Skip to content

De enige schuldvraag die Den Haag niet stelt

9 maart 2017

_____________________________________________________________________________

Maarten Schinkel mag vandaag in de NRC weer de nodige onzin opschrijven waarop ik hier kort in ga. [1] Ik ken de antwoorden ook niet, en zou die eigenlijk wel eens voor mijn NRC-abonnementsgeld willen ontvangen. Als Marike Stellinga daar nu eens tijd voor vrij maakt i.p.v. bij Pauw rond te hangen?

_____________________________________________________________________________

Kern in het betoog als ik zijn verhaal goed begrijp is de vraag wat er precies gebeurt met de overheidsfinanciën als de inflatie weer naar 2% gaat en de reële rente naar 1,5%. We zullen het probleem wat concreter maken.

De feiten:

(1) We hebben eind 2016 geen overheidsschuld van ca € 436 mld. maar een overheidsactief van ca € 145 mld. door de belastingclaim van zo’n 35% (CPB) op het pensioenvermogen groot € 581 mld.

(2) We betalen weliswaar een rente van € 6,4 mld. over 2017, maar daar staat tegenover dat de staat ook rendement maakt op zijn belastingclaim groot € 581 mld. Tegen een historisch laag rendement van 6% is dat toch nog steeds € 35 mld., zodat we € 28,6 mld. per jaar verdienen op onze overheidsschuld.

(3) De ECB schijnt volgen Schinkel een bedrag van 1.394 mld. aan staatsleningen eurolanden op de balans te hebben staan. Voor de laatste stand zie [2].

(4) De huidige rente op een tienjarige staatslening is 0,61%. De gemiddelde rente op de overheidsschuld is ca 1,5%.

(5) Als de rente stijgt dan “lopen de lasten op de staatsschuld ook weer op, ook al duurt dat een tijdje”, aldus Schinkel.

De vragen:

De vragen die ik voor Schinkel heb en die niet in het artikel beantwoord worden:

(a) Waarom maakten de politiek en de media zich de afgelopen jaren zo druk over de “steeds verder dalende staatsschuld”, die in gebruikelijke financiële jargon toch een actief pleegt te heten? Ik begrijp dat balans lezen moeilijk is, maar dat leer je toch in je eerste jaar economie?

(b) Vraag (a) kan ook gesteld worden voor de drukkende rentelast op onze staatsschuld, waar Rutte het Nederlandse volk bang mee maakte. In 1995 bedroeg de rentelast 16,7 mld. (5,15% bbp) in 2017 was dat slechts € 6,4 mld. (0,9% bbp). Vergelijkenderwijs: 5,15% bbp_2017 bedraagt € 36,5 mld. We kunnen kennelijk nog wel wat hebben?

(c) Wat is het effect van de rentestijging op de netto rentelast op de staatschuld? Hiervan kennen we echter maar zeer ten dele het antwoord:

 Een rentestijging van 1% heeft het volgende effect op de rente van onze overheidsschuld:

Ik moet daarbij aannemen dat het Ministerie van Financiën bij de berekening ook rekening heeft gehouden met de posities die worden ingenomen door de DSTA om de rente in te dekken.

We zouden echter ook antwoord moeten krijgen op de volgende vragen:

(i) Wat is het effect van de renteverandering op de omvang van het pensioenvermogen {beleggingen vastrentende waarden (-), aandelen en ander vermogenscomponenten (?) en pensioenvermogen (neutraal zolang niet afgestempeld hoeft te worden)}. Dit werkt immers door in de belastingclaim en daarmee de netto-overheidsschuld.

(ii) Wat is het effect op de toekomstige beleggingsinkomsten van de staat op de met (i) aangepaste belastingclaim?

(iii) Hoe groot is het waardeverlies op de staatsleningen bij de ECB en welk deel van het verlies komt ten laste van DNB en dus de Staat der Nederlanden?  In welke mate heeft de ECB deze risico’s ingedekt?

(iv) Indien er Eurolanden in de problemen komen door (iii) , welke landen zijn dat dan en moet Nederland in de vorm van leningen bijspringen. Is dit niet in strijd met het EU-verdrag?

Ik kijk rijkhalzend uit naar Schinkel’s komende column, maar vrees dat ik geen antwoord krijg. Lijkt me trouwens ook typisch een onderwerp om in 45 seconden te behandelen tijdens de verkiezingsdebatten. Ik stel voor dat Diana Matroos de vragen stelt en even helder toelicht. We kunnen natuurlijk ook Twan Huys nemen, maar die heeft meer verstand van de prijs van een halfje bruin.

Ik heb dus wat meer vragen dan één, maar helaas nog geen antwoorden, want daar is ook Den Haag niet zo goed in.


Laatst bijgewerkt 9 maart 2017

[1] Maarten Schinkel . “De enige schuldvraag die Den Haag niet stelt”, https://www.nrc.nl/nieuws/2017/03/09/de-enige-schuldvraag-die-den-haag-niet-stelt-7226431-a1549417

[2] https://www.dsta.nl/documenten/publicaties/2015/06/19/evaluatie-risicomanagement-van-de-staatsschuld-2012-2015

[3] https://www.ecb.europa.eu/mopo/implement/omt/html/index.en.html

Advertenties

From → 1. Actueel

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: