Spring naar inhoud

De inkomsten van de staat uit de pensioenuitkering

11 maart 2018

________________________________________________________________________

Één van mijn trouwe lezers, de heer Kortekaas, blijft er terecht herhaaldelijk op hameren dat de staat naast de belasting op de pensioenuitkering ook nog eens zorgverzekeringswetpremie incasseert. De belastingclaim op het pensioenvermogen werd door mij gesteld op 35% van het pensioenvermogen, hoewel een zorgvuldige onderbouwing van dat percentage ontbreekt en we het CPB op zijn blauwe ogen moeten geloven.[1]

Gegeven de omvang van dat pensioenvermogen (31-12-2017 ca 1.731 mld.) hebben we het niet over de postzegelkas en zouden daarom meer inzicht moeten hebben in omvang en ontwikkeling van deze belastingclaim (31-12-2017: € 606 mld.). Dit klemt te meer daar elke procent belasting- en/of premieverlaging direct tot een daling van het staatsvermogen met 17,3 mld. aanleiding geeft en ik niet de indruk heb dat deze overweging bij een belastingherziening door politici of het CPB in het verleden ooit werd meegewogen.

We zullen daarom eens kijken of we enige vat op het werkelijke percentage kunnen krijgen.

________________________________________________________________________

§1 Casus inhouding op pensioenuitkering

We gaan uit van een echtpaar dat naast AOW alleen pensioen ontvangt zonder daarbij de pretentie te hebben daarmee een model doorsnee situatie weer te geven.

Voor diverse inkomens kan het belastingtarief op de op de pensioenuitkering als volgt worden bepaald [4]:

(a) Het tarief is bepaald door van de totale belasting en premies het geringe deel dat toe te reken valt aan de AOW af te trekken. Tevens is aangegeven wat het effect is op de indirecte belastingen die op 8% van het besteedbaar inkomen zijn gesteld. [2c, in feite is dit percentage thans hoger, dankzij de BTW-verhoging]

(b) De zorgverzekeringswetpremie bedraagt voor AOW’ers in 2018 5,65% van het premie-inkomen met een maximum inkomen van € 54,614.  Naast de AOW gaat het dus om een maximale pensioenuitkering van maximaal  ca € 44.230. ( De AOW- is een uitkering die om de 6 maanden wordt bijgesteld incl. vakantiegeld zodat je eigenlijk van te voren nooit precies weet wat je krijgt)

(b) Je moet dus een behoorlijke pensioenuitkering hebben om aan een belastingtarief van 35% toe te komen en intuïtief zou je op basis van de tabel concluderen dat het percentage van 35% te hoog gegrepen lijkt. Daarbij moet dan wel in ogenschouw genomen worden dat tot voor kort de top 30% inkomens ca 73% van de pensioenpremie voor hun rekening nemen en op basis van dit gegeven zal het CPB voor inkomstenbelasting wel gelijk hebben. Blijft dat je ook rekening zou kunnen houden met de zvw-premie en de indirecte belastingen op het besteedbaar inkomen. Het percentage van 35% is dus laag en aan de zeer voorzichtige kant.

§2 Evaluatie van door overheid toegeworpen botjes

Van overheidswege zijn we in 2016 ook nog verblijd met de volgende gegevens ontleend aan de middellangetermijnverkenning 2017-2021

(a) De bronnen voor de data zijn in noot [2] toegelicht. De cijfers uit Vergrijzing verdeeld voor de belasting op pensioeninkomen laten zien dat de CPB-cijfers de waan van de dag weergeven. Constante arrangementen zijn in het huidige politieke klimaat immers ook de waan van de dag.

(b) Van §1 weten we dat op de AOW alleen zv-premie wordt ingehouden door de vrijstellingen. De belasting  en premies zijn na aftrek van de zvw-premie AOW dus geheel aan de pensioenuitkeringen toe te rekenen.

(c) Ter info is ook de ontwikkeling van de totale indirecte belastingen gegeven. Deze opbrengst stijgt met bijna 3% bbp  door de toename van de consumptie op de langere termijn nadat de huishoudens hun schulden hebben verminderd.” [2a]. Daarnaast heb je natuurlijk te maken met de verdringing van minder welgestelde pensionado’s.

(d) Het belasting- en premie percentage schommelt dus rond de 34-42%.  Dit percentage is inclusief de zvw-premie voorzover die niet aan de AOW moet worden toegerekend.

§3 Conclusies

(1) Om inzicht te krijgen in de financiële positie van de overheid is een beter inzicht vereist in het effectieve belastingpercentage op de pensioenuitkering en de omvang van het totale pensioenvermogen. Het op deze site gehanteerde percentage van 35% is eerder aan de lage kant als de cijfers van het Ministerie van Financiën kloppen. (5% meer is € 87 mld. (11,9% bbp_2017), niet bepaald de postzegelkas.

(2) Het storten van pensioenpremie is een vorm van sparen. Naar analogie van sparen dienen de indirecte belastingen (ca 8% besteedbaar inkomen) niet in de bepaling van de belastingclaim te worden betrokken. Wel is dat bedrag nog een mooie buffer die in het kader van het Europese stabiliteitspact wel in aanmerking zou moet worden genomen.

(2) Bij toekomstige belastingherzieningen moet rekening worden gehouden met de impact van die herziening op de belastingclaim op het pensioenvermogen om onnodige douceurtjes te voorkomen die toch in belangrijke mate de Upper Middle Class toekomen. (historie top belastingtarief in mijn herinnering van 80% ->60% -> 52% -> 51,95% ->??)

(3) Pensioenpremie is genoten inkomen waarvoor de prestatie ook geleverd is. Derhalve dient de belastingopbrengst ook aan het jaar waarin de prestatie geleverd is, te worden toegerekend. (matching principle – zie de bijdrage opdoeken die omkeerregel pensioenen!)

(4) “Met de toename van de pensioenuitkeringen en de afname van ingelegde pensioenpremies zal de consumptie van alle huishoudens toenemen.” [2b] Het pensioenvermogen pensioenfondsen neemt echter in absolute bedragen tot 2060 nog steeds toe. Relatief is de afname na een piek in 2030 van 177,9% bbp_2030 in 2060 30,4% bbp.

(5) In de houdbaarheidssommetjes zou ik graag in de toekomst ook de ontwikkeling van het totale pensioenvermogen in relatie tot het bbp vermeld willen zien. Als dat pensioenvermogen gestaag stijgt en het houdbaarheidssaldo niet, dan weten we ten minste in elk geval dat er een lek in de CPB-berekening zit.

De volgende video geeft aan wanneer we die gegevens uiterlijk zouden willen ontvangen: [3]

____________________

Laatst bijgewerkt 12 maart 2018

[1] https://basjacobs.wordpress.com/2014/05/31/pensioenen-worden-gesubsidieerd-met-17-cent-per-gespaarde-euro/

“De pensioenuitkeringen worden belast. Typisch gebeurt dat tegen lagere tarieven dan waartegen de premies zijn afgetrokken, zo’n 35%. Dat komt omdat het belastbare inkomen tijdens pensionering meestal lager ligt dan het belastbare inkomen tijdens het werkende leven (en dus in lagere schijven valt), maar ook omdat over de eerste twee schijven geen AOW-premies zijn verschuldigd waardoor de tarieven 18% lager liggen.”

Eerder:

CPB , Vergrijzing verdeeld Toekomst van de Nederlandse Overheidsfinanciën, juni, 2010,

https://www.cpb.nl/sites/default/files/publicaties/download/vergrijzing-verdeeld-toekomst-van-de-nederlandse-overheidsfinancien.pdf

“Immers, het effectieve tarief waartegen premies kunnen worden afgetrokken (gemiddeld 52%) is hoger dan het tarief waartegen uitkeringen worden belast (gemiddeld 35%). Bovendien zijn pensioenvermogens vrijgesteld van belastingen. Per saldo resulteert een subsidie op pensioenbesparingen.”, blz 47.

Waarmee de economische wetenschap sinds 2010 nog geen steek verder is gekomen.

[2] Bronnen:

[a] https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/kamerstukken/2016/05/31/bijlage-ontwikkeling-pensioenuitkeringen/bijlage-ontwikkeling-pensioenuitkeringen.pdf

Een gebruikelijk probleem met dit bronnenmateriaal (het CPB heeft hier ook een handje van)  is dat het bbp dat van toepassing is niet gegeven wordt. Gelukkig kregen we nog een afgekloven botje van de staat toegeworpen en zo waar kan je daar een indicatie voor de reële groeicijfers vinden:

[b]  htps://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/kamerstukken/2016/05/31/bijlage-ontwikkeling-pensioenuitkeringen/bijlage-ontwikkeling-pensioenuitkeringen.pdf

Pagina’s nummeren we tegenwoordig ook niet meer, maar het bbp-gegeven staat in tabel 7. Uiteraard is het bijzonder knap van ons CPB om die fluctuaties in de bbp-groei te kunnen voorspellen. We hebben de cijfers maar geïnterpreteerd als 1,9% reële groei geldt voor de groei in de jaren 2030-2040 etc. Uiteraard kun je naar de inflatiecijfers voor het bbp fluiten en die stellen we dus maar op 1,6% zo rond maart 2016 een redelijke aanname. De groei bbp 2015-2060 is dan 3,3% per jaar.

[c] Leon Bettendorf, Sijbren Cnossen, Casper van Ewijk, “BTW-verhoging treft hoge en lage inkomens even sterk”, Me Judice, 25 april 2012.

http://www.mejudice.nl/artikelen/detail/btwverhoging-treft-hoge-en-lage-inkomens-even-sterk

De BTW is m.i.v. 1/10/2012 verhoogd van 19% naar 21% en het percentage indirecte belastingen in percentage besteedbaar inkomen zal dus stijgen. De btw-verhoging is afgesproken in het Vijfpartijenakkoord en moet 4 miljard euro opbrengen. Waarom die verhoging inmiddels niet wordt teruggedraaid is niet geheel duidelijk.

[d]CPB, maart 2016,

https://www.cpb.nl/sites/default/files/publicaties/download/cpb-boek-21-middellangetermijnverkenning-2018-2021.pdf

https://www.cpb.nl/sites/default/files/publicaties/bijlagen/cpb-presentatie-12feb2016-houdbaarheid-overheidsfinanci%C3%ABn.pdf

Ook ons CPB heeft de onhebbelijke gewoonte om in zijn houdbaarheidsstudies de gegevens in % bbp uit te drukken en de vermelding van die bbp-cijfers en een heldere beschijving van de ontwikkeling in de tijd van het bbp (groei en inflatie) achterwege te laten. Het voordeel van een dergelijk presentatie is dat je achteraf nooit gehouden kunt worden aan de uitkomsten.

Ik stel dan ook voor dat bedrijven in het vervolg alle cijfers in hun jaarverslag uitdrukken in % van de omzet, en dan vervolgens vermelding van de omzetcijfers achterwege laten.

[3] https://www.youtube.com/watch?v=HX0fIi3H-es

[4] Met dank aan: https://www.raet.nl/bruto-netto-salaris-berekenen

 

Advertenties

From → 1. Actueel

One Comment
  1. Dhr JC Kortekaas permalink

    http://www.loonvoorlater.nl/nieuwsberichten/cbs-pensioenvermogen-groeit-met-615-miljard.aspx

    Ondanks de crisis
    Pensioenfondsen moeten van het kabinet sinds de crisis in 2008 veel grotere vermogens aanhouden om aan de toekomstige verplichtingen te kunnen blijven voldoen. Dat lijkt te lukken. Het vermogen van pensioenfondsen en verzekeraars, die ook een deel van het pensioenvermogen beheren, steeg dus tussen eind 2008 en september 2015 met ruim 615 miljard euro naar 1700 miljard.

    Nederland is kampioen
    Nederland heeft volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek, gemeten naar de grootte van de economie, het hoogste netto extern vermogen van Europa. De omvang en opzet van het Nederlandse pensioenstelsel, dat tamelijk uniek is in Europa, is hier voor een belangrijk deel de oorzaak van.

    ————————————————————————————————————————-

    In al mijn berekeningen houd ik de overheid verantwoordelijk voor het statistisch verduisteren van 1900 miljard aan tegoeden in het Pensioenpakhuis opgericht met het Geluksdubbeltje.

    Van 1700 miljard september 2015 naar 1900 miljard ultimo 2017 is mijn inschatting.

    Vervolgens is de disconteringsrente bij Klaas Knot in 2016 en bij de Duitsers 3,3%.

    In Buitenhof liet Klaas K. zich zorgelijk uit over de pensioenfondsen.

    40 Miljard aan jaarlijks exportoverschot moet toch ergens blijven? Al decennia lang.
    Europese norm is maximaal 6%, Nederland zet het percentage al jarenlang op 10%

    De gigantische onderbesteding in Nederland doet de eurozone beven.

    https://www.vpro.nl/buitenhof/speel~POMS_VPRO_12546066~klaas-knot~.html

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: