Skip to content

Sigaar uit eigen doos (ambtenarensalaris)

27 augustus 2015

_______________________________________________________________

Het redactionele beleid van de krant van tegenwoordig is van het type “hij zei, en zij zeiden”, we geven dit alleen maar door, doe er mee wat u wilt. Ons ontbreekt de ambitie en het geld om er zelf iets van te vinden en we gaan het zeker niet voor u uitzoeken.

Gisteren was er weer zo’n voorbeeld. Robin Fransman stelde om nogal omslachtige wijze via Twitter de leugenachtige praktijken van Plasterk inzake de zogenaamde vorstelijke loonverhoging van zijn ambtenaren aan de kaak en de NRC nam dit enthousiast onder [16] Opinie over. [1] Tenslotte is de mening van de meestal goed geïnformeerde Robin Fransman ook maar een mening, en je moet je natuurlijk als krant indekken als het toch mogelijk anders zit. De geestelijke capaciteiten om daar zelf gemotiveerd iets van te vinden ontbreken tegenwoordig bij mijn krant, met name bij die krullenbol, zoals herhaaldelijk betoogd op deze site.

We zullen dus het werk, waar ik en 152.999 andere lezers de NRC per kwartaal € 109 voor betalen zelf moeten doen. De hoofdredactie van de NRC, toch al niet een van de snuggerste, doet het 4/9/2014 nog eens dunnetjes over door te stellen dat het “FNV  wel kan klagen, maar 5 procent extra loon niet mis is” Het FNV kan in elke geval wel rekenen, wat kennelijk niet iedereen  gegeven is. Ook wordt duidelijk dat er een steekje los zit bij de redactie van de NRC. De zin “De overheid moet een goede werkgever zijn, maar het begrotingstekort dicteert de grenzen. ” doet vermoeden dat elk economisch inzicht ontbreekt: 1) We hebben geen begrotingstekort maar een overschot. 2) De loonruimte van een goede werkgever is niet gebonden aan het feit dat de overheid nalaat belasting te heffen, zo er al sprake zou zijn van een begrotingstekort. Als die redenering opgaat zouden de ambtenaren al decennia geen loonsverhoging meer hebben gehad met het 3% EMU-tekort van het Stabiliteitspact. Overigens hebben alle werknemers nog het een en ander tegoed blijkens de bijdrage CBS ambtenaren salarissen, zoals mevrouw de Adjuct op pagina 1 Economie van haar eigen krant van 4/9/2015 begrijpend had kunnen lezen.

_______________________________________________________________

§1 inleiding

Als je kennis neemt van Robin Fransman’s opstelling blijkt dat twee zaken door elkaar gehaald worden. [1] De overheid als werkgever en de overheid zoals die voor alle werknemers opereert: de overheid als inner van belastingen en sociale premies. Bij de beoordeling van het loonaanbod moet je natuurlijk van de overheid als werkgever uitgaan, onder het principe gelijke monniken gelijke kappen.

Twee zaken zijn in de discussie essentieel: de omkeeregel pensioenen en het begrip loonruimte.

De omkeerregel pensioenen leidt ertoe dat over pensioenpremies geen loonheffing hoeft te worden betaald en ook geen sociale lasten (werkgevers- en werknemersdeel) De pensioenuitkering wordt t.z.t. belast voor loonheffing en volksverzekeringen met uitzondering van b.v. de AOW en sociale premies. Een gevolg is dat de inkomsten gemiddeld tegen 52% worden belast en de pensioenuitkeringen gemiddeld tegen 35%. De overheid geeft dus 17% subsidie op de pensioenpremie. Die subsidie wordt opgebracht door alle belastingbetalers hetzij direct (bij begrotingsevenwicht) of in de toekomst als de staatsschuld toeneemt. Zo betaalden we in de periode 2000-2014 € 276 mld. te veel belasting en liep de overheid daar en boven € 74 mld. belastingen en sociale premies mis. Dat voordeel kwam ook nog de top 7-8% van de bevolking bovenmatig ten goede omdat die 41% van de pensioenpremie aftrok.

Het totale bedrag dat de werkgever kwijt is aan loon, pensioenpremie en sociale lasten is de loonruimte. Er bestaan dus geen werkgeversdelen sociale lasten en pensioenen dat is puur een kwestie van wie wat afdraagt. Alle sociale lasten en pensioenen worden materieel door de werknemer uit zijn eigen zak betaald en de rest is semantiek, of als je wilt framing. Dat neemt niet weg dat een verzwakte vakbeweging moeite heeft om bij premiedalingen dat geld weer binnen te harken.

§2 Het voorstel van Plasterk

We kunnen Plasterk het beste zelf aan het woord laten [2] , maar we kunnen natuurlijk ook afgaan op onze eigen “onvolprezen” NRC. [3]

De loonsverhoging is dus 5,05%, waarvan 1,8% pensioen en 3,25% echte loonsverhoging en een bonus van € 500 in september. Dat pensioen houdt in dat de toekomstige pensioen zullen worden geïndexeerd op basis van inflatie. In het verleden werd gepretendeerd dat de reële pensioenambitie waardevast zou zijn. Wat daarvan terecht kwam valt hier na te zien. Dat de NRC klakkeloos de framing van de minister volgt: “De pensioenen zullen dus niet meer de loonontwikkelingen, maar de prijsontwikkelingen volgen” is een kwestie van Q.E.D. [3]

Hoe groot de pensioendaling exact uitpakt is volgens de minister van Binnenlandse Zaken moeilijk te zeggen, zo antwoordde hij eerder op vragen van de vaste Kamercommissies van Binnenlandse Zaken en Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De ontwikkeling is volgens hem afhankelijk van meerdere factoren, zoals de inflatie. [6]

Evaluatie:

Het ABP maakt de pensioenambitie al jaren niet waar, zelfs de prijsinflatie wordt niet gevolgd. Het ABP track record:

ABP

Afruil van een geringere indexatie voor een loonstijging lijkt dus een uitstekende deal. De vakbond offert voor het inflatie-indexatie deel niets op en de werknemer krijgt 1,8% bruto in het handje. Dat hij daarover belasting en sociale lasten moet betalen, zoals elke andere werknemer ligt in de reden. Plasterk is dus van mening dat de overheid die loonruimte kan inpikken, en dan als loonsverhoging weer kan worden weggegeven, maar zoals boven aangetoond is alle loonruimte al van de werknemer. Plasterk “goochelt dus zelf met getallen.”

In werkelijkheid gaat die premieverlaging natuurlijk gewoon ten laste van het pensioenvermogen en leidt in de toekomst tot lagere uitkeringen. Wie daarvan nadeel ondervindt, valt te bezien. Aangezien de ouderen sowieso naar hun indexatie kunnen fluiten zullen dat wel de jongeren zijn.

Dat het werkgeversdeel van deze premiedaling ”door alle VSO-werkgevers wordt doorvertaald naar het primaire loon” is geen onderhandelingsresultaat.[4] Elke andere handelswijze zou immers regelrechte diefstal zijn.

Overigens wordt de ambitie van loonindexatie op termijn opengehouden, dat kwam er alleen niet van, zodat er materieel niets vernaderd en alleen de premie omlaag gaat, zodat er meer risisco ontstaat dat de nominale pensioenuitkeringen ook niet gehaald worden. Hopelijk wordt dit binnenkort in het herstelplan aangepast.[8] Omdat tot 1-1-20121 herstelpremie door premieopslagen wordt verboten, zal het ABP zijn herstelplan toch al moeten herzien.[8]

Mocht het ABP moeten korten op het nominale pensioen dan zullen contractpartijen de mogelijkheid van een incidentele premieopslag bezien, te financieren uit de dan beschikbare arbeidsvoorwaardenruimte. [8] Terugbetaling van het destijds onder Lubbers/Kok geroofde pensioenvermogen had dan meer voor de hand gelegen.[9]

We pakken het akkoord er maar bij om te zien wat werkelijk afgesproken is, want op de media kun je nooit met zekerheid afgaan. Overschrijven van persberichten is al een te moeilijk opgave voor ze. Die 5,05% is als volgt samengesteld:

Tabel 1 – Onderhandelingsresultaat

182_1

De structurele stijging exclusief pensioenen is dus 2,9 % in twee jaar, waarvan 1,6% om de inflatie te compenseren. Die 2,2% is een sigaar uit eigen doos en gewoon al toegekende loonruimte. Die € 500 is eenmalig en uiteraard zonder pensioenpremie kosten voor de werkgever. De werknemer en werkgever moet over die 5,05% nog wel pensioenpremie betalen.

Update: zie ook noot [8]

Nog een citaat:

“PvdA-Kamerlid John Kerstens zegt in een reactie dat de rijksambtenaren deze loonsverhoging verdienen. “Mooi dat onderwijzers, politie-agenten, militairen en alle andere rijksambtenaren er in twee jaar ruim 5 procent (en eenmalig 500 euro bruto) bij krijgen. Daarmee komt een eind aan de door het vorige kabinet ingevoerde nullijn en krijgen mensen weer loon naar werken.”[11]

De PvdA zat immers pas sinds 5 november 2012 in de regering. John Kerstens (ex FNV1991 – 2012) kan er dus echt ook niets aan doen dat hij zonder last en ruggespraak de nullijn zo lang heeft moeten gedogen. Hij kreeg ten slotte ook maar 60 voorkeurstemmen en geen ruimte van Samsom om anders te stemmen. We hebben tenslotte te maken met Michel’s ehernes Gesetz der Oligarchie.

§3 Wat zegt het FNV?

‘Die 5 procent verhoging klopt ten eerste niet. Daar zit al de 0,8 procent pensioencompensatie in die we eerder hadden gekregen. Dat is dus gewoon dubbel tellen,’ [6] Dat klopt – zie tabel 1.

“Het kabinet schermt met een loonstijging van 5,05%, maar dit kost ze feitelijk 0,85% loon per jaar. En dit na vier jaar nullijn.” [6]

Hierbij kent het FNV het belastingvoordeel van de overheid door de omkeerregel pensioenen ten onrechte aan de ambtenaren toe en hoewel ik de berekening niet ken, moet die onjuist zijn – zie §5. Dat voordeel heeft de overheid bij elke pensioenwijziging voor alle pensioendeelnemers en is een gevolg van de anomalie van de onkeerregel pensioenen, waar we zo spoedig mogelijk vanaf moeten.

§4 Wat zegt het CNV?

Trouw kreeg cijfers van het ABP in handen die uitwijzen dat de loonsverhoging bij een modaal salaris zo’n 60 euro per maand is. Maar door een andere opbouw van het pensioen schieten ze er na hun pensionering vervolgens 200 euro bij in. [6]

Ons zijn geen ABP-berekeningen over het loonakkoord bekend,’ zegt Jorick de Bruin, onderhandelaar CNV Overheid. ‘Ten onrechte worden deze berekeningen toegepast op de resultaten uit het loonakkoord. Deze berekeningen zijn gemaakt al voordat het loonakkoord werd gesloten, zodat de loonsverhoging van 5,05 procent niet is meegenomen.’ [5;6]

Wij onderhandelen ook altijd zonder cijfers – is wel zo makkelijk- en we weten natuurlijk niet hoeveel pensioenpremie een 5,05% loonsverhoging precies kost. Die 5,05% is exclusief werkgeversdeel pensioenen , immers bij het CNV geen onderdeel van de loonruimte, anders hadden ze het akkoord nooit geaccepteerd.

Nog een citaat:

“Het is een echte loonstijging, die mensen erbij krijgen, uit verschillende delen opgebouwd. Het grootste deel (2,85 procent) is een structurele verhoging, daarbij komt nog 500 euro. Een kleiner deel, de 2,2 procent, komt ook van de werkgever door aanpassingen in de pensioenpremie. 0,8 valt vrij door een wettelijk versobering pensioen en eerder akkoord met alle bonden; 0,4 procent door niet invoeren van een mogelijke premieverhoging; 1,0 procent omdat de pensioenen gekoppeld gaan worden aan prijsstijging. Overigens leidt een hoger loon ook tot een hoger pensioen.” [7]

En dan een breinbreker in het licht van het ABP track record:

“De pensioenopbouw blijft volledig in stand. De koppeling van pensioen aan prijsstijging kan zelfs positief uitpakken. Terugkijkend op de laatste 15 jaar zou prijsindexatie hoger zijn uitgevallen dan loonindexatie ; de laatste 30 jaar zou er geen verschil tussen indexatie op basis van prijs- of loonontwikkeling zijn geweest. Bovendien kan bij een lagere dekkingsgraad beter prijsindexatie worden toegepast dan loonindexatie. Los hiervan wordt de hoogte van het pensioen echt bepaald door het beleggingsrendement.” [7]

Zullen we zeggen dat de prijsindexatie, die er niet is geweest, bijna nog lager zou zijn uitgevallen dan de loonindexatie die er toch al niet was? De indexatie-achterstand zou nog hoger geweest zijn. Helaas zitten dit soort bestuurders namens de vakbond ook in het pensioenfonds.

Een vakbond die wel voor zijn leden opkomt zou voor de jaren 2015 en 2016 minimaal een loonstijging van respectievelijk 2,4% en 2,8% realiseren. (cMEV: inflatie + arbeidsproductiviteit) en daarnaast de arbeidsinkomenquote niet verder laten dalen van 79,4% (2014)  tot 77,4% in 2016. Maar met het CNV heb je natuurlijk in historisch perspectief te maken met een onderkruipers vakbond en stakingsbreker en de PVDA’er Plasterk maakt daar dankbaar gebruik van. Met de opkomende conjunctuur zou je overigens ook weer gewoon op 2% inflatie en 1,7% productiviteitsstijging kunnen gaan zitten. Die productiviteitsstijging komt er dan van zelf wel, indachtig Kleinknecht’s oude stelling, die niets aan actualiteit verloren heeft. Tegenover 4 jaar nullijn omdat de regeringen Rutte I en Rutte II het verdomden om een CAO af te sluiten, mag ook wel iets staan. Tellen we de looneisen bij elkaar dan komen we op 2.2% + 2,4 + 2,8 +4% (voor vier jaar) of 11,4%, een alleszins redelijke looneis. Uiteraard met de mogelijkheid van een nacalculatie als de voorspellingen van het CPB weer eens niet uitkomen.

§5 Wat strijkt de overheid op door de pensioendeal?

Onderstaande tabel is ontleend aan het onderhandelingsresultaat [4] – update zie ook [8]

182_2

(1) Voor de tarieven verwijs ik naar de bijdrage omkeerregel pensioenen. Robin Fransman heeft duidelijk geen rekening gehouden met de door de overheid gederfde belasting op de pensioenuitkering. Het gaat dus maar om ca 0,37% i.p.v. 1,1% van de loonstijging en dit effect heeft niets te maken met het resultaat van de loononderhandelingen.

Het FNV rekent met 3,4% (4 x 0,85%) dus met 1,65% pensioenpremie netto. Robin Fransman komt op een echte loonstijging 0,78% per jaar voor 2015/2016. Per saldo is de loonstijging 2,9 % plus € 500 voor twee jaar, nog steeds een schijntje gezien de vier jaar nullijn en de uitstekende financiële situatie van Rijks financiën.

De socialisten hebben wat dat betreft een track record hoog te houden: als zij in de regering zitten worden de werknemers en de vakbonden als sinds de Jaren Vijftig onder Drees consequent gepakt. Over die financiële situatie van de overheid worden we binnenkort weer voorgelogen door het duo Rutte en Dijsselbloem.

______________

Laatst bijgewerkt 4 september 2015

[1] NRC, 26 augustus 2015 – zie ook Twitter

nrc

[2] http://www.radio1.nl/item/306563-Ronald-Plasterk-over-ambtenarensalaris.html

[3] http://www.nrc.nl/nieuws/2015/07/10/akkoord-over-cao-rijksambtenaren/ of nog beter

[4] rijksoverheid.nl/bestanden/documenten-en-publicaties/vergaderstukken/2015/07/10/onderhandelaarsovereenkomst-loonruimte-publieke-sector-2015-2016/onderhandelaarsovereenkomst-loonruimte-publieke-sector-2015-2016.pdf 

[5] http://www.abp.nl/over-abp/nieuws/2015/cao-akkoord.asp His master’s voice is niet al te concreet.

[6] http://www.binnenlandsbestuur.nl/ambtenaar-en-carriere/nieuws/bod-loonsverhoging-inderdaad-dure-fopspeen.9490050.lynkx

[7] http://cmhf.nl/nieuws/waarom-cnv-ambtenarencentrum-en-cmhf-het-loonakkoord-positief-voorleggen/

[8] Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties heeft gereageerd op de discussies van de afgelopen weken, ongetwijfeld getriggered door de tweets van Robin Fransman zoals geciteer in de NRC.  geheel in de geest van motto van deze site:

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2015/08/27/bekostiging-overeenkomst-5-loonstijging-door-kabinet

(1) De 0,5% extra stijging van het nettoloon door “vrijval werknemerspremie ABP, leidt natuurlijk tot een overeenkomstige daling van de toekomstige pensioenrechten.

(2) Het ABP is nooit in staat geweest om enige prognoses van het toekomstige pensioen af te geven en beperkt zich tot de nominale pensioenuitkering. Het fonds heeft de grootst mogelijk moeite om zijn nominale toezegging waar te maken en heeft inmiddels een forse indexatie-achterstand, die alleen maar oploopt. Voorlopig moet het fonds flink sparen om in 2027 het reservetekort weggewerkt te hebben. Waarschijnlijk kan het recent ingediende herstelplan al weer in het ronde archief.  De 1% – 3% hoger pensioenuitkering bij pensioenering van een 50-jarige zoals berekend door de overheidswerkgevers (dus over ca 18 jaar) kan waarschijnlijk in het zelfde archief. De berekeningen van het ABP voor de Pensioenkamer leren dat de uitkomsten toch een tikje anders uitpakken [10]

(3) “Kortom: de overeenkomst realiseert een aanzienlijke en structurele loonstijging (+ die) nu meer koopkracht oplevert en door het hogere pensioengevende inkomen ook een hogere pensioenopbouw in de toekomst.” Misschien kan je bij je Koninkrijkrelaties met een dergelijke blijmaker aangekomen, zeker als het carnaval is en iedereen is vol gegoten, maar was deze minister ook niet de minister van feesten en partijen?

http://www.elsevier.nl/Nederland/nieuws/2010/2/Rouvoet-Plasterk-was-minister-van-Feesten-en-Partijen-ELSEVIER259126W/

[9] http://adbroere.nl/web/nl/columns/het-abp-en-het-mysterie-van-de-verdwenen-miljarden.php

[10] http://www.abp.nl/over-abp/nieuws/2015/effecten-onderhandelaarsovereenkomst.asp

[11] http://www.nu.nl/economie/4085904/kabinet-sluit-loonakkoord-met-bonden-cao-rijk.html

[12], NRC, “FNV kan wel klagen, maar 5 procent extra loon is niet mis”,

http://digitaleeditie.nrc.nl/digitaleeditie/NH/2015/8/20150904___/NH-1529718/article.html

 

Advertenties

From → 3. Vervallen

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: