eerder hun geld door mogelijke (na-)indexatie.

Hoe een en ander per saldo uitpakt zal per pensioenfonds verschillen. Uiteraard bewaakt DNB dit in het kader van hun beoordeling en toetsing van de herstelplannen van de pensioenfondsen al hoewel je daar de nodige kanttekeningen bij kan plaatsen. Toch blijft het vreemd dat de staat materieel niets te vertellen heeft over het beleggingsbeleid inzake zijn belastingclaim van toch € 601 mld., een democratisch deficit van de eerste orde.

Overigens kan die rente op de overheidsschuld best weer wat stijgen zonder dat de overheidsfinanciën in de knel komen zoals uit het historisch verloop van de rentelast in % bbp blijkt:

Maar ja, de meeste mensen klagen over hun geheugen en niet over hun verstand.

§4 Stabiliteits- en Groeipact (SGP)

Zoals bekend zijn de onzinnige SGP-eisen een overheidstekort van maximaal 3% bbp en een overheidsschuld van maximaal 60% bbp. Laten we eerst kijken naar de historische relevantie van die 60%-eis  aan de hand van de volgende grafiek van de Nederlandse overheidsschuld in % bbp [1d]:

(Click op grafiek of Ctrl+ om te vergroten)

Het ligt dus niet zo voor hand om Nederland de 60%-norm op te leggen: er werd in het verleden ook nauwelijks aan voldaan. (in slechts 21% van de jaren) Het zal op basis van het voorgaande duidelijk zijn dat Nederland thans ruim aan die norm voldoet (netto een actief) als je ten minste ordentelijk boekhoudt (matching principle) en dat vermogen hebben macro-economen kennelijk niet van huis uit meegekregen.

Daarnaast heeft Nederland ook het pensioen van zijn overheidsdienaren volledig af gefinancierd. Het gaat hierbij om een netto bedrag van ca € 394 mld. eind 2017:

(a) Uiteraard hebben we onze belastingclaim op dat pensioenvermogen dan al in mindering gebracht om dubbeltellingen te voorkomen.

(b) Vraag aan de EU-commissie: kunt u één land in de EU aanwijzen wiens overheidsfinanciën er zo goed voor staan en waarom legde u eigenlijk Nederland de excessive deficit procedure indertijd op? Dat Rutte en de heren de Jager/ Dijsselbloem dit niet goed konden uitleggen is natuurlijk geen geldige reden.

§5 Enkele misverstanden over de belastingclaim pensioenvermogen

Regelmatig worden mij in de discussie een aantal tegenwerpingen gemaakt die ik hier even kort behandel.

§5.1 Belastingclaim is nodig om toekomstige AOW- en zorgkosten te kunnen betalen

Om deze stelling op zijn waarde te kunnen inschatten moeten we natuurlijk eerst de ontwikkeling van die belastingclaim in de toekomst kennen. Die wordt ons door de politiek onthouden en moeten we dus zelf even zo goed en zo kwaad als dat gaat reconstrueren. Het verwachte verloop – met veel slagen om de arm – van die belastingclaim luidt als volgt:

De belastingclaim is dus gevangen in het zwarte gat dat pensioenvermogen heet en die claim loopt alleen maar op, netto komt dat geld dus niet uit de pensioenpot en kan derhalve ook niet bijdragen aan de opvang van de vergrijzingskosten. De toekomstige generatie stort immers ook pensioenpremie over een hopelijk hoger inkomen. De zorgkosten stijgen overigens niet alleen door de vergrijzing maar ook door technologische ontwikkelingen en de ook de jongeren zorgen voor een aardige kostenstijging. [Zie – Bijdrage grijsgedraaide grammofoonplaat].

§5.2 Geen schuld nalaten aan volgende generatie?

De vraag die eerst beantwoord moet worden is welke generatie eerder zo gek was om ons geen schuld na te laten. De grafiek in §4 gaf daarop al het antwoord.

Uitgaande van een genormaliseerde overheidsschuld van 40% bbp, kunnen we eind 2017 dus € 483 mld. potverteren en de toekomstige generatie nog steeds, historisch gezien, een uiterst florissante overheidshuishouding nalaten. Het actief eind 2017 groot € 190 mld. kan zonder meer direct aan de huidige belastingbetalers worden teruggegeven. We laten dan geen schuld na en daarmee is de toekomstige generatie wel genoeg gematst.

§6 Conclusie

We hebben al vele jaren geen overheidsschuld en zullen door het rendement op de belastingclaim op het pensioenvermogen voorlopig ook wel in werkelijkheid een positief overheidssaldo hebben. De huidige belastingen zijn daarnaast onnodig hoog omdat de belastingderving (17%)  en het belastinguitstel (35%) veroorzaakt door de omkeerregel pensioenen moet worden opgevangen. Alleen voor de pensioenfondsen  ging het in de periode 2006-2017 om een bedrag van € 158 mld. aan derving en € 326 mld. aan uitstel van belastingen. Het cumulatieve overheidstekort was in die periode € 149 mld., zodat in die periode € 335 mld. onnodig te veel belasting werd betaald.[5]  Opdoeken die omkeerregel pensioenen!, die de overheidsfinanciën- althans op papier – volledig uit het lood slaat, blijft dus het motto.

Bovenstaand cijfermateriaal is in een aantal gevallen noodzakelijkerwijs gebaseerd op grove schattingen die ongetwijfeld onvolkomenheden zullen bevatten. Maar als je als burger door de overheid systematisch wordt voorgelogen, zul je wat moeten. Het wordt dan ook hoog tijd dat de overheid wel de juiste cijfers ophoest. De vraag alleen is wie dat moet doen: het CPB en CBS hebben zich immers voor deze taak, gezien hun past performance, volstrekt gediskwalificeerd. De politiek, onze grootste bron van nepnieuws, kun je dit kennelijk ook niet toevertrouwen. Over “onze” media doen we er maar het zwijgen toe.

_________________

Laatst bijgewerkt 25 april 2018

[1] Bronnen

Aangezien CBS opendata i.t.t. CBS Statline de selecties niet vasthoudt in de links zult u de selectie zelf moeten aanpassen.

[1a] Overheidsschuld mutaties 1995-2017 – sector overheid

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82565NED/table?ts=1520271585649

[1b] Overheidsschuld tegen marktwaarde

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82567NED/table?ts=1521490101162

[1c] CPB data 1814-2018

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82902NED/table?ts=1521490635697

[1d] CPB data 1970-2022

https://www.cpb.nl/sites/default/files/CPB-Boek-21-Middellangetermijnverkenning-2018-2021-kader-pag-30.pdf

en

Verzamelde_bijlagen_CEP_2018_0 (1), bijlage 11

[1e] Bijlage E4 Kerngegevens collectieve sector (MEV_2016) voor structurele begrotingssaldo 1995.

[2] De staat der Nederlanden is nogal scheutig in het verstrekken van cijfermateriaal inzake de rentelast op de overheidsschuld. In onze speurtocht naar de juiste cijfers hebben we zes cijferreeksen [2a t/m 2f] kunnen ontdekken. Hierbij lijkt [2b] geactualiseerd in [2c] de juiste keuze op grond van deze publicatie van het CBS:

https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2014/20/historisch-lage-rentelasten-voor-overheid-in-2013

Door deze keuzes te combineren (zie kleuren in tabel), hebben we hopelijk een redelijk betrouwbaar beeld van de werkelijke interestlast. We komen dan tot de volgende tabel:

De over de in 2008 verkregen financiële activa ontvangen rente zou eigenlijk in mindering op de interestlast moeten worden gebracht. Aangezien het CBS alleen een cijferbrei oplevert met weinig analyse kan ik die correctie zelf niet maken.

Bronnenmateriaal interestlast overheidsschuld:

[2a] Memorandumposten – werkelijke rente-inkomsten en werkelijke rente-uitgaven  – als leek zou je zeggen dat dit de cijfers moeten zijn:

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82563NED/table?ts=1521553435283

[2b] Nieuwe cijferreeks in Opendata

Vooral de omschrijving inkomen uit vermogen is erg verhelderend.

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82563NED/table?ts=1521553435283

[2c] Oude cijferreeks uit CBS Statline – deze publicatie is jaren door mij gebruikt en schijnt tot voor kort de juiste cijfers te geven.

Omdat die heldere omschrijving hier terugkomt weten we dat we de juiste rubriek in [2b] te pakken hebben. – zie hierboven de CBS-publicatie “Historisch lage rentelasten voor overheid in 2013”

http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?VW=T&DM=SLNL&PA=81191NED&D1=43&D2=0&D3=0-35,40,45,50,55,60,65,70,75,l&HD=140509-0948&HDR=G1&STB=T,G2

[2d] Het Ministerie van Financiën (toch ambtenaren zat) heeft noch een boodschap aan de cijfers van het CBS noch aan die van het CPB en geeft weer een eigen cijferreeks om de Tweede Kamer te informeren.

Antwoord vraag 32 door MvF:

https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/kamerstukken/2016/09/30/bijlage-1-antwoorden-kamervragen-miljoenennota-2017/bijlage-1-antwoorden-kamervragen-miljoenennota-2017.pdf.

Tenslotte vermelden we ook twee versies van het CPB. [2e en 2f]. De cijferchaos is daarmee compleet. Als ik de overheid was zou ik mij niet zo druk maken over de rentelast van de staatsschuld maar eerder over het aan de burgers verstrekte cijfermateriaal. Maart 2018 heeft het CPB zijn cijferreeks voor de periode 1970- 2022 gepubliceerd. Uiteraard wijken deze cijfers [2f[ af van een eerdere publicatie in 2017 [2e].

Op zich is het een goed idee om doorlopende cijferreeksen op te stellen: de CBS-statistieken Statline en Opendata zijn immers zoekplaatjes maar dan moeten die cijfers natuurlijk wel kloppen en en oude jaarlagen niet wijzigen zonder toelichting.

[2e] CPB jaren 1970-2022

https://www.cpb.nl/sites/default/files/omnidownload/data-figuren-cep2018_0.xlsx

[2f] CPB jaren 1814-2018

https://www.cpb.nl/cijfer/lange-tijdreeksen-overheidsfinancien

Samenvattend kunnen de diverse gegevens inzake de interestlast op de overheidsschuld als volgt grafisch worden weergegeven:

Ik zou zeggen roept u maar. De Kamerleden lijken door het MvF in 2017 op het verkeerde been te zijn gezet.

[3] Onze Koning op voorspraak van Rutte en Dijsselbloem:

“Momenteel betalen alle Nederlanders samen – zelfs bij de huidige lage rentestand – 11 miljard euro per jaar aan rente over de overheidsschuld. Als de schuld groeit en de rente stijgt, gaat die rentelast steeds zwaarder drukken op economische groei, op betaalbaarheid van voorzieningen en op de inkomens van mensen.” {troonrede 2013}

De Koning had natuurlijk, geadviseerd door de Raad van State, even nagelaten om te vragen bij de heren Rutte en Dijsselbloem wat er eigenlijk zou gebeuren met het rendement op het pensioenvermogen onder die omstandigheden. Zelfs ons CPB had aan die vraag een hele kluif gehad gezien de wereldwijde spreiding van de beleggingen van die pensioenfondsen (84% in het buitenland belegd).

En voor Rutte enkele Pinokio-voorbeelden:

https://fd.nl/economie-politiek/1241805/rutte-liegen-is-geen-doodzonde

en in commissie met de ministers Ollongren en de Jonge

https://www.vpro.nl/zondag-met-lubach/kijk/afleveringen/seizoen-8/aflevering-7.html , Rutte 3:13

en het stiekem achterhouden van rapporten:

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/03/28/privacy-bij-antiterreur-loopt-achter-a1597556

en tot slot deze:

https://www.daskapital.nl/3628401/rutte_liegt_over_rente_staatss/

(Met das Kapital’s opmerking over het CBS kan men alleen maar instemmen. Met opendata is het er niet op vooruitgegaan: doorlopende cijferreeksen blijven een absolute ramp)

[4]Laura van Geest , “Sound Public Finances Experience with Fiscal Institutions in the Netherlands “,

https://www.imf.org/external/np/seminars/eng/2015/capdr/pdf/lvangeest.pdf

Ik doel hierbij in het bijzonder op slide 7, een typisch voorbeeld van geschiedvervalsing.

[5] Het bedrag van € 335 mld. is natuurlijk demagogisch omdat eerst de belastingderving van € 158 mld. moet worden geïnd. Aangezien ca 73% van de pensioenpremie door 30% van de huishoudens werd afgetrokken, zullen de topinkomens daar echter het meeste van betalen.

Daarnaast hadden we dan natuurlijk in de periode 2006-2017 ook geen belasting over de pensioenuitkeringen ontvangen. Voor de periode 2006-2014 bedroegen die uitkeringen € 324 mld. Tellen we daar nog eens schattenderwijs € 126 mld. bij voor 2015-2017 dan gaat het om 35% belasting over € 450 mld. of € 158 mld. minder belastinginning.

Het netto sommetje wordt dan grofweg +158 derving+326 uitstel -149 EMU-tekort -158 uitkeringen = € 177 mld. te veel belastingen door de omkeerregel pensioenen.

[6]Het overheidssaldo behoeft geen nadere toelichting en is gewoon de resultante van het huishoudboekje van de staat. Anders ligt dat met het begrip structurele begrotingsssaldo  dat door macro-economen wordt bepaald door,  gegeven de conjunctuur, de output gap te bepalen en daar de zogenoemde begrotingselasticiteit op los te laten. Daarnaast wordt rekening gehouden met de eliminatie van incidentele budgettaire baten en kosten. Diezelfde economen die de crisis van 2008 niet zagen aankomen mogen de output gap bepalen en u begrijpt wat daarvan dus terecht komt. Incidenteel is alles wat niet in het budget zit. Gezien het geringe belang van het cumulatieve resulterende verschil zal het duidelijk zijn dat een dergelijk berekening economisch gezien niet erg doelmatig is.

https://www.cpb.nl/sites/default/files/publicaties/download/memo72.pdf

Bas Jacobs lijkt zich druk te maken over een procentje meer of minder (structureel) begrotingssaldo (welke dan ook, macro-economie lijkt wel een ijscobar) in % bbp. In het licht van de mutatie in de belastingclaim in die zelfde periode is dat echter zoals we boven zagen peanuts:

https://mobile.twitter.com/_basjacobs/status/977503967679787009/photo/1

zie ook onze habituele zwartkijkers en marktfundamentalisten:

Raymond Gradus, Roel Beetsma, “Houdbaarheidssaldo uitstekend kompas voor begrotingsbeleid”, Me Judice, 5 september 2017.

en natuurlijk ook de nuance

CPB, “Enthousiasme bekoeld over indicator structureel overheidstekort , CPB Policy Brief 2014/07.

https://www.cpb.nl/publicatie/enthousiasme-bekoeld-over-indicator-structureel-overheidstekort

[7] DNB, “Rentestijging: een alternatief scenario”,

https://www.dnb.nl/binaries/EOV_december%202017_tcm46-369845.pdf

[8] Notities 1-4 bij brief over dividendbelasting

In de onsamenhangende en renundante in elkaar geflanste informatieset pagina 73

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2018/04/24/notities-1-m-4-bij-brief-over-dividendbelating

Advertenties

From → 0. Permanent

5 reacties
  1. Dhr JC Kortekaas permalink

    Vers van de pers DNB bericht en verhuld dat het exportoverschot van 11% boven de Europese bovengrens van 6% is.

    https://www.dnb.nl/nieuws/nieuwsoverzicht-en-archief/Statistischnieuws2018/dnb373916.jsp

    Met het surplus zit Nederland nog altijd ruim boven de norm die Europa heeft gesteld.

    Bij de lopende rekening wordt gekeken naar het saldo van de lopende betalingen met het buitenland. Daarbij gaat het om import en export van goederen en diensten en om winst- dividend- en rente-uitkeringen. De Europese Commissie hanteert een driejaarsgemiddelde van 6% als bovengrens voor het starten van een zogeheten ‘Excessive Imbalances Procedure’.

    https://fd.nl/economie-politiek/1219730/overschot-lopende-rekening-naar-8

    Tusk is geen Trump.
    Zijn Polen hebben het best goed in het Noordelijk Koninkrijk.

  2. Dhr JC Kortekaas permalink

    oeps, dat ging dus te snel

    Pensioenpremies van 30 miljard naar 15 miljard.(6,5 miljard voor de fiscus, 8,5 miljard voor sociale partners op jaarbasis.

    • (1) Kunt u concreter zijn met uw opmerking inzake pensioenpremie?
      (2) “Het geld is er maar kan het geldpakhuis niet uit.”.
      En als het geld het pakhuis uitkomt, loopt de staat ook binnen.

      • Dhr JC Kortekaas permalink

        Bij een hogere disconteringsrente dalen de premies, vooral de zuiver kostendekkende premies.
        De beperkt kostendekkende premie heeft al een wat hogere disconteringsrente dan de 1,2%.

        De crisis van de pensioenfondsen is een disconteringscrisis.
        Bij de 4% discontering van voor 2008 is er geen crisis maar een zeer tevreden gevoel.

        Het geld is er maar kan het geldpakhuis niet uit.

  3. Dhr JC Kortekaas permalink

    1.Nederland is het China van Europa.

    Wij hebben al decennia een exportoverschot(crisis of geen crisis) van 10% bbp

    https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2015/29/nederland-heeft-zevende-handelsoverschot-in-de-wereld

    CBS geeft leep een staatje met absolute bedragen, en dan houdt Duitsland ons uit de wind.

    2.Dat geld zit verstopt in het pensioengeldpakhuis dat is opgericht met het geluksdubbeltje, de omkeerregel. 1700 miljard is een oude schatting; bovendien laten verzekeraars zich moeilijk peilen wat betreft hun box3-polissen.

    3.De Donald Duck lezers wordt af en toe verteld hoe zorgelijk de toestand van het Geldpakhuis is.
    De neefjes en oom Donald moeten vaak voor een schijntje werken om de boel draaiende te houden.
    Analogie met de huidige arbeidsmarkt met Kwik Kwek en kwam als de zzp-ers van oom Dagobert.

    4.De omkeerregel zal de Nederlandse economie verwoesten. Pensioenpremie van het pensioenfonds DNB is opgelopen tot 28%.(4,1% voor de werknemers). Voornamelijk beleggen in vastrentende waarden stuwt de premie.

    5.Een en ander is nergens voor nodig. Duitsland disconteert met 3,3% en leent goedkoper. Nederland met 1,2% (cijfers 2016)

    https://eiopa.europa.eu/Publications/Reports/2017%20IORP%20Stress%20Test%20Report.pdf figuur 3.5

    De disconteringsrente voor pensioenfondsen kan op 4%.

    Pensioenpremies halveren en de 13% gemiste indexaties kunnen worden uitgekeerd.
    Best generatie-neutraal.

    Pensioenpremies van 30 miljard naar 15 miljard.(13 miljard voor de fiscus, 17 miljard voor sociale partners op jaarbasis.

    Uitkeringen van 30 miljard naar 34 miljard.(1,6 miljard voor de fiscus en ZVW, 2,4 miljard voor de burgers.

    Jaar op jaar en nog blijven de pensioenfondsen te rijk.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: