Skip to content
Tags

BBP 1950 – 2017

31 juli 2016

__________________________________________________

In deze bijdrage nemen we de toename van het bbp over de periode 1950 t/m 2021 onder de loep, gesplitst in groei, inflatie en overige mutaties (stelselwijzigingen) [1;2]: In verband met de stelselwijzigingen per 1/1/1996 zijn de cijferreeksen gesplitst in 1950 – 2012 (oud §5) en 1995 – 2021 (nieuw §1). Ruw geschat zijn we door de bankencrisis 2008 permanent zo’n 57 mld. bbp kwijtgeraakt. (§ 2). In vergelijking met een aantal EU-landen (§6) eindigt Nederland qua toename bbp in de periode 2010-2015 achteraan in het peloton, net voor de zuidelijke knoflooklanden hetgeen eufemistisch uitgedrukt toch wel een grof schandaal genoemd mag worden.

De ontwikkeling van de groei van het bbp per decennia geeft het volgende beeld:

247_01

Tot de EU-bobo’s die het Groei- en Stabiliteitspact bewaken is het nog niet doorgedrongen dat de groei-, inflatie- en interestpercentages sterk gedaald zijn sinds 1992 en dat daarom de bepalingen 3% overheidstekort en 60% overheidsschuld nodig aan revisie toe zijn. Niet dat die eisen van dat pact overigens voor Nederland ooit enige relevantie hebben gehad.

Voor een analyse van de historische ontwikkeling van het bbp in de US in met name 1870-1970 zie [4] Daarin valt na te lezen dat de reële groei van het bbp systematisch te laag wordt voorgesteld door een te hoge inflatiecomponent. Dat komt doordat bij de prijsontwikkeling onvoldoende rekening wordt gehouden met het effect van innovatie (schoksgewijs en sluipend).

In §7 hebben we als curiosa een grafiek van de ontwikkeling van het BBP 1814-2021 opgenomen.

__________________________________________________

§1 Werkelijke bbp-cijfers 1996 – 2016

(1) De som van het groei- en inflatiepercentage is ongelijk aan het totale groeipercentage omdat het inflatiepercentage wordt berekend over het bbp van vorig jaar plus de groei van het lopende jaar.

[2] De volumetoename vanaf 1/1/2010 t/m eind 2016 bedraagt slechts 1,2% per jaar en de inflatie 0,8% per jaar zodat het bbp slechts met 2% p.j. steeg. Toch schijnt het SGP nog niets van zijn actualiteit te hebben verloren.

(3) De CEP 2017 cijfers voor het bbp 2016-2021 zijn als volgt:

§2 Effect groei bbp 2007 – 2017

Het is redelijk arbitrair om te bepalen hoeveel bbp we zijn kwijt geraakt door de 2008 bankencrisis en niet ter vergeten het daarna gevoerde overheidsbeleid. We selecteren daarvoor een drietal scenario’s: (1) 1,7% groei en werkelijk inflatie, (2) 1,7% groei en 2% inflatie en (3) een groei vergelijkbaar met de bbp-ontwikkeling in Duitsland. Onderstaande grafiek geeft die scenario’s weer [zie noot 3 voor meer details]:

247_04

(a) Op basis van de groene lijn ( groei 1,7% met werkelijke inflatie) zijn we cumulatief t/m 2017 € 58 mld. bbp kwijt.  Als we de groei van het bbp van Duitsland hadden genoten ( donkerblauwe lijn) waren we eind 2015 ook € 57 mld. bbp kwijt.

(b Het scenario 1,7% groei en 2% inflatie war einmal. Op die basis waren we eind 2017 zelfs € 149 mld. kwijt. De groei in de periode 2007-2015 bedroeg voor Nederland 1,7% en voor Duitsland 2,7% per jaar.

(c) Tot en met 2015 zijn we dus ca € 57 mld bbp kwijt of 8,4 % bbp_2015. Daar zijn dus geen ingewikkelde CPB-modellen voor nodig. Ik geef toe het gevoerde begrotingsbeleid, de huizenmarkt, de pensioenen, de banken en de Eurocrisis, komen in mijn verhaal niet voor maar vergeleken met het buitenland doen we het allerbelabberdst.

(d) Met dit gegeven loopt de staat ca € 22 mld. aan belastingen en sociale premies mis. Daar hadden de burgers, met een overeenkomstige lastenverlaging, toch mooie dingen mee kunnen doen. De economie had met een multiplier van 1,5 toch een aardige impuls gekregen.

(e) Rutte I trad op 26/10/2010 aan en Rutte II op 5/11/2012. Van Rutte III hoeven dus ook niet veel groei te verwachten. De ontwikkeling van het bbp in het buitenland bijhouden zal nog een hele tour zijn.(§6)

Het CPB heeft een analyse gemaakt van de verliezen van een systemische bankencrisis na correctie voor de conjunctuurcyclus.[7] Overigens is het natuurlijk wel highbrow macro-economie als je de impact van het neo-Colijn-beleid van Rutte I en II en de hanky panky excercitie van Draghi kunt scheiden van de autonome ontwikkeling door de financiële crisis. Nu hebben wij geen verstand van macro-economische modellen en dat houden we graag zo. Toch is een vergelijking met eerdere conjuncturele tegenslagen verhelderend om het grote effect van de 2008 bankencrisis duidelijk te maken:

17_0003_1000

(1) Het symbool ▼ in de tabel duidt de laagste groei aan. Alleen voor de bankencrisis 2008 is deze groei negatief (-3,8%) De eerdere internetcrisis (2000-2003) was slechts een rimpeling in het water. De recessie in 1993 had mede te maken met de effecten van de Duitse hereniging. [8] Toegevoegd is ook de crisis 1929 – WOII met ▼1935  als dieptepunt. (zie ook §7)

§3 Enige grafieken

Met de volgende grafieken brengen we de groei en inflatie afzonderlijk in kaart. De groei is conform de CBS/CPB-cijfers. Het inflatiepercentage wordt berekend over het bbp van het vorige jaar en de groei van het lopende jaar. Het inflatiebedrag is per saldo na eliminatie van de tussentijdse aanpassingen van het bbp door stelselwijzigingen in 1969 en 1996. Door de gekozen systematiek is som van groei en inflatie percentages ongelijk aan het totale jaarlijkse bbp-groeipercentage.

3.1. Grafiek Toename bbp – groei en inflatie 1996-2017

247_05

3.2. Grafiek Toename bbp – groei 1949 – 2017

247_06

(a) De bbp groeicijfers zijn cumulatief doorgerekend met als basis 1949. De rode lijn is het tien jaars cijfer op basis van het meetkundig gemiddelde in die periode.

3.3. Grafiek toename bbp – inflatie 1949 – 2017
247_07

(a) De bbp inflatiecijfers ( totaale toename bbp exclusief aanpassingen minus groei per jaar) zijn cumulatief doorgerekend met als basis 1949. De rode lijn is het tien jaars cijfer op basis van het meetkundig gemiddelde in die periode.

§4 Historisch overzicht aanpassing bbp-cijfers 1995

(1) Voor de achtergrond van de aanpassing zie [1a]. “Uiteraard” geldt die aanpassing niet voor de 60%- en 3%-norm van het Stabiliteitspact.

Die aanpassing is natuurlijk onvolledig want je moet ook de zogenaamde schaduweconomie meenemen. [6] “Ons” CBS en CPB falen al vele jaren jammerlijk om dit cijfer op te leveren. De modellen van het CPB zouden toch de cijfers van Schneider minstens moeten evenaren? Misschien ook iets voor een tweet van Peter Hein van Mulligen (CBS)? Als we die cijfers willen weten kunnen we niet om de Oostenrijker Friederich Schneider heen, die hierop overigens ten onrechte een monopolie schijnt te hebben:

242_12

(1) In 2012 bedroeg de Nederlandse schaduweconomie zo’n € 61 mld. [6] Voor 2017 is dat dan ca 9% van bbp_2017 of € 64 mld., met een belastingdruk van 37.8% (2015) is dat toch mooi jaarlijks € 24 mld. aan belastingen en premies. [ter vergelijking zie grafiek noot 6]

§5 bbp 1950-2012

Het historisch verloop van het bbp voor de jaren 1950-2012 kan als volgt in twee tabellen worden weergegeven:

247_09

247_10

(1) Voor de periode 1950-2012 is het aandeel van de volumegroei 45% en de inflatie 55%.

§6 bbp geselecteerde EU-landen 2004-2015

De ontwikkeling sinds 2004 voor geselecteerde EU-landen laat zich aan de hand van de statistieken van Eurosta en de OECD als volgt weergeven [2c]:

(click op tabel of Ctrl + om te vergroten)

242_10

(1) De Eurostat statistiek zijn in euro’s. Uiteraard geeft dit door valutaverschillen voor niet eurolanden een vertekend beeld. Daarom zijn ook de bbp’s in locale valuta vermeld onderaan de tabel:

(2) Door de groei in de periode 2004 t/m 2009 met de groei 2010-2015 te vergelijken blijkt de impact van de bankencrisis.

(3) Nederland is het slechtste jongetje van de klas net voor de problematische knoflooklanden:

242_10

Rutte II heeft dus geen enkele reden om zich qua bbp-ontwikkeling op de borst te kloppen over zijn erfenis. [5] Artikel 192 Boek 4 BW,  is hier helaas niet van toepassing: we zullen Ruttes erfenis moeten aanvaarden.

Misschien brengt deze grafiek dat qua ontwikkeling in de tijd nog wel pregnanter in beeld:

242_11

(1) Voor beide grafieken geldt: bbp op basis van originele valuta om koersfluctuaties uit te sluiten.

§7 Curiosa bbp 1814-2021

(1) De afvlakking van de groei sinds de Jaren Tachtig blijkt duidelijk, het verschil tussen de Jaren Dertig en de crisis van 2008 ook.

__________________

Laatst bijgewerkt 11 januari 2017

[1] Berekeningswijze inflatie:

Het inflatiepercentage i (t) is als volgt berekend:

toename bbp door inflatie = i(t) * { bbp(t-1) + groei (t)}

[2] Gebruikte statistieken

[2a] In het bordeel dat bij het CBS Statline heet, treft u tot 2015 de volgende cijfers aan, de groeicijfers 2016 heb ik aan [2c] ontleend:

CBS, bbp nieuw, http://statline.cbs.nl/Statweb/publication/?DM=SLNL&PA=82262NED&D1=21%2c65%2c87&D2=a&HDR=G1&STB=T&VW=D

http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/themas/macro-economie/publicaties/artikelen/archief/2014/2014-802-pb.htm

[2b] bbp oud t/m 2012: http://statline.cbs.nl/Statweb/publication/?DM=SLNL&PA=7343NR&D1=0-1&D2=0-2&D3=45-112&HDR=G1,T&STB=G2&VW=T

[2c] https://www.cpb.nl/publicatie/centraal-economisch-plan-2017

[2d] Eurostat:

http://ec.europa.eu/eurostat/web/national-accounts/data/database

laatste versie:

http://ec.europa.eu/eurostat/tgm/refreshTableAction.do;jsessionid=c_5opKrUMBMaovcgSKlXQQ1PF2kPUgrN7h8JSU-MH60ZRpdWSChk!996157364?tab=table&plugin=1&pcode=tec00001&language=en

Bronnen bbp in vreemde valuta voor niet-eurolanden

https://stats.oecd.org/index.aspx?queryid=60702#

[3a[ https://basjacobs.wordpress.com/2015/11/26/overheid-heeft-met-falend-begrotingsbeleid-een-derde-van-de-grote-recessie-veroorzaakt-kosten-tientallen-miljarden-euros-per-jaar-en-honderdduizenden-banen/

[3b] https://basjacobs.wordpress.com/2016/09/17/ing-heeft-gelijk-overheidsbeleid-in-de-periode-2011-2017-kostte-volgens-het-cpb-ongeveer-365-000-banen/

[4]William D. Nordhaus,, “Why Growth Will Fall”, http://www.nybooks.com/articles/2016/08/18/why-economic-growth-will-fall/ in diens boekspreking van

Robert J. Gordon , The Rise and Fall of American Growth: The US Standard of Living Since the Civil War, Princeton University Press, 762 pp.

De daar genoemde groeicijfers laten zich overigens in het geheel niet vergelijken met de cijfers in de tabel in de inleiding, al is de tendens gelijk.

[5] https://fd.nl/economie-politiek/1168242/rutte-op-de-bres-voor-zijn-erfenis

[6] http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/etudes/join/2013/507454/IPOL-IMCO_ET(2013)507454_EN.pdf

http://www.rekenkamer.nl/dsresource?objectid=25006&type=org

Aaangezien elk instituut de cijfers van Schneider gebruikt, doe ik dat hier ook maar weer:

http://www.econ.jku.at/members/Schneider/files/publications/2015/ShadEcEurope31.pdf

Met nogmaals de volgende grafiek:

242_13

[7] https://www.cpb.nl/publicatie/de-geschatte-verliezen-van-een-systemische-bankencrisis-na-correctie-voor-de-conjunctuurcyclus

[8] https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2001/41/de-economische-teruggang-begin-jaren-negentig

Advertisements

From → 0. Permanent

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: