Spring naar inhoud
Tags

bbp

2 oktober 2017

Deze bijdrage geeft nadere informatie over de ontwikkeling van het bbp in de periode 1950-2020. Als curiosa is ook wat oudere informatie opgenomen. De 2020 cijfers zijn inmiddels, zo mogelijk,nog curieuzer.

Een doorlopende cijferreeks van het bbp vind je het gemakkelijkst bij het CPB. [1] CBS statline is een doolhof en daarnaast heeft het CBS een bloedhekel aan doorlopende cijferreeksen en moet je tig statlines en Opendata tabellen doorlopen om die cijfers bij elkaar te rapen. [2]

Het bbp 2019 wordt thans, op basis van voorlopige cijfers door het CBS, gesteld op € 812,0 mld.

“A pneumonia of unknown cause detected in Wuhan, China was first reported to the WHO Country Office in China on 31 December 2019” (WHO).  Burr en enkele andere US senatoren verkochten hun aandelen op 13 februari 2020 na een vertrouwelijke Senate intelligence committee briefing.Dat moment lijkt mij dus een goed startpunt voor de economische crisis die ten gevolge van de corona uitbraak.

Op basis van de vier scenario’s in het CPB document “Scenario’s coronacrisis (26 maart 2020)” kan de volgende uiterst arbitraire opstelling gemaakt worden, die de globale effecten op het bbp 2020-2025 laat zien [8]:

♦ Geheel consistent (houdbaarheidsstudies) levert het CPB weer eens geen bedragen en alleen een opsomming van percentages uitgedrukt in % bbp op, terwijl de echte cijfers veel inzichtelijker zijn.

♦ Helaas moeten we daarbij een onrealistische aanname plegen voor de groei en inflatie voor de jaren 2022-2025 en die zal ook per scenario verschillen i.v.m. mogelijke inhaaleffecten.

Voorlopig heeft het dus geen enkele zin de onderstaande  bbp-statistieken te actualiseren.


§1 Inleiding

Volgens het CBS is het bbp:

“Een maat voor de omvang van de economie. Deze wordt berekend uit de som van de waarde die door ondernemingen, huishoudens en overheden wordt toegevoegd aan de goederen en diensten die zij hebben moeten verbruiken om hun producten te kunnen maken. Deze som staat bekend als de toegevoegde waarde ‘in basisprijzen’. Om tot het bbp ‘in marktprijzen’ te komen, wordt hierbij het saldo van productgebonden belastingen en subsidies èn het verschil tussen toegerekende en afgedragen btw opgeteld.”

Veel economische grootheden en de ontwikkeling van die grootheden worden gerelateerd aan de ontwikkeling van het bbp. Het bbp maakt echter ook zijn eigen ontwikkeling door en daar moet je dus bij de beoordeling van het cijfermateriaal rekening mee houden. We geven een voorbeeld.

Het bbp steeg in de periode 1995 t/m 2018 met 235%.  Het pensioenvermogen steeg in die zelfde periode met 428%. Het pensioenvermogen in percentage bbp nam toe van 110% (1995) naar 200% (2018). Onderstaande grafiek laat zien wat ik bedoel:

Grafiek 1 Data in relatie tot het bbp

(click op de grafiek of Ctrl+ om te vergroten)

Je kunt de relatering van je cijfermateriaal aan het bbp ook extreem consistent doorvoeren. In de CPB houdbaarheidsstudies wordt al het cijfermateriaal in percentage van het bbp vermeld, zonder dat het bbp zelf ergens in de studie wordt vermeld.

§2 bbp Nederland 1970-2020

De toename van het bbp 1970-2020 kan als volgt worden weergegeven [1;2]:

Tabel 1 Verloop bbp 1970-2020 in € mld.

(click op tabel om te vergroten of te printen)

(1) Nadere informatie over de bronnen van het cijfermateriaal treft u in noot [1] aan. De wijze waarop het inflatiepercentage wordt berekend staat in noot [2].

(2) In de periode 1951-2020 stijgt het bbp met 5,5% per jaar, reëel was die stijging 2,3% per jaar. De bevolking stijgt in die periode met slechts 0,6 % per jaar.[1a2] Uit de tabel blijkt duidelijk dat die stijging na 2000 afvlakt door een geringere groei en een lagere inflatie.

§3 Groei bbp volume en inflatie

Een historisch overzicht van de ontwikkeling van het bbp 1814-2020 laat zien dat de groei van het bbp eerst na de Tweede Wereldoorlog, toen Nederland net door de Duitsers was leeggeroofd, een grote vlucht heeft genomen. Dat we daarvoor Indië nog hadden speelde, net als ons slavernijverleden, kennelijk niet zo’n overheersende rol: die rol blijkt althans niet uit de bbp-toenamecijfers gedurende de negentiende eeuw vanaf 1814 (≈ 1,48% per jaar).

Grafiek 2 bbp 1814-2020 in € mld. [1]

(click op tabel of Ctrl+ om te vergroten)

♦ bbp alleen groei – zonder inflatie (v.a. 1950) behoeft enige toelichting. Vanaf 1951 wordt de toename van het bbp minus de inflatie geteld bij het overeenkomstige cumulatieve bbp van het jaar daarvoor.

♦ Luiten Van Zanden geeft voor de periode 1860-1913 globaal drie “stuwende krachten” aan voor de groei: 1) de groei van het inkomen als zodanig, 2) de voortgaande integratie van de nationale en internationale markten en 3) na 1890 steeds belangrijker, de exploitatie van Nederlands Indië. [6, blz. 388]

♦ De oorzaken van de steile, maar na 1970 afnemende groei van het bbp, valt ook voor Nederland, uiteraard met enige vertraging, bij Robert. J. Gordon na te lezen.[3]

Zowel de volumegroei van het bbp als de toename door inflatie vertonen een grillig verloop. Door het verloop van het gemiddelde percentage gedurende een decennium weer te geven krijg je een beter inzicht in de trendmatige ontwikkeling.

Grafiek 3 De volumetoename bbp 1950 – 2020

(a) De rode lijn geeft de meetkundig gemiddelde groei per decennium weer. We groeien nog net niet als een koeienstaart, maar veel schot zit er niet meer in.

(b) In de periode 1950-2020 is de gemiddelde groei 3.0 % per jaar.

Grafiek 4 De bbp deflator 1950 – 2020

(a) In de periode 1950-2020 is de gemiddelde inflatie 3,4 % per jaar.

Na een crisis treedt natuurlijk altijd weer herstel op. De volgende grafiek geeft enig inzicht in het tempo van zo’n herstel:

Grafiek 5 Enkele dipjes en dippen in de ontwikkeling van het bbp in perspectief

♦ Het herstelniveau anno 2014 is dus eerder vergelijkbaar met het herstelniveau anno 1936 en dat is toch wel de “verdienste” van Rutte I en II. [5] Zie ook §4 voor de vergelijking met het buitenland.

§4 Eurolanden aan de hand van Eurostat

De vergelijking met enkele EU-partners kan als volgt grafisch worden weergegeven:

Grafiek 6 Index bbp 2007-2018 (2007=100)

(1) Had Nederland de Duitse groei sinds 2007 wel bijgehouden dan was ons bbp eind 2016 ca € 86,3 mld. hoger uitgevallen (12,5% bbp_2016). Jacobs komt op een effect van 9% van het bbp door de te ver doorgevoerde bezuinigingen. [5]

(2) Een miskende oorzaak van de lage Nederlandse groei van het bbp is natuurlijk ook het pensioenstelsel waardoor veel geld aan de economie wordt onttrokken door het pensioengeld in de overvolle pensioenpot te stoppen en grotendeels (81% voor pensioenfondsen) in het buitenland te beleggen en daarmee aan de Nederlandse economie te onttrekken. Die belastingderving moet wel door de belastingbetalers worden opgebracht door een onnodig hoog belastingtarief. De lasten (b.v. rente op de overheidsschuld) worden wel genomen en de baten (b.v. het forse rendement op de belastingclaim pensioenvermogen) worden doorgeschoven naar de toekomst.

[3] Voor de invloed van de gaswinning op het bbp zie[7].


Laatst bijgewerkt 5 april 2020

Bronnen:

[1] Het navolgende cijfermateriaal is gebruikt:

[1a] CPB – de jaren 1814-1969 en 2019-2020

[1a1] CPB 1814- 1969

https://www.cpb.nl/cijfer/lange-tijdreeksen-overheidsfinancien

[1a2] CPB, “Bijlagen bij de Macro Economische Verkenning 2020 – met lange termijnreeksen”, september 2019.

https://www.cpb.nl/sites/default/files/omnidownload/verzamelde_bijlagen_mev_2020.xlsx

[1b] CBS – de jaren 1969-2018

{1b1] CBS. “Opbouw binnenlands product (bbp); nationale rekeningen, Gewijzigd op: 24 juni 2019

https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/84087NED/table?ts=1546879694682

[1b2] CBS, “Nationale rekeningen; historie 1900 – 2012”, Gewijzigd op: 26 juni 2014

Voor de liefhebber (niet gebruikt).

Er geldt bbp(t+1) := bbp(t) + G(t+1) + I(t+1)

waarbij groei G(t+1) := g(t+1)* bbp(t) en

inflatie I(t+1):= i (t+1)*[ bbp(t) +G(t+1)]

Het geven van een groeipercentage met slechts een decimaal achter de komma leidt tot een bandbreedte in het inflatiepercentage als je dat met één decimaal bepaalt. Een sluitende doorrekening is nooit weg daarom stellen we inflatiebedrag en daarmee het inflatiepercentage op what it takes to make it balance. 

[3] Robert J. Gordon, “The rise and fall of American Growth –

The US standard of living since the Civil War”, Princeton University Press, 2016.

en voor de Jaren Dertig (o.a. revolutie in huishouden) het artikel van

Alexander J. Field, “The Most Technologically Progressive Decade of the Century”, American Economic Review, September 1993,

[4] Eurostat , GDP and main aggregates – selected international annual data [naida_10_gdp], Last update: 20-12-2019, current prices, million units of national currency,

https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do

[5] Bas Jacobs, https://basjacobs.wordpress.com/2016/09/19/de-rekening-van-rutte/

[6] Dr. Jan Luiten van Zanden, Arthur van Riel, Nederland 1780-1914 – Staat, institutie en economische ontwikkeling, 2000 Balans.

[7] https://www.cbs.nl/-/media/imported/documents/2015/49/2015dne06-de-invloed-van-aardgaswinning.pdf

Volgens de miljoennota 2020 is het budgettaire effect (op basis van 12 miljard  kuub)

[8] CPB, “Scenario’s coronacrisis (26 maart 2020)”

https://www.cpb.nl/scenarios-coronacrisis

en

https://www.cpb.nl/sites/default/files/omnidownload/data-figuren-corona-scenarios-26mrt2020.xlsx

From → 0. Permanent

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: