Skip to content

Houdbaarheidssaldo, EMU-saldo en -schuld onder Rutte III

18 oktober 2017

__________________________________________________________________

Het houdbaarheidssaldo en het structurele EMU-saldo zoals voorgeschreven door “onze” EU-bobo’s zijn tegenwoordig de heilige koeien  van onze macro-economen. [2]

De eerste fluctueert tegenwoordig , onder constante arrangementen per maand en de tweede slaat voor Nederland, gezien de stand van de overheidsfinanciën  met de afgelopen decennia forse rendementen op de belastingclaim op het pensioenvermogen, al helemaal nergens op.

_________________________________________________________________

Door de beleidsvoornemens van Rutte III daalt het houdbaarheidssaldo met 0,6% bbp. of zo’n € 5 mld. volgens onderstaande CPB-opstelling [1 tabel 9.1] :

Tabel 1 beleidspakket Rutte III en houdbaarheidssaldo

Traditiegetrouw vindt je in geen enkel bbp-cijfer in de CPB publicatie Analyse economische en budgettaire effecten van de financiële bijlage van het Regeerakkoord. We zullen dus eerst even zelf aan de slag moeten.

In de bijdrage Bruto binnenlands product (bbp) 1814 – heden kwamen we tot de volgende opstelling voor het bbp 2016- 2021.

Tabel 2 Benaderd bbp bij gebrek aan beter

(1) Op de lagere school leerde je al dat je appels en peren niet bij elkaar mag tellen, in de houdbaarheidssommetjes doet het CPB dat usantieel. (zie tabel 1 voor het percentage bbp)

(2) Bij het bbp onder Rutte III gaan we uit van een 0,2% hogere stijging van de groei van het bbp. De hogere bbp prijzen [1a, blz. 10], die wel de uitvoer remmen [1a, blz. 8] kunnen we helaas niet kwantificeren omdat het CPB dat gegeven heeft weggelaten. Het berekende bbp is dus te laag.

(3) Het EMU saldo (verslechtering van 1,5% bbp_Rutte II naar 0,5% bbp_Rutte III en de EMU-schuld van 45% bbp_Rutte II naar 45,8% bbp_Rutte III laten zich derhalve niet berekenen. Als we uitgaan van een bbp eind 2021 van  € 853 mld. en een schuld percentage van 45,8% bedraagt de EMU-schuld eind 2021 € 391 mld.

(4) Het was natuurlijk handig geweest als het CPB ook even had aangegeven wat het pensioenvermogen eind 2021, en daarmee die belastingclaim op dat vermogen, zal zijn. Ook handig om de mutatie daarin te kunnen vergelijken met de ontwikkeling van het houdbaarheidssaldo. Zonder CPB-tje te gaan spelen kunnen we toch wel stellen dat de belastingclaim op het pensioenvermogen eind 2021 zo’n € 718 zal bedragen. [3] Het netto 0verheidsactief is dan € 329 mld.

Het geschatte verloop van de netto overheids-“schuld” 2017-2021 onder Rutte III is dan als volgt:

Het surplus verbetert in 2021 t.o.v. 31-12-2017 met € 157 mld. of 18,5 % bbp_2021_Rutte III. Daar steekt de ontwikkeling van het houdbaarheidssaldo toch wel erg schril tegen af.

(5) In elk geval weten we dat de schatkist geplunderd wordt door de jaarlijkse extra € 1 mld. pensioenpremie i.v.m. de doorsneepremie afbouw. Het CPB boekt hier slecht € 200 mln voor in, terwijl die schatkist toch voor initieel € 520 mln. geplunderd wordt (52%), waarvan op de zeer lange termijn € 350 mln. terugkomt (35%). Over de hanky panky excercise om de doorsneepremie problematiek aan te pakken komen we ontwijfeld in een latere bijdrage nog eens terug. [4]

(5) Over het structurele EMU-saldo (2021: 0,3% lager dan EMU-saldo) kunnen we kort zijn: zo lang het CPB geen rekening houdt met de mutatie van de belastingclaim op het pensioenvermogen, mede veroorzaakt door de niet geboekte rendementen op die claim, is dit saldo volstrekt nietszeggend en kunnen de EU-richtlijnen de stortkoker in. [5] Overigens had het CPB ook kunnen opmerken dat het rendement op het pensioenvermogen in het eerste halfjaar 2017 uitermate teleurstellend was en zeker geen 5% waar in de houdbaarheidssommetjes van wordt uitgegaan. Het houdbaarheidssaldo kreeg daardoor al een flink dipje van € 14,4 mld. (– 1,7% bbp_2021_Rutte III) voordat Rutte III aantreedt dat, zo te zien, nog niet in de boeken van het CPB voorkomt.


Laatst bijgewerkt 19 oktober 2017

[1] https://www.cpb.nl/publicatie/analyse-economische-en-budgettaire-effecten-van-de-financiele-bijlage-van-het-Regeerakkoord

[2] Enkele voorbeelden

http://www.mejudice.nl/artikelen/detail/houdbaarheidssaldo-een-misleidend-kompas-voor-het-begrotingsbeleid

http://www.mejudice.nl/artikelen/detail/houdbaarheidssaldo-uitstekend-kompas-voor-begrotingsbeleid

Bij dat kompas wordt wel een sterke magneet gehouden door geen aandacht te besteden aan de belastingclaim op het pensioenvermogen.

http://www.mejudice.nl/artikelen/detail/stop-met-zaaien-van-verwarring-over-houdbaarheidssaldo

Jacobs stelt:

“Zo zijn de overheidsfinanciën in Nederland al jarenlang houdbaar, hoofdzakelijk doordat de toekomstige belastingclaim op de pensioenvermogens ongeveer even groot is als de uitstaande staatsschuld.”

Jacobs zat er alleen miljarden euro’s naast met die belastingclaim die overigens niet toekomstig hoeft te zijn en zo geïnd kan worden. is. Eind 2016 bedroeg die belastingclaim € 577 mld. en de overheidsschuld € 434 mld. Die belastingclaim zal eind 2040 € 1.042 mld. en eind 2060 ca € 1.886 mld. bedragen, zodat inderdaad een blind paard kan zien dat die houdbaarheidssommetjes van het CPB als werkverschaffing gemaakt worden. 

http://www.mejudice.nl/artikelen/detail/jacobs-schetst-onjuist-beeld-over-houdbaarheidssaldo

[3] Het pensioenvermogen steeg in de periode 2006-2017K2 met 6,8 % per jaar. Het CPB gaat bij haar houdbaarheidsstudies uit van een rendement op het pensioenvermogen van 5% per jaar. Als we conservatief die 5% aanhouden als groeicijfer van het pensioenvermogen komen we, uitgaande van de stand per 30-6-2017 op een pensioenvermogen per eind 2021 van € 2.053 en een belastingclaim van € 718 mld.

[4] https://www.fnv.nl/over-fnv/onze-standpunten/pensioen-en-aow/nieuws/nieuwsarchief/2017/oktober/reactie-op-pensioenplannen-in-regeerakkoord-rutte-iii-2/

[5] https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/ip052_en_0.pdf,

Annual expenditure growth should not exceed a reference medium-term rate of potential GDP growth, unless the excess is matched by discretionary revenue measures, thus, allowing the Member State to remain at its MTO. Countries that have exceeded their MTO do not need to be assessed for compliance with the expenditure benchmark. (blz 47)

Zo’n discretionary revenue measure is ongetwijfeld (substance over form) het opdoeken van de omkeerregel pensioenen

 

Advertenties

From → 1. Actueel

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: