Spring naar inhoud
Tags

Bruto binnenlands product (bbp) 1814 – heden

2 oktober 2017

________________________________________________________________________

Laatste bijgewerkt 25 augustus 2018

Deze bijdrage geeft nadere informatie over de ontwikkeling van het bpp in de periode 1950-2019 per augustus 2018. Als curiosa is ook wat oudere informatie opgenomen.

Het is altijd handig om een doorlopende cijferreeks met bbp-cijfers bij de hand te hebben. Het CPB geeft jaarlijks een handreiking aan zijn burgers met een eigen cijferreeks die licht afwijkt van de CBS-cijfers.[1a] Het CBS laat zijn burgers liever zich een hoedje zoeken in Statline of diens opvolger Opendata: een zoekplaatjes voor gevorderden. [1f] De kijk op “wat er feitelijk gebeurt” wordt dus uit lamlendigheid aan de burger overgelaten.

________________________________________________________________________

§1 Inleiding

Een historisch overzicht van de ontwikkeling van het bbp 1814-2019 laat zien dat de groei van het bbp eerst na de Tweede Wereldoorlog, toen Nederland net door de Duitsers was leeggeroofd, een grote vlucht heeft genomen. Dat we daarvoor Indië nog hadden speelde, net als ons slavernijverleden, kennelijk niet zo’n overheersende rol: die rol blijkt althans niet uit de bbp-toename cijfers gedurende de negentiende eeuw (≈ 1,48% per jaar).

Grafiek 1 bbp 1814-2019 in € mld. [1]

♦ Luiten Van Zanden geeft voor de periode 1860-1913 globaal drie “stuwende krachten” aan: 1) de groei van het inkomen als zodanig, 2) de voortgaande integratie van de nationale en internationale markten en 3) na 1890 steeds belangrijker, de exploitatie van Nederlands Indië. [6, blz. 388]

♦ De oorzaken van de steile, maar na 1970 afnemende groei van het bbp, valt ook voor Nederland, uiteraard met enige vertraging, bij Robert. J. Gordon na te lezen.[3]

Sinds begin jaren tachtig vlakt die toename van het bbp drastisch af, deels door indamming van de uit de hand gelopen inflatie [1]:

Grafiek 2 Toename bbp in procenten jaar tien-jaars gemiddelde voor periode 1814-2019

(a) De Jaren Vijftig springen er door de wederopbouw bovenuit.

(b) In noot [2] lichten we de definitie van het inflatiepercentage nader toe.

De totale toename van het bbp gedurende 1950-2019 van totaal € 804 mld. kunnen we splitsen in 47,8% groei en 48,5% inflatie en 3,7%  revisie-aanpassingen.

Als we het verloop van enkele dipjes en dippen in de ontwikkeling van het bbp even op een rijtje zetten dan krijgen we het volgende beeld:

Grafiek 3 Enkele dipjes en dippen in de ontwikkeling van het bbp in perspectief

♦ Het herstelniveau anno 2014 is dus vergelijkbaar met het herstelniveau anno 1936 en dat is toch wel de “verdienste” van Rutte I en II. [5] Zie ook §4.

§2 bbp Nederland 1970-2019

De toename van het bbp 1970 – 2019 kan als volgt worden weergegeven [1]:

Tabel 1 Verloop bbp 1970 – 2019 in € mld.

(click op tabel om te vergroten of te printen)

(1) Nadere informatie over de bronnen van het cijfermateriaal treft u in noot [1] aan. In 2014 is het bbp-begrip vanaf 1995 aangepast.[1d] Voorgaande jaren zijn dus niet geheel vergelijkbaar (in 1995 bijna 7% hoger). In 2018 heeft deze exercitie nogmaals plaats gevonden, het effect was relatief immaterieel (+1,2%) en is eerder als een bezigheidstherapie te beschouwen, waarbij de wietteelt een niet onbelangrijke rol speelt. [1e2]

Het belang van de illegale xtc en amfetamine productie werd blijkens een recente studie echter schromelijk onderschat door het CBS [7] :

“Criminelen in Nederland hebben vorig jaar (2017) voor ten minste 18,9 miljard euro aan xtc en amfetamine geproduceerd. Hoogstwaarschijnlijk ligt de werkelijke omzet nog beduidend hoger.”

Eerder was sprake van 0,4% bbp_2010 (€ 2,6 mld.) voor alle illegale activiteiten in een bijzonder onsamenhangend rapport van het CBS.[8]. In 2018 werd dit opwaarts bijgesteld door het CBS op basis van nieuwe bronnen en onderzoek met € 1,5 mld. tot wel € 4,8 mld. voor 2015.[8]  Let wel het gaat hier om alle illegale activiteiten dus illegale productie en verkoop van drugs, prostitutie, heling van gestolen goederen, smokkel van sigaretten, illegaal kopiëren van software, spellen, films en muziek en illegaal gokken. Voor de revisie was de pakkans voor de wietproductie 40% na de revisie is de pakkans 20% (KLPD).[8] Die pakkans laat zich dus herrekenen op aanzienklijk minder dan 5% (er moet voor de rest ook nog wat overblijven) zonder overigens rekening te houden met de interne liquidaties.

Uiteraard zal dit wel weer consequenties hebben voor onze EU-bijdrage. Een parlementaire enquête lijkt ook op zijn plaats. Daarbij kan het functioneren van DNB ( melden bijzondere transacties door banken maar ook door al die vrije beroepers en de opvolging daarvan door Justitie) en de belastingdienst ook meegenomen worden.

(2) De groei wordt overigens door de technologische ontwikkeling systematisch onderschat en het inflatiedeel daarmee overschat.[3, blz. 11]

§3 Groei bbp volume en inflatie

Grafiek 4 Toename bbp 1995-2022 gesplitst in groei en inflatie

(1) De inflatie is hier het verschil tussen groei en de totale toename bbp, beide in procenten.

Grafiek 5 Relatieve cumulatieve belang groei en inflatie bbp 1970-2022

Grafiek 6 De volumetoename bbp 1950 – 2019

Grafiek 7 De bbp deflator 1950 – 2019

§4 Eurolanden aan de hand van Eurostat [5]

De ontwikkeling van het bbp kan voor een aantal landen als volgt worden weergegeven:

Tabel 2 BBP geselecteerde landen 2006-2017 en index (2007=100)

(click op tabel of Ctrl+ om te vergroten)

(1) Voor de UK zijn ook de GBP-cijfers gegeven omdat het niet zo zinvol is euro’s te werken i.v.m. de koersverschillen. (zie ook grafiek 8)

(2) Zoals bekend komt Nederland nauwelijks mee door de bezuinigingen van Rutte I en II. [5]

(3) De vergelijking met enkele EU-partners kan als volgt grafisch worden weergegeven:

Grafiek 8 Index bbp 2006-2017 (2006=100)

(1) Had Nederland de Duitse groei sinds 2006 wel bijgehouden dan was ons bbp eind 2016 ca € 56 mld. ( 8 % bbp_2016) hoger uitgevallen.

(2) Een miskende oorzaak van de lage Nederlandse groei van het bbp is natuurlijk het pensioenstelsel waardoor veel geld aan de economie wordt onttrokken door het pensioengeld in de pensioenpot te stoppen en grotendeels (86% voor pensioenfondsen) in het buitenland te beleggen en daarmee aan de Nederlandse economie te onttrekken. De belastingderving moet wel door de belastingbetalers worden opgebracht door een onnodig hoog belastingtarief. De lasten (b.v. rente op de overheidsschuld) worden wel genomen en de baten (b.v. het forse rendement op de belastingclaim pensioenvermogen) worden doorgeschoven naar de toekomst. Ook het inkomen en vermogen van de pensioendeelnemers wordt zo in de CBS-statistieken systematisch te laag voorgesteld. De arbeidsinkomensquote (AIQ) voor Nederland geeft daarmee, naar alle waarschijnlijkheid, ook een volkomen vertekend beeld.

De volgende grafiek laat de ontwikkeling zien:

Grafiek 9 Ontwikkeling pensioenvermogen en bbp 1987-2019 in € mld. 

Voor de pensioenvermogencijfers zie de bijdrage Pensioenvermogen 2017. De pensioencijfers, inclusief een noodgedwongen vrije grove benadering van de derde pensioenpijler, zijn eerder aan de lage kant. Van het pensioenvermogen komt ca 65% aan de deelnemers toe en 35% aan de staat als belastingclaim op dat pensioenvermogen.

____________

Bronnen:

[1] De navolgende cijferreeksen geven een overzicht van het gebruikte cijfer materiaal

[1a] CPB, “Lange tijdreeksen overheidsfinancien”

https://www.cpb.nl/cijfer/lange-tijdreeksen-overheidsfinancien

In bovenstaande tabellen zijn de CBS-cijfers voor de periode 1922-2017 aangehouden.

en

https://www.cpb.nl/cijfer/kerngegevenstabel-plus-koopkracht-concept-macro-economische-verkenning-2016-2019

[1b] CBS opendata 1922- 2012. waarvan gebruikt 1922-1994.

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/7343nr/table?ts=1520970765313

[1c] CBS opendata  bbp waarde marktprijzen 1995-2017

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82601NED/table?ts=1520967565165

{1d} CBS opendata groei- en inflatiecijfers:

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82602NED/table?ts=1521212294551

[1e] Aanpassingen 1995- heden

Voor achtergond van de aanpassingen vanaf 1995

Eerste aanpassing:

[1e1] https://www.cbs.nl/nl-nl/achtergrond/2014/14/revisie-van-de-macro-economische-cijfers-van-het-cbs

Tweede volstrekt immateriële aanpassing

[1e2] https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2018/21/revisie-nationale-rekeningen

Uiteraard heeft deze aanpassing ook consequenties voor de cijferreeks vòòr 1995, maar die zitten niet in de CBS-cijfers.

Het effect op de bbp-cijfers voor de periode 1995 – 2012 kan grafisch als volgt worden weergegeven:

[1f] https://www.daskapital.nl/4049221/leuk_cbs_zet_database_open/

[2] Deflator inflatie bbp

Er geldt bbp(t+1) := bbp(t) + G(t+1) + I(t+1)

waarbij groei G(t+1) := g(t+1)* bbp(t) en

inflatie I(t+1):= i (t+1)*[ bbp(t) +G(t+1)]

Het geven van een groeipercentage met slechts een decimaal achter de komma leidt tot een bandbreedte in het inflatiepercentage. Een sluitende doorrekening is nooit weg daarom houden we het groeipercentage aan en is het inflatiepercentage what it takes to make it balance.

[3] Robert J. Gordon, “The rise and fall of American Growth – The US standard of living since the Civil War”, Princeton University Press, 2016.

en voor de Jaren Dertig (o.a. revolutie in huishouden) het artikel van

Alexander J. Field, “The Most Technologically Progressive Decade of the Century”, American Economic Review, September 1993,

[4] http://ec.europa.eu/eurostat/web/national-accounts/data/main-tables

UK GDP in GBP is ontleend aan:

http://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tipsau10&plugin=1

[5] Bas Jacobs, https://basjacobs.wordpress.com/2016/09/19/de-rekening-van-rutte/

[6] Dr. Jan Luiten van Zanden, Arthur van Riel, Nederland 1780-1914 – Staat, institutiea en economische ontwikkeling, 2000 Balans.

[7] https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/criminelen-in-nederland-produceren-jaarlijks-voor-bijna-20-miljard-euro-aan-synthetische-drugs-zoals-xtc-en-speed~be6d5e55/

[8] https://www.cbs.nl/NR/rdonlyres/B1664A9A-849E-445A-9B48-570F73B3D574/0/DNE_chapter08.pdf

en een bijstelling in 2018

https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2018/21/revisie-nationale-rekeningen

https://www.cbs.nl/nl-nl/publicatie/2018/21/nationale-rekeningen-revisie-2015

quote van een allerbelabberste toelichting:

Horeca

De opwaartse bijstelling van de toegevoegde waarde van de horeca met 0,7 miljard is vooral toe te schrijven aan de hogere raming voor de verkoop van cannabis (zie onderstaand kader over illegale activiteiten). De detailhandelsmarges op cannabis van koffieshops zijn als gevolg hiervan met ruim 550 miljoen toegenomen.

en als de herdruk verschijnt:

https://www.bju.nl/juridisch/catalogus/waar-een-klein-land-groot-in-kan-zijn-1

Advertenties

From → 0. Permanent

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: