Skip to content

Calculatieschema zonnepanelen

24 januari 2018

____________________________________________________________________________

Recent heb ik besloten om dan toch maar zonnepanelen te laten installeren. De calculatieschema’s die ik langs heb zien komen om het rendement van die investering te berekenen waren van een dusdanig tenenkrommende kwaliteit dat ik zelf maar eens aan de slag gegaan ben. Deze bijdrage is daarvan de neerslag.

De consumentenbond gaat uit van een terugverdientijd van ongeveer 6 jaar. De diverse offertes die ik zag langskomen reppen over een terugverdienperiode van van 4 jaar (nota bene de duurste offerte en volstrekt bezijden de waarheid) oplopend tot ca 6 tot 7 jaar.

Het spreekwoord de cost gaet voor de baet uyt is ook hier van toepassing. De conclusie kan voor mijn installatie kort zijn, het rendement is zo’n 5,8% p.j. voor de eerste 12 jaar en dus niet om over naar huis te schrijven. De Minister van Financiën en nog wat van die nitwits in Den Haag denken overigens dat ik sowieso fluitend 5,38% op mijn vermogen maak, daar heb ik dus helemaal geen zonnepanelen voor nodig.

Als de electriciteitsmaatschappij ook nog eens groene stroom levert is er ook geen milieuvoordeel.

____________________________________________________________________________

Mijn keuze is gevallen op LG Neon2 black 320 zonnepanelen met enphase M250 micro omvormers. De keuze is gemaakt op grond van esthetische overwegingen. Ook wil ik geen lelijke leidingen door mijn huis hebben lopen. Het calculatieschema wordt dan als volgt:

(click op tabel of CTRL+ om te vergroten)

Als toelichting op die calculatie kan het volgende dienen:

(1) Relevante berekeningen

De volgende grootheden worden in het calculatiemodel berekend:

♦ De opbrengst in kWh op basis van de degradatiegegevens van de fabrikant en de opgave van de installateur o.a rekening houdend met ligging dak t.o.v. het zuiden, hellingshoek dak en geografische locatie. Een dakschaduw simulatie hebben we maar achterweg gelaten omdat monitoring per paneel toch al gewenst werd.

♦ De nominale opbrengst minus de kosten (investering en onderhoud) voor de eerste 12/25 jaar.

♦ De contante waarde van de netto inkomensstroom voor de eerste 12/25 jaar.

♦ De interne rentevoet {internal rate of return (IRR)} voor de eerste 12/25 jaar.

(2) De kWh-opbrengst van zonnepanelen 

Aan de eerste 25 jaar wordt in de diverse calculatieberekeningen van de installatiebedrijven onevenredig veel aandacht besteed. Het is immers maar de vraag wat de economische levensduur van de installatie is (overgang auto op batterijen, technologische ontwikkeling in het algemeen en een notoir onbetrouwbare overheid voor de teruglevering en de hoogte van de energiebelasting). Voor de gebruiker zijn de oncontrolleerbare tegen elkaar opbiedende garantiebepalingen van de panelen- en omvormerfabrikanten daar ook op afgestemd, anders valt er immers helemaal niets te verdienen aan die zonnepanelen en kun je je geld economisch gezien beter in je zak houden. Als de electriciteitsmaatschappij ook nog eens groene stroom levert, hoef je de zonnepanelen ook niet voor het milieu aan te leggen. Dat klemt des te meer daar de salderingsregeling voor de nabije toekomst door nauwelijks verbazend politiek geklungel ook niet bekend is.

De opbrengst van de panelen laat zich aan de hand van hellingshoek dak, ligging t.o.v. het zuiden en breedtegraad globaal berekenen. [3] In mijn geval is die opbrengst berekend door de leverancier op  4.430 kWh., 92,3% van de Pmax van 320 Watt per paneel. LG garandeert onder optimale condities het eerste jaar 98% van Pmax met elk volgend jaar een degradatie van 0,55%. Uiteraard is de werkelijke capaciteit lager als die zonnepanelen op het dak in de zomerzon liggen te braden. (Pmpp -0,37%/°C voor mijn panelen). Bij een temperatuur van 65° Celsius leveren de panelen dan 14,8% minder stroom op ( 656 kWh). Ook is er gedurende de dag nog wat schaduw door een schoorsteen.

Die garantie van de fabrikant valt derhalve niet te controleren en is dus van nul en generlei waarde, maar ziet er leuk uit in de folders.

De geschatte kWh-opbrengst in relatie tot de zonne-uren kan als volgt worden weergegeven [6]:

Daarnaast moet je natuurlijk nog rekening houden met eventuele schaduw op de panelen gedurende een deel van de dag. Overigens kent Nederland voor ca 50% van de dag alleen diffuus licht zonder harde schaduw. [6] De zonnepaneelboeren verkopen echter al te graag optimizers en micro omvormers om de effecten van een tikkeltje schaduw te mitigeren. Of u die investering terugverdient met optimisers t.o.v. de huidige slimmere panelen en stringomvormers moet u maar eens laten voorrekenen.[7]

Ik kan de opbrengst met mijn systeem monitoren. Gelukkig hoef je dat materieel maar gedurende de periode april t/m september te doen.

(3) KWh-tarief

Ik betrek mijn energie bij EON. Volgens het door EON als voorbeeld gehanteerde berekening is het kWh tarief € 0,23.[1] Telefonisch overleg met EON bevestigde mijn vermoeden dat deze voorstelling van zaken misleidend is. De vaste kosten blijven uiteraard ongewijzigd. In werkelijkheid krijg ik € 0,18 per kWh incl. BTW voor mijn geleverde energie terug, zo lang het verbruik tenminste meer bedraagt dan de teruglevering. Dat scheelt uiteraard een slok op een borrel.

De tariefopbouw is door mij als volgt berekend uit de jaarnota’s:

Een belangrijk deel van de opbrengst bij teruglevering is dus de energiebelasting naast het hoge BTW-tarief. Wat er op termijn met de vermindering energiebelasting gaat gebeuren is een vraag die ook uitstaat. Alle reden om dus minstens met een discontovoet van 5% te rekenen.

Volgens het NIBUD is het gemiddeld verbruik 2.990 kWh per huishouden. [2] Voor een eerste levensbehoefte is het belastingaandeel  electriciteit na vermindering van 57% buitengewoon hoog, dat geldt overigens in nog sterkere mate voor het gas (59%). Nu moet je natuurlijk wel een normaal gebruik hanteren. Voor een vierpersoonshuishouden wordt dat belastingpercentage voor elektriciteit bij normaal gebruik van 4.155 kWh [2] altijd nog een belachelijke 41 %. Dat plaatst de recente grachtengordel discussie van o.a. D66 en GL over het lage BTW-tarief in perspectief en toont in elk geval het sociale karakter van de geitenwollen sokken milieubeweging.

Grafisch kan de samenstelling van de kWh-prijs als volgt worden weergegeven:

Voor de gebruiker is de vermindering energiebelasting in 2018 een vast bedrag van € 308,54 exclusief BTW.[2] Voor het teruglevering tarief zijn de variabele energiekosten, de energiebelasting en de BTW daarover alleen relevant.

(4) Exploitatiekosten

De exploitatiekosten bestaan in mijn geval uit onderhoud van de panelen en vervanging van twee micro omvormers en na 12 jaar het Envoy kastje. Ook laat ik de panelen om de drie jaar nakijken en schoonmaken. Uiteraard vergeten de leveranciers en ook anderen [4] bijna altijd dit soort kosten in hun opbrengstenplaatje mee te nemen. 

Zouden we gebruik maken van een string omvormer dan moet die na ca 12 jaar vervangen worden (ca € 1.000). Vullen we het calculatieschema in voor een dergelijke omvormer dan wordt de initiële investering € 6.672 en de interne rentevoet voor een 12-jaarsperiode slechts 4,2%. Hopelijk werkt die nieuwe omvormer dan nog wel samen met de in het verleden geïnstalleerde optimizers.

We gaan er natuurlijk wel van uit dat de fabrikanten gedurende de installatieperiode blijven bestaan of in elk geval overgenomen worden en dat de installed base dan blijft ondersteund. Wat de garantie op termijn waard is, valt derhalve nog te bezien gezien de verliesgevendheid van de belangrijkste spelers en de continuïteit van het installatiebedrijf.

(5) Discontovoet en interne rentevoet

Het is te doen gebruikelijk in de zonnepanelenmarkt om met de spaarrente te rekenen en daar dan ook nog de vermogensrendementsheffing (VRH) bij te betrekken.[4] Ik doe aan die onzin niet mee. Een investering in zonnepanelen is een lange termijn investering waarbij de rentevoet en de VRH-regeling uiterst ongewis zijn. Die VRH is voor de kleine spaarders toch al een vorm van gelegaliseerde diefstal door de overheid, zeker als je ook de inflatie meerekent. In het calculatieschema werken we met 5%, een heel laag percentage om het rendement van een uiterst risicovolle investering te berekenen.

De interne rentevoet voor de 12-jaarstermijn en 25-jaars termijn valt te berekenen door de contante waarde van netto inkomensstromen (investering, onderhoud en opbrengsten) contant te maken tegen die rentevoet. Aan de 12-jaars interne rentevoet kan meer waarde worden toegekend dan een berekening voor een uiterst ongewisse 25-jaars periode.

(6) Conclusie

Met deze toelichting kunnen we de calculatieresultaten als volgt samenvatten:

(a) Aan die zonnepanelen valt dus binnen een redelijke terugverdientermijn nauwelijks iets te verdienen. Nominaal is de terugverdientermijn ca negen jaar en tegen een discontovoet van 5% zelfs ca twaalf jaar.

(b) Mocht u toch zonnepanelen kopen dan doet u dit bijna uitsluitend voor het milieu. De electriciteitsmaatschappij moet dan wel “vuile” stroom blijven opwekken.

_______________________

Laatst bijgewerk 23 januari 2018

[1] https://www.eon.nl/energieproducten/zonnepanelen/kosten-en-besparingen/terugleveren-en-salderen/

Die € 0,23 per kWh slaat in mijn situatie nergens op – zie tabel boven in (3).

[2] https://www.nibud.nl/consumenten/energie-en-water/

Bij een gemiddeld elektriciteitstarief voor 2018 van 21,01 eurocent per kWh en vastrecht van € 24,88 per maand (incl. 21% BTW). Inclusief de jaarlijkse belastingteruggave van € 373,33 (2018). Afgeronde bedragen.

Gemiddeld is het verbruik per huishouden 2.990 kWh. Met een verbruik van 6.631 kWh zit ik dus  3.626 kWh boven de norm. (3.005 kWh – 2 personen)

[3] Hulpmiddelen om de opbrengst in te schatten:

https://www.eclecticsite.be/topZon.htm

http://pvwatts.nrel.gov/pvwatts.php

http://www.innozaam.com/kennis/het-kennisrijk/tools/e-installatie-tools/berekeningen-zonnepanelen/

Tool: http://re.jrc.ec.europa.eu/pvgis/apps4/pvest.php#

https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/zonnepanelen/zonnepanelen-kopen/kosten-en-opbrengst-zonnepanelen/

Commercieel maar wel informatief:

http://mastersinsolar.nl/zonnepanelen-kopen/opbrengst-zonnepanelen/

Je kunt ook gewoon redelijk conservatief van 85% uitgaan. Met een monitoring systeem kun je dan ex post vaststellen in welke mate u en uw installateur misgekleumd hebben.

[4] https://www.ftm.nl/artikelen/wordt-rijk-koopt-allen-zonnepanelen?share=1

Op de berekening van Fransman valt het volgende af te dingen:

(a) Het gaat om 16 panelen met een netto capaciteit van kennelijk 4.000 Watt. Dat is netto 250 Watt per paneel. Bruto is dat dus ca 278 Watt  (250/0,9) per paneel. Per € 1.000 investering leveren zijn panelen het eerste jaar dus 769 kWh op, voor mijn panelen is dat slechts € 656 kWh.

(b) De levensduur van de installatie wordt gesteld op 20 jaar. Dat mag voor de panelen opgaan, voor de omvormer (ca € 1.000 met installatie) is dat eerder 10 jaar. Je moet dus de investering overeenkomstig ophogen. De panelen zijn kennelijk geheel onderhoudsvrij onder het motto “voor niets gaat de zon op”.

(c) De hier gehanteerde kWh-prijs is 22 eurocent.

(d) De degradatie per jaar is toch snel 0,6% per jaar. Na 10 jaar leveren de panelen dus  maar  ca 93% van Pmax op.

(e) Het feit dat de overheid per saldo steelt van de spaarders met de VRH en de lage rente ( & vergeet de inflatie niet) moet je natuurlijk niet bij het rendement van de panelen gaan optellen.

(f) Gegeven de risico’s (b.v. salderingsregeling) wil ik een risicopremie op mijn investering. Het rendement is dus geen pure winst.

(g)  Als lokkertje worden ook nog het gebruik van batterijen opgevoerd om de zonnevrije periode te overbruggen. Dat slaat natuurlijk voorlopig helemaal nergens op:

https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/zonnepanelen/zonnepanelen-kopen/energieopslag-thuis-zonnestroom/

(h) Fransman komt met bovenstaande makke in de berekening op een rendement van 13,1% als je van 100% eigen geld uitgaat. Met financiering wordt dat dan 10,9%.

[5] Om even wat offertes op een rijtje te zetten:

(a) Het zal duidelijk zijn waarom de Sunpower X21 panelen zijn afgevallen. Die Amerikaanse fabrikant is kennelijk al een tijdje van het padje [link]. Met de meeropbrengst in kWh maak je als consument de extra upfront kosten nooit goed.  In the long run we are all dead is ook hier van toepassing.

(b) De opbrengst van die zonnepanelen in je eigen specifieke situatie zul je echt zelf moeten uitzoeken aan de hand van een aantal rekenregels. [zie [3]] De garantieopbrengst van de panelenfabrikant is overigens nietszeggend, want hoe kun je verhaal halen op basis van de garantieopbrengst onder werkelijke bijna nooit optimale omstandigheden?

(c) Het rendementsverschil per type omvormer is bijna zeker groter dan uit bovenstaand staatje (niet) blijkt. Het schaduweffect valt daarnaast voor een leek nauwelijks in te schatten en is afhankelijk van de optimalisatie van de panelen zelf, de omvormer en eventuele optimizers, veelal van verschillende leveranciers.

(d) De ervaring van de offertebezoeken leert dat de montage (montagemateriaal. bedrading e.d.) per leverancier nogal verschilt. Als je geen onnodig breekwerk in huis wilt hebben is het zaak je goed te laten adviseren. Misschien is de keuze van de installateur wel de belangrijkste keuze.

[6] http://www.zonuren.nl/nederland/

[7] https://fritts.nl/een-beetje-schaduw-op-een-zonnepaneel-is-zo-erg-niet/

 

Advertenties

From → 1. Actueel

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: