Skip to content

Vermogen huishoudens 31-12-2014 (“2015”)

8 maart 2017

____________________________________________________________

Deze bijdrage geeft een aantal statistieken van het vermogen huishoudens aan de hand van de meeste recente CBS data. In eerdere bijdragen gingen we nader in op:

Het totaalvermogen van de burgers incl. de staat. 

De topvermogens per 31-12-2014 (10e vermogensdeciel en miljonairs)

Het (onvolledige) inkomen uit vermogen op basis van het besteedbaar inkomen.

De Quote 500

en niet te vergeten De makke van de CBS-vermogensstatistiek.

In de laatste bijdrage lieten we zien dat de CBS vermogensstatistiek uiterst onvolledig is en dat de waardebepaling van dat vermogen nogal fiscaal gedreven is. We zullen het met de huidige gebrekkige statistieken moeten doen.

____________________________________________________________

§1 Inleiding

Inkomen en vermogen zijn Siamese tweelingen. Niet besteed vermogen leidt tot vermogensvorming die dan door het rendement daarop en op het bestaande vermogen tot nog meer vermogen leidt. Door het pensioenvermogen (thans ca € 1,7 biljoen, na aftrek belastingen € 1,1 biljoen) niet tot het vermogen te rekenen leidt dat vermogen ook niet tot inkomen uit pensioenvermogen van de pensioendeelnemers. Wel worden de pensioenuitkeringen in het besteedbaar inkomen meegenomen. Belangrijk onderdelen van het vermogen worden tegen fiscale waarde gewaardeerd of vallen buiten de waarneming van het CBS. Het inkomen uit vermogen en het vermogen zelf komen dan ook vrij onvolledig in de statistiek tot uitdrukking.

Met deze beperkingen geven we toch een aantal tabellen en grafieken uit de CBS-vermogensstatistiek.

Allereerst een samenvatting van de mutaties in het vermogen 2007-2014:

(1) Het verloop wordt in §2 nader gespecificeerd. Duidelijk is het belang van het ondernemingsvermogen dat grotendeels in handen is van de top vermogens.

Met de publicatie van de vermogenscijfers 2014 in 2017 werd de historische cijferreeks fors aangepast. Daarvan heeft u nauwelijks iets in het persbericht kunnen lezen zodat we het effect van de aanpassing van de cijfers in 2010 en 2013 nog maar even samenvatten:

Een aanpassing van minus € 94,3 mld. (-8,4% van het vermogen 2013) mag je natuurlijk niet ongemerkt voorbij laten gaan. Het CBS meldt daar ook:

“Het CBS heeft de vermogensstatistiek (zie link voor toelichting) verbeterd waardoor het aanmerkelijk belang en het ondernemingsvermogen van huishoudens nog beter worden gemeten.” [1a]

U begrijpt dat we met deze miserabele kwantiatieve toelichting van het CBS het heft maar even in eigen hand hebben genomen. Het verschil ad € 94,3 valt als volgt te specificeren:

Voor een nadere specificatie voor de jaren 2006-2013 zie §7 van deze bijdrage.

§2 Samenstelling vermogen

(click op tabel om te vergroten)

(1) Het totaal vermogen inclusief eigen woning volgens het CBS wordt  in deze bijdrage verder behandeld, voor eind 2014 groot € 1.062 mld. (2013: € 1.024 mld.) Het totale vermogen voor 2014 bedraagt € 2.262 mld. t.o.v. € 2.060 mld. eind 2013. Helaas weten we nauwelijks de juiste waarde van dit additionele vermogen en in elk geval niets over de verdeling. Het gevolg is dat we over de vermogensverdeling en het inkomen uit vermogen geen uitspraken kunnen doen, al wil het CBS, de politiek en de media ons anders doen geloven. Pensioen wordt immers tot voor kort door de grote inkomens/vermogens als spaarvehikel gebruikt, mede i.v.m. de vrijstelling vermogensrendementsheffing. (Van Weeghel 2010)

De toename van de vermogenscomponenten t.o.v. 1-1-2007 is als volgt:

(click op tabel of Ctrl+ om te vergroten)

§3 Vermogensverdeling

De verdeling van het vermogen per vermogensdeciel wordt hier nader gespecificeerd voor de eigen woning, aanmerkelijk belang vermogen, ondernemingsvermogen en studieschuld.

3.1 Verdeling totaal vermogen per vermogensdeciel

3.2 Verdeling vermogen exclusief eigen woning per vermogensdeciel

(1) Uit de tabel blijkt duidelijk dat de vermogenstoename in het 10e vermogensdeciel heeft plaatsgevonden. Hun aandeel is sinds 2006 met 6,7% toegenomen.

3.3. Verdeling vermogen exclusief EW, ondernemings- en aanmerkelijk belang vermogen per vermogensdeciel

(1) We komen nu eindelijk op de relevante vermogensverdeling voor de meeste huishoudens, in gelul kun je immers niet wonen en het meeste ondernemingsvermogen is slechts voor een kleine selecte groep weggelegd.

(2) Meneer Wiebes, let u ook even op? Alleen het 10e vermogensdeciel komt in acht jaar tijd op een vermogensstijging van slechts 0,85% per jaar, na aftrek VRH oude stijl. Daar zijn natuurlijk opnames en belastingen af, maar toch.

3.4 Verdeling Eigen woning vermogen

(1) Het vermogen is na aftrek hypotheekschuld. Het grote succes van de Wet Bevordering Eigenwoningbezit blijkt duidelijk uit bovenstaand overzicht. Bezit mag dan zolang de hypotheekpenningen betaald worden als volkomen titel gelden, van eigendom is helaas nog niet al te veel terecht gekomen.

(2) In het 1e vermogensdeciel nam de hypotheekschuld van 2006 t/m 2014 met € 105 mld. toe. (totaal: € 156 mld.)

3.5 Verdeling ondernemingsvermogen en aanmerkelijk belang vermogen

Zowel het ondernemingsvermogen als het aanmerkelijk belang vermogen worden overgenomen uit de fiscale aangifte en we hebben het dus over de fiscale waardering, hoewel natuurlijk ook de aansluiting fiscaal/ commercieel vermogen beschikbaar was. Uiteraard is de commerciële waarde in doorsnee aanzienlijk hoger, door stille reserves en (afgeboekte) goodwill, om over de waarde in het economische verkeer maar helemaal te zwijgen. Het pensioen in eigen beheer, ook vermogen, werd even door het CBS niet overgepend, zodat Wiebes nog steeds met 2009 cijfers ( € 31 mld.) moeten werken.

3,5,1. Totaal vermogen onderneming

1) De vermogenstoename is na aftrek opnames en nieuwe stortingen.

3.5.2 Verdeling aanmerkelijk belang vermogen

1) De vermogenstoename is na afname door dividend, inkoop vermogen en kapitaalstortingen.

3.5.3. Verdeling ondernemingsvermogen

3.6 Studieschuld

Tot slot nog een stukje wanbeleid van de Kunduz-coalitie:

Naar ik aanneem wilde het 8e t/m het 10e vermogensdeciel alleen tijdelijk wat goedkoop geld lenen?

§4 Vermogen naar leeftijd

Eerst behandelen de verdeling van het vermogen per hoofdbewoner, in § 4.2 gaan we nader in op de ouderen.

§4.1 Vermogen naar leeftijd

7.2 Vermogensontwikkeling naar leeftijd (hoofdbewoner)

17_010_109

(1) Hierbij moeten we natuurlijk ook met de ontwikkeling van de hypotheekschuld rekening houden:

17_010_110

(2) In ons Oikos systeem kan je het vermogen van de oudste bevolkingsgroep materieel al aan de jongeren gaan toerekenen, afgezien van de erfrechtbelasting.

§4.2 Vermogen ouderen

(1) De verwachting zou zijn dat door de hogere salarissen en participatiegraad het vermogen in de loop van de tijd zal toenemen. Dat de hogeropgeleiden een hoger inkomen hebben en daarnaast langer leven helpt daarbij ook.

(2) Van het vermogen zal een deel als pensioenvermogen aangehouden worden. Dat geldt met name voor personen die niet in loondienst zijn en die zich niet laten uitbenen door de financiële maffia en zo een netto pensioenvermogen aanhouden dat evenwel niet vrijgesteld is van VRH. Gezien de toename van het aantal zzp’ers zal dat vermogen toenemen.

§5 Pensioenvermogen

Het pensioenvermogen bedraagt:

(1) Van dit pensioenvermogen moet de belastingclaim van de staat van 35% nog af als we het pensioenvermogen van de pensioendeelnemer willen weten.

Aan de hand van de pensioenstortingen 2001-2014 kunnen we toch een beeld krijgen (zie ook §6) van de verdeling van het pensioenvermogen voor zover sprake is van een verplichte werknemersregeling [1e]:

(1) De gegevens uit de DNB statistiek zijn toegevoegd en het CBS komt berekend hoger uit dan DNB. [1f] De pensioenpremie is bruto, bij uitkering wordt gemiddeld ca 35% belasting en sociale premies geheven, terwijl er ook ca 8% van het besteedbaar inkomen aan indirecte belastingen wordt betaald. Eigenlijk moet je voor de netto bepaling natuurlijk het tarief per inkomensdeciel hanteren.

(2) Uiteraard geeft deze tabel maar een deel van de pensioenpremie, omdat de hogere inkomens in belangrijke mate in deze tabel ontbreken. Het totale bedrag aan pensioenpremies dat wordt afgetrokken bedraagt jaarlijks ca € 45 mld. Van omvang van de derde pijler heeft de staat helemaal geen benul. Ongeveer 41% van de pensioenpremie wordt door ca 7% van de bevolking afgetrokken tegen het 52% belastingtarief.

§ 5.1 Vermogensontwikkeling huishoudens met pensioen als hoofdinkomen 2006-2014

17_010_106

(1) Deze huishoudens bezitten natuurlijk ook nog een onbekend pensioenvermogen anders kun je immers geen pensioeninkomen hebben.

(2) 27,8% van de huishoudens met een pensioeninkomen hebben 50,4% van het huishoudvermogen in handen. Deze huishoudens hebben relatief kennelijk weinig last van de daling van de netto-waarde van het eigen huis. Het aandeel in de vermogensstijging exclusief eigen woning in de periode 2006-2014 is hoog. (€ 97,7 mld. vs, € 65,9 mld. in totaal)

(3) Naast het achterwege laten van pensioenindexering dankzij het FTK wordt deze groep ook nog eens gepakt door Wiebes’ forfaitaire rendement gegeven het bank- en spaarsaldo.

§6 Grafiek verdeling vermogen huishoudens en bruto pensioenvermogen.

(1) De vermogensverdelingen per vermogensdeciel zijn ontleend aan de tabellen in § 3.

(2) Het pensioenvermogen is alleen voor de pensioenen met betrekking tot inkomen uit arbeid benaderd aan de hand van §5 en geldt per inkomensdeciel (rode stippellijn). Hierbij is dus sprake van een grove benadering, waarbij hogere inkomens/vermogens per definitie ondervertegenwoordigd zijn. Het is aannemelijk dat toevoeging van het pensioenvermogen aan het vermogen de vermogensverdeling gelijker maakt. [2] In welke mate is met behulp van het gebrekkige cijfermateriaal (b.v. 3e pijler pensioenen) naar mijn mening juist in het topsegment niet te zeggen en panelonderzoeken die daarvoor gebruikt worden zijn notoir onbetrouwbaar voor dat vermogenssegment (speld in hooiberg) , zie b.v. de aanpassing van de vermogensstatistieken voor het jaar 2010 (CBS 2011).

§7 Samenvatting aanpassingen vermogen 2006-2013

______________

Laatst bijgewerkt 8 maart 2017

[1] Bronnen

[1a] https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2017/06/vermogen-van-huishoudens-in-2015-gestegen

[1b] Samenstelling vermogen; particuliere huishoudens naar kenmerken

[1c] Vermogensklasse; particuliere huishoudens naar kenmerken

[1d] Oud: http://statline.cbs.nl/Statweb/publication/?DM=SLNL&PA=80056NED&D1=2&D2=0,154,163-164&D3=a&D4=a&HDR=G1,T,G3&STB=G2&VW=T

[1e] http://statline.cbs.nl/Statweb/publication/?DM=SLNL&PA=70991ned&D1=2&D2=103-104&D3=0,115-124&D4=a&HDR=G3,T&STB=G1,G2&VW=T

[1f] http://www.dnb.nl/binaries/t8.4ny_tcm46-330819.xls?2017030813

[2] Koen Caminada, Kees Goudswaard, Marike Knoef, “Vermogen in Nederland gelijker verdeeld sinds eind negentiende eeuw”, Me Judice, 27 juni 2014.

http://www.mejudice.nl/artikelen/detail/vermogen-in-nederland-gelijker-verdeeld-sinds-eind-negentiende-eeuw

Advertenties

From → 0. Permanent

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: