Skip to content

Verschuiving pensioenvermogen door daling rekenrente

7 augustus 2017

________________________________________________________________________________________

De ontwikkeling van de rekenrente heeft ook invloed op de verdeling van het pensioenvermogen tussen de generaties. Zoals vele malen betoogd op deze site leidt een lage rekenrente tot oppotting van de rendementen ten gunste van toekomstige generatie. Mercer heeft nu een berekening uitgevoerd die retrospectief laat zien wat het effect is op de verdeling van de pensioenverplichting van de rekenrentedaling bij een gemiddeld pensioenfonds. Normaal zou je een dergelijke berekening ook van het CPB verwachten, maar dat past natuurlijk even niet in het het beleid van deze regering. Die moet eerst nog even het vuiltje van de doorsneepremie problematiek (ca € 100 mld.) wegmoffelen en is daar al vele jaren druk mee.

In deze bijdrage gaan we er even vanuit dat de berekening van Mercer van toepassing is op het hele pensioenvermogen (pensioenverplichtingen + algemene reserves) van alle pensioenfondsen eind 2016 groot €  1.282 mld. Uiteraard een hele grove aanname, maar als burger moet je je nu eenmaal behelpen in Nederland door de gebrekkige overheidsinformatie.

________________________________________________________________________________________

Door de daling van de rekenrente worden de rendementen ook al opgeslokt door de hogere verplichtingen. Mercer heeft nu ook nog retrospectief de effecten berekend van de rekenrente op de pensioenreservering van een gemiddeld pensioenfonds. [1] Per 31 december 2006 was de gemiddelde rekenrente 4,3%, waar deze per 31 december 2016 gemiddeld nog maar 1,4% bedroeg. Het effect (constant verondersteld wat betreft verplichtingen, leeftijdsklassen en pensioenleeftijd) was als volgt [1]:

“Uit de tabel [zie artikel 1] blijkt dat bij aanvang van het FTK nog 61% van de pensioenreservering toegekend kon worden aan actieve deelnemers en slapers. Eind 2016 was dit percentage opgelopen tot 68%. Voor 65-plussers met een ingegaan ouderdomspensioen liep het aandeel in de pensioenverplichtingen terug van 39% naar 32%.”

Grafisch valt de ontwikkeling (bewerking tabel [1]) van de pensioenverplichting per leeftijdsgroep als volgt weer te geven:

Grafiek 1 Verschuiving verdeling pensioenvermogen 2007-2016 per leeftijdsgroep

We nemen even aan dat dit ook de verdeling is bij alle pensioenfondsen gezamenlijk. De ontwikkeling 2007-2016 kan dan als volgt worden weergegeven:

Tabel 1 Verschuiving pensioenvermogen pensioenfondsen 2007-2016 door daling rekenrente 

{click op tabel of Ctrl+ om te vergroten}

(1) De algemene reserve is anno 2016 niet materieel en is evenredig toegerekend aan de pensioenverplichting.

(2) In totaal werd bijna € 87 mld. pensioenvermogen “verschoven” naar de deelnemers jonger dan 65 jaar ten laste van de ouderen. De verschillen per generatieklasse zijn groot. Daar lees je nooit iets over in onze “kwaliteits”-media en de (oudere) jongeren van D66 hoor je hier ook nooit over. {geen belanghebbende}

(3) Uiteraard moet je gezien de veronderstellingen ( zie eerder) de uitkomst met een korreltje zout nemen, maar de pensioenfondsen zouden in het kader van hun spreekwoordelijk streven naar transparantie wel wat meer informatie kunnen verstrekken.

(4) Vandaag stond er weer een stuk in de NRC over het poldermodel inzake pensioenen. Dat stuk had je ook enkele jaren geleden kunnen schrijven, sinds die tijd heeft de politiek op zijn handen gezeten. Iedereen krijgt kennelijk nog steeds een persoonlijke pensioenrekening. Welke methodiek gehanteerd gaat worden om het openingssaldo in rekening-courant van de pensioendeelnemer te boeken is nog steeds in nevelen gehuld. Zoals uit bovenstaande opstelling blijkt, maakt het nogal uit welk jaar je als startpositie kiest. Als ik van een pensioen afhankelijk was, zou ik mijn pitchfork maar vast van de hooizolder gaan halen en beginnen met oefenen! [3]

Bij probleemloos invaren zal men toch de historische totstandkoming van het pensioenvermogen  in aanmerking moeten nemen en is de relevantie van de huidige rekenrente gering.[4]

___________________

Laatst bijgewerkt 9 augustus 2017

[1] Met dank aan:

Mercer, “Historische blik op de rekenrente”,

https://www.mercer.nl/onze-deskundigheid/een-historische-blik-op-rekenrente.html

[2] https://www.nrc.nl/nieuws/2017/08/06/waar-blijft-dat-advies-van-de-polder-12405021-a1569111

[3] https://www.ted.com/talks/nick_hanauer_beware_fellow_plutocrats_the_pitchforks_are_coming/transcript

[4] Bernard van Praag, “Pensioenkorting ouderen is geen structurele oplossing”, Me Judice, 3 oktober 2012.

http://www.mejudice.nl/artikelen/detail/pensioenkorting-ouderen-is-geen-structurele-oplossing

Uiteraard zijn de historische records van veel pensioenfondsen problematisch en in het niet zo ver verledenen niet echt brilliant gedigitaliseerd. Uiteraard had een dergelijke simulatie allang ter hand kunnen worden genomen als de verantwoordelijke ministers en staatsecretarissen hun werk gedaan hadden.

Advertenties

From → 1. Actueel

One Comment
  1. Dhr JC Kortekaas permalink

    De te lage rekenrente(1,5% ipv 4%) heeft als gevolg dat de pensioenen 50% te laag moeten worden vastgesteld en de premies 50% te hoog.

    Een rekenrente van 4% blijft ook in het huidige Goudlokje-scenario(goede groei, lage inflatie lage rente) prudent.

    Het gevolg is een gigantisch Nederlands pensioengeldpakhuis, gebouwd op het ‘geluksdubbeltje’ van de omkeerregeling en het zwarte rentestructuurbeleid van DNB.

    Hoge pensioenlasten en te lage uitkeringen.

    DNB gelooft niet meer in God maar wel in Calvijn:

    ‘Ook pensioenfondsen zijn tot niets goeds in staat’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: