Skip to content

De Raad van State kletst uit zijn nek

20 september 2017

_____________________________________________________________________

Dat de Raad van State politiek bedrijft, is al een tijdje zo, al zullen staatsrechtsgeleerden daar ongetwijfeld wel een wollig betoog over kunnen houden. De Koning is onschendbaar dus we moeten dit de vice-voorzitter van de Raad van State de heer Donner aanrekenen.  We behandelen in deze bijdrage enkele saillante onderwerpen, die weer kritiekloos door de pers worden overgepend.

_____________________________________________________________________

§1 Overheidsfinanciën

We citeren uit de Beoordeling naleving van de (Europese) begrotingsregels,

“De Afdeling merkt op dat de ramingen voor het begrotingssaldo en de overheidsschuld de laatste jaren met een relatief grote onzekerheid blijken te zijn omgeven. Het is voor beleidsmakers lastig om met deze onzekerheid om te gaan. De afgelopen jaren is op sommige momenten fors ingegrepen, mede om aan de Europese begrotingsregels te voldoen, terwijl dit naderhand niet altijd in die mate nodig bleek. Dergelijke, soms abrupte, ingrepen kunnen leiden tot veel bestuurlijke, politieke maar ook maatschappelijke onrust en zijn daarom ongewenst, te meer omdat het begrotingsbeleid de afgelopen twintig jaar vanuit economisch perspectief de conjunctuurbeweging vaak heeft versterkt.”

“De Afdeling herhaalt daarom haar opmerking uit de Voorjaarsrapportage 2017 dat het volatiele karakter van de Nederlandse overheidsfinanciën ervoor pleit om bij een voor een nieuwe kabinetsperiode te bepalen doel voor het begrotingssaldo
voldoende afstand te bewaren ten opzichte van de doelstelling voor de middellange termijn die volgt uit de Europese begrotingsregels. Op die manier kan immers bestendig een (begrotings)beleid worden gevoerd dat stabiliteit en groei bevordert, conform de uitgangspunten en oogmerken van het Stabiliteits- en
Groeipact. “

“De overheidsschuld daalt volgens de (CM MLT 08/2017) raming verder, naar 45,0% BBP eind 2021. Het houdbaarheidssaldo komt in de actualisatie uit op 0,2% BBP. Daarmee is per saldo nog steeds sprake van een licht houdbaarheidsoverschot, maar dit is wel kleiner dan afgelopen voorjaar nog werd geraamd.”

Commentaar:

(1) Zoals uit het verloop van de overheidsschuld sinds 2006 blijkt is de ontwikkeling van de overheidsfinanciën, mede door de onstuimige toename van de belastingclaim op het pensioenvermogen uitermate stabiel. Dat het Groei- en Stabiliteitspact geen rekening houdt met die ontwikkeling is eerder te wijten aan het gebrek aan boekhoudkundig inzicht van de EU-bobo’s en de met opzet gebrekkige diplomatie van de opeenvolgende regeringen Rutte en Balkenende. Ook de vice- voorzitter van de Raad van State  Donner begrijpt er kennelijk geen hout van.

(2) De EMU-overheidsschuld mag dan eind 2021 gedaald zijn tot 45% van het bbp in werkelijkheid is de situatie aanzienlijk zonniger. Aangezien dat bbp-cijfer niet gegeven wordt moeten we dat zelf even uitrekenen en we komen dan op een EMU-schuld van € 359 mld. [2]  Ook de schatting van de 35% belastingclaim op het pensioenvermogen eind 2021 schatten we even op ca € 726 mld. [2] Er is dus sprake van een netto actief eind 2021 van ca € 367 mld. Geen reden om allerlei ingewikkelde en door de EU verplichte uiterst arbitraire rekensommetjes te maken om het zogeheten structurele begrotingssaldo te bepalen. [3; MJN §3.3]

(3) Het meest recente houdbaarheidssaldo komt op 0,2% bbp of € 1 mld. Het bijbehorende bbp voor die gelegenheid is dus kennelijk € 500 mld., een bedrag dat overigens nergens op slaat. (bbp 2018 : € 761 mld.)  In werkelijkheid is dat houdbaarheidssaldo inmiddels een houdbaarheidstekort van € ruim 13 mld. door het teleurstellende rendement op het pensioenvermogen in het eerste halfjaar 2017. De houdbaarheidssommetjes gaan immers uit van 5% rendement per jaar. Kennelijk is dat nog niet tot de goegemeente doorgedrongen en dat effect zit volgens mij nog niet in de CPB-cijfers. Dat maakt overigens niet uit want bij het houdbaarheidssaldo onder zgn. constante arrangementen is tegenwoordig eerder sprake van het houdbaarheidssaldo van de maand. Bovendien kunnen bij die cijfers de nodige vraagtekens geplaatst worden. Eind 2060 is sprake van een buffer in de overheidsfinanciën van afgerond € 2.900 mld. of 88% bbp_2060 (negatieve overheidsschuld en belastingclaim pensioenvermogen) zoals we in de bijdrage Houdbaarheidssaldo – pensioenen op basis de CPB-prognoses berekenden. Waarom een dergelijk hoog bedrag noodzakelijk is, heeft niemand mij tot op heden kunnen uitleggen.

§2 Koopkracht ouderen

De RvS stelt:

“Mede in het licht van het voorgaande ziet de Afdeling een spanning tussen de in de Miljoenennota (MJN) aangekondigde koopkrachtverbeteringen voor gepensioneerden en hetgeen de MJN zelf opmerkt over de koopkrachtreparatie bij ouderen ingeval indexatie door pensioenfondsen achterwege blijft. De MJN stelt de vraag in hoeverre koopkrachtreparatie in verband met het achterwege blijven van indexatie een taak van de overheid is. In de huidige omstandigheden van uitzonderlijk lage rente brengt het financieel toezichtskader dat toepasselijk is in het huidige pensioenstelsel mee dat indexatie in veel gevallen niet of beperkt plaatsvindt. De MJN wijst erop dat koopkrachtreparatie uit collectieve middelen werkenden dubbel raakt: zij betalen die reparatie, maar eveneens valt hun toekomstige koopkracht lager uit. (zie noot 16) Het uitblijven of beperken van indexatie treft immers niet alleen gepensioneerden, maar ook de uitkering van toekomstige gepensioneerden. Dergelijke koopkrachtreparatie moet dan ook geen “standaard” worden.”

Commentaar:

(1) Er is sprake van koopkrachtreparatie voor alle ouderen en niet alleen pensioentrekkers. (zie o.a. blz 28 miljoenennota) De heer Donner is misschien vergeten dat niet alle gepensioeneerden een voortreffelijk pensioen hebben. Inkomensbeleid door middel van belastingpolitiek wordt op grote schaal voor allerlei doelgroepen (b.v. ondernemers en zelfstandigen) gevoerd.

(2) Zoals bekend liet de loonontwikkeling onder Rutte II te wensen over. Aangezien de AOW-uitkering gekoppeld is aan die loonontwikkeling steeg die uitkering dus ook onvoldoende. Door de belachelijk FTK-regeltjes wordt het uitstekende rendement op het pensioenvermogen volkomen onnodig overdreven opgepot voor de toekomstige generatie.[4] De heer Donner is zelf niet geheel onschuldig aan dit achterstallig onderhoud van het pensioenstelsel. Dit leidt tot indexatie-achterstanden waar gepensioneerden en jongere pensioendeelnemers beide last van hebben. Het verschil is echter dat gepensioneerden die achterstallige indexatie niet in hun graf meenemen, maar dat voor de jongeren geldt dat wat in het vat zit niet verzuurt: in de toekomst komt dat onnodig opgepotte geld eens tot uitkering.

(3) De verlaging van de rekenrente leidde in de periode 2006-2016 tot een overheveling van het pensioenvermogen naar de jongeren ten koste van de ouderen van ca € 87 mld.  Als Donner destijds de pensioenherziening wel voortvarend ter hand had genomen zou dit niet gebeurd zijn.

§3 Hervorming belastingstelsel

De RvS:

 “Om structuuraanpassingen als een brede belastingherziening of wijziging in het arbeidsmarktbestel te laten slagen, zullen – indien het komende kabinet voor dergelijke aanpassingen kiest – de nodige middelen vrijgemaakt moeten worden.”

“Ondanks de economische groei blijft het dan ook van belang dat het komende kabinet nu scherpe keuzes maakt, zodat het in economisch mindere tijden niet meteen zeer pijnlijke maatregelen hoeft te treffen. Het zou buitengewoon jammer zijn als de beschikbare ruimte die er wel is, onmiddellijk leidt tot consumptieve overheidsbestedingen. In plaats daarvan kan die ruimte worden gebruikt voor noodzakelijke structuuraanpassingen die ook kosten met zich brengen.”

Commentaar:

(1) Het ligt in de rede dat Donner liever had gezien dat de € 5 mld. extra uitgaven van het kabinet Rutte II waren gereserveerd voor de belastinghervormingen van het kabinet Rutte III met het CDA. Belastinghervormingen vielen echter onder Rutte II, door de opeenvolgende brekebenen van VVD-staatssecretarissen, niet te realiseren.

(2) Het is een misverstand dat je voor belastinghervormingen eerst een potje als smeergeld nodig hebt. Door stevige belastinghervormingen wordt immers automatisch een potje gecreërd door de hoog nodige verschuiving van de belasting op arbeid naar belasting op kapitaalinkomen. [5] Onder Rutte III valt zo’n vergaande hervorming echter niet te verwachten.

__________________

Laatst bijgewerkt 20 september 2017

[1] RvS, No.W06.17.0282/III, 14 september 2017 , Beoordeling naleving van de (Europese) begrotingsregels,

https://www.raadvanstate.nl/pers/persberichten/tekst-persbericht.html?id=1078&summary_only=&category_id=8

[2] Bepaling bbp_2021 en belastingclaim pensioenvermogen eind 2021.

[3] Ook het CPB besteedt, gedongen door de voor Nederland uiterst belachelijke EU-regeltjes,  onevenredig veel aandacht aan het structurele begrotingssaldo. MEV 2018, §3.2.

https://www.cpb.nl/publicatie/macro-economische-verkenning-mev-2018

[4] Bernard van Praag en Han de Jong., “DNB rekent zich arm met onze pensioenen”

https://www.nrc.nl/nieuws/2017/09/13/dnb-rekent-zich-arm-met-onze-pensioenen-12986361-a1573354

[5a] Bas Jacobs, “Belasting op kaitaalinkomen in Nederland”,

http://wimdreesstichting.nl/page/downloads/TvOF__jaargang_47_2015-nummer_1-3.pdf

[5b] Koen Caminada, “De tragiek van gefaalde ambities en gemiste kansen rond belastinghervorming”, Me Judice, 23 september 2015.

http://www.mejudice.nl/artikelen/detail/de-tragiek-van-gefaalde-ambities-en-gemiste-kansen-rond-belastinghervorming

[5c] Arie C. Rijkers, “Een inkomensbegrip voor de 21e eeuw”, https://www.tilburguniversity.edu/upload/6dfcaed5-d0de-4c63-9527-efd6d16ca07c_130562_oratie_A_Rijkers.pdf

[5d] De volgende bijdragen op deze site:

Besteedbaar inkomen 2014

Inkomen uit vermogen (revisted)

Opdoeken die omkeerregel pensioenen!

Erfbelasting

 

 

 

Advertenties

From → 1. Actueel

One Comment
  1. Dhr JC Kortekaas permalink

    1.Raad van State moet zich niet met geld bemoeien. Dat gaat hopeloos mis door gebrek aan kennis.
    2.Janet Yellen heeft duidelijk gesteld dat er tijdens haar leven geen crisis meer komt. Wen er maar aan. We zitten nog steeds midden in een economische crisis met onwaarschijnlijk lage rentes. We zijn het dieptepunt net voorbij. het gaat de komende jaren alleen maar beter.
    3.2008 Was een afrekening tussen bankiers. De grote banken hadden een appeltje te schillen met Lehman Brothers. Die moest kapot. Als de FED toen Lehman had gered, de bank die alles in de wereld verzekerde, dan hadden vervolgens GM, Fannie Mae en Freddie Mac en AIG niet gered hoeven worden.
    4.De grootste leugen was dat er op een dag geen geld meer uit de muur zou komen. Mario Dragi werd wakker en zag zijn eigen handtekening op het eurobiljet.

    “Whatever it takes” ik blijf ze bijdrukken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: