Skip to content

Pensioenen en staatsschuld zijn Siamese tweeling

12 juni 2014

________________________________________________________________________________

In zijn NRC-column schrijft Coen Teulings op 11 juni j.l.:

“Een vergrijzende en stagnerende economie met een gesloten kapitaalmarkt – Japan destijds, de eurozone nu – heeft maar twee opties: een omslagstelsel of een hoge staatsschuld. Andere opties zijn er niet. Het zal voor de eurozone dus niet eenvoudig zijn de staatsschuld terug te brengen tot onder de 60 procent – niet uit fiscale onwil, maar door een tekort aan andere beleggingsmogelijkheden.”

Laten we de feiten eens op een rijtje zetten.

________________________________________________________________________________

Er zullen weinig mensen zijn die betwisten dat Nederland een stagnerende economie heeft, met onze gesloten kapitaalmarkt valt het echter nogal mee. Maar laten we ons tot de pensioenen en staatsschuld beperken en ons uitsluitend bij de feiten houden. Die feiten zijn lezers van dit blog grotendeels bekend:

(1) De oneigenlijke Nederlandse staatsschuld bedroeg eind 2012 € 427 mld. en deze staatsschuld werd belegd in de pensioenpot van € 1.271 mld. waarop de Nederlandse staat een latente maar reële belastingclaim van € 445 mld. had eind 2012. Die Nederlandse overheidsschuld hadden we nooit gehad als we de omkeerregel pensioenen niet hadden. In dat geval viel er alleen te beleggen in staatsobligaties van andere EU-landen.

(2) De pensioenfondsen alleen nemen € 939 mld. (74%) van die pensioenpot voor hun rekening en de claim van staat daarop bedraagt € 329 mld. Als we geen omkeeregel pensioenen hadden, hoefden de pensioenfondsen die € 329 mld. die ze nu voor de staat beheren minder te beleggen.

(3)  Eind maart 2013 bedroegen de beleggingen van pensioenfondsen in staatsobligaties uit het eurogebied ca € 210 mld. of 31% van hun totale beleggingen. Nederlands staatsobligaties maken daarvan 87,1 mld. uit, 9% van de totale beleggingen pensioenfondsen en 20% van onze EMU-overheidsschuld). [2]

(4) Op grond van (2) en (3) kunnen we dus na eliminatie van de onderlinge schuldverhouding concluderen dat de pensioenfondsen dankzij de staatsschuld voor een bedrag van (329 – 87) of 242 mld. aan extra beleggingen moet regelen omdat de staat zo nodig op paper zijn staatsschuld wil aanhouden. Voor alle pensioenlichamen samen is dat € (445-gezamenlijke belegging in Nederlandse staatsschuld), een bedrag dat wij net als de derde pijlerpensioenen niet echt kennen.

(5) Eind 2014 is de EMU-schuld € 459 mld. (74,6% van € 615 mld. bbp) en schatten we de belastingclaim pensioenen conservatief op het zelfde bedrag. Als ik Teulings goed begrijp moet de Nederlandse staat dus minimaal 60% van € 615 mld. bbp_2014 dus € 369 mld. staatsobligaties extra uitgeven om de pensioenlichamen in staat te stellen in de Nederlandse staatsschuld te beleggen ??

(6) Geldt de Nederlandse situatie voor de hele Eurozone? Ik denk het niet, je moet dat per land bekijken en dan de werkelijke lokale situatie in ogenschouw nemen. Frankrijk, Duitsland en Italië hebben echter zo te zien weinig pensioenvermogen dat naar beleggingen op zoek is. Noorwegen heeft weer een ander beleggingsprobleem.[3]

OECD pension in perc gdp 2012

Er is dan ook nog een derde optie naast “een omslagstelsel of een hoge staatsschuld” en die optie is afschaffing van de omkeerregel pensioenenDe stelling  dat pensioenen en overheidsschuld Siamese tweeling zijn, ligt dan ook meer voor de hand. Waar Teulings voor Nederland de overige 91% beleggingen vandaan haalt krijgen we in de volgende aflevering te zien ……… (wordt vervolgd)

_________________

Laatst bewerkt 12 juni 2014

[1] NRC, Coen Teulings, “Lagere staatsschuld is slecht voor pensioenen”, http://digitaleeditie.nrc.nl/losseverkoop/NH/2014/5/20140611___/1_16/article1.html

[2] DNB, “DNBulletin: Vermogen pensioenfondsen voor 14 procent belegd in Nederland”,

http://www.dnb.nl/nieuws/nieuwsoverzicht-en-archief/dnbulletin-2013/dnb295699.jsp

dnb bulletin

(3)  http://www.regjeringen.no/pages/38671176/translation1_2.pdf

Advertisements

From → 2. Archief

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: