Skip to content

Toptarief naar 49,5% – enkele vragen

29 oktober 2013

____________________________________________________________________________________________

Het rijk geeft sinds kort een garantie op de HRA. Omdat de HRA met € 5,1 mld. wordt verminderd worden de schijftarieven aangepast. Daarvoor wordt iedereen dankzij een voorstel van het neoliberale D66 en de VVD op termijn gecompenseerd door het toptarief te verlagen naar 49,5% en een meerderheid in de Kamer steunt dit voorstel. [1c] Je moet tenslotte af en toe wat voor je clientèle doen. Toen de HRA in de periode 1995-2007 explosief steeg was er geen reden om daar iets aan te doen. De eigenwoningbezitter profiteert al van de lage hypotheekrente, die nog lager zou zijn als de overheid zijn werk goed deed.

De doorrekening van Blok zou binnenkort komen? Gegeven eerdere ervaringen met diens berekeningen [zie hier en hier] kan het geen kwaad hem even op enkele zaken te wijzen. Omdat de vele vragen die dit oproept een retorisch karakter hebben, zult u in deze bijdrage weinig antwoorden tegenkomen.

In totaal kost deze grap eenmalig ca € 34 mld. belasting extra doordat de latente belastingclaim op de pensioenreserves door de tariefaanpassing wordt verlaagd. Van dit bedrag gaat in elk geval meer dan 50% naar de top 20% inkomens, een fraai staaltje denivellering. Over deze belastingaderlating werd in de discussie in de Tweede Kamer nauwelijks een woord vuil gemaakt. Je moet de kiezer tenslotte niet wijzer maken als je voor de belangen van je Upper Middle Class achterban opkomt.

____________________________________________________________________________________________

“Het belastingtarief voor de hoogste inkomens daalt op termijn van 52 procent tot 49,5 procent. De belastingverlaging compenseert de lagere belastingaftrek van de hypotheekrente waar huizenbezitters “recht op hebben”. Het toptarief gaat vanaf 2018 in kleine stapjes naar beneden.” [1] De lagere aftrek komt voort uit de zeer geleidelijke afbouw van de HRA van 52% naar 38%, ter compensatie wordt de derde schijf (top 2013: €55.991) minder opgerekt. De gedachten gingen uit naar een geleidelijke oprekking tot € 80.181 en na HRA en pensioenpremie kom je dan snel op zo’n € 100.000 bruto. [1b]. Dat oprekken zal nu met het D66/VVD/SGP (en coalitie) voorstel maar tot € 66.086 plaats vinden, net iets minder dan 2 x modaal.[1c]

Eerder was al duidelijk dat ook de tarieven voor de tweede en derde belastingschijf omlaag gaan, van 42% naar 38%. Dat gebeurt eveneens in kleine stapjes. Eerst in 2042 moeten de nieuwe belastingschijven zijn bereikt. [1a]

Het afbouwschema naar 49,5% en 38% wordt als volgt:

Tabel 1 Afbouw tarieven box I 2e t/m 4e schijf na aanname amendement [1c]:

NIEUWE TARIEVEN 2014

(1)  Het is opmerkelijk dat deze regering denkt tot 2042 over haar graf heen te kunnen regeren, terwijl ze blij mogen zijn als ze – net als de spreekwoordelijke kalkoen – Kerst zullen halen. Alleen de inflatiecorrectie van de schijven al wordt regelmatig gepasseerd. Overigens zal de behandeling van de voorstellen van de commissie Dijkhuizen II  alleen al voor de nodige wijzigingen zorgen. Omdat aanpassingen van het belastingsysteem veelal ongestructureerd plaats vinden, is de houdbaarheid van die voorstellen zeer beperkt.

(2) Merk op dat de verlenging van de 4e schijf in het regeringsvoorstel pas in 2042 extra met € 14.095 zou worden verhoogd.

Grafiek 1 Afbouw belastingpercentage 2014-2042 nieuw en oud voorstel

afbouw tarief schijven

(1) De mensen met een toptarief van 42% zijn dus slechter af omdat het tarief langzamer daalt. Het 52% toptarief daalt nu wel geleidelijk naar 49,5%.

(2) De mensen met een inkomen tussen € 56.531 – € 66.086 gaan vanaf 2014 geleidelijk minder belasting betaling omdat ze dan later in het toptarief terecht komen. Uiteraard moet je bij dat inkomen nog wel de pensioenpremie en HRA in aanmerking nemen, zodat het brutobedrag in werkelijkheid hoger uitvalt.

(3) De verlenging van de 4e schijf van € 66.086 naar €80.181 vervalt door het amendement, maar deze aanpassing zou overigens pas in 2042 plaats vinden.

Enkele Vragen:

1. Werkt het voorstel symetrisch?

Als straks de hypotheekrente omhoog gaat, daalt dan de hypotheekrenteaftrek ook om dat effect te neutraliseren? Of is hier sprake van een asymmetrisch kanscontract met de overheid, waarbij de kwade kansen uitsluitend bij de overheid liggen en de upper (middle) class uit de wind gehouden wordt?

Tenslotte steeg in de periode 1995 en 2007 de HRA met 300%, terwijl het bbp met 95% steeg. [2] Ik heb toen bijna niemand horen betogen dat de HRA verminderd moest worden omdat de regeling de spuigaten uitliep. In tegendeel de HRA moest, als hij niet bestond, worden uitgevonden. Nu, van die uitvinding hebben we na 2008 veel plezier gehad. De afbouw van de thans excessieve HRA moet natuurlijk pas in te tarieven worden gecompenseerd nadat de HRA is genormaliseerd. Dit betekent dat de € 5,1 mld. compensatie achterwege had kunnen blijven.

2. Wordt lagere tarief box I eerst verhaald op de huidige stand van de pensioenreserves?

Het lagere tarief box I gaat ook gelden voor de toekomstige pensioenuitkeringen. De pensioenpremies werden/worden door de hoge inkomens tegen 52% afgetrokken en worden straks belast tegen 49,5%. Acht minister Dijsselbloem dit eerlijk en rechtvaardig? [2] We hebben het over € 1. 088 mld. pensioenreserves per eind juni 2013. Maar het gaat natuurlijk om het aandeel van de hogere inkomens in die reserves. Daarbij helpt het volgende wat oudere staatje voor 2008 [3]:

9510 DECIELVERDELING

Stellen we het aandeel van het 9e en 10e deciel van de pensioenreserves op ruwweg 60% dan geeft de staat dus in één keer € 16 mld. belastingen weg. [4] Welke plannen hebben D66, VVD en CDA bij eventueel toekomstige verdere verlagingen van het toptarief?

De verlaging van de 2e en 3e schijf kost ook 4% belastinggeld van de pensioenreserves of € 17 mld. [4]

De vraag wordt dus zeer urgent of het niet tijd wordt de omkeerregel pensioenen geheel op te doeken, met de op handen zijnde belastingderving van ruwweg € 34 mld. op termijn?

Uiteraard is de berekening van de belastingderving complexer omdat de belastingverlaging heel gefaseerd wordt ingevoerd (zie tabel 1) zodat de uitkeringen zeer geleidelijk minder worden belast en de premieaftrek ook zal dalen. Ik zie de berekening van Blok dan ook met belangstelling tegemoet, maar ik denk dat we naar een paragraaf over dit onderwerp kunnen fluiten.

3. Is sprake van een evenwichtig voordeel of komt dit voorstel uitsluitend de topinkomens ten goede?

Het is misschien goed om een in de eerdere bijdrage opgenomen tabel hier te herhalen:

Tabel 2 Huishoudens met en zonder HRA 2011

8610 HRA deciel

(1) De maatregel komt een zeer beperkte groep ten goede. en moest die groep niet een crisismaatregel opgelegd krijgen om de lasten evenredig te verdelen? Is dit dus weer een voorbeeld dat de ene hand geeft en de andere hand ook niet weet wat hij doet?

(2) Was overigens, ook volgens het CPB als je even verder kijkt dan de neus van de media lang is, dat 52% toptarief niet het meest doelmatige tarief? [1b]

(3) Onze CDA golden wonder boy Pieter Omtzigt vindt dat je er pas met € 145.000 echt op vooruitgaat omdat de 3e schijf wordt verlengd  “tot €66.000 in plaats van €81.000. Over die €15.000 moet straks 49,5% worden betaald, in plaats van de dan geldende 38%.” [6] Dat past geheel in het “geloofwaardig oppositie” voeren van Sybrand van Haersma Buma. Ten eerste is het redelijk demagogisch om te refereren aan een schijfaanpassing van “straks” € 14.095  als dat pas in 2042 plaats vindt (zie tabel 1). Ten tweede zou hij natuurlijk liever zien dat het tarief nu al naar 38% gaat, zoals in het CDA vlaktaks voorstel werd voorgesteld. [7] Het toptarief laten we dan conform het zelfde CDA-voorstel lekker vaag. In de oppositie zal dat dan wel, om de VVD rechts in te halen, 38% blijven. Daarbij betaalt de staat nog steeds 40% van de aankoopwaarde van het huis van de top 20% inkomensgroep, mede dankzij het CDA en de VVD. Die HRA is dus een soort fiscale Anorexia nervosa voor de schatkist een woord dat hier beter op zijn plaats is dan het woord obesitas van Omtzigt. Deze partijen zijn dus in belangrijke mate verantwoordelijk voor de huizenbubbel voor 2008 en de bestedingscrisis na die tijd. Een vlaktaks zou overigens een onzinnige maatregel zijn, zoals is na te lezen in een artikel van Bas Jacobs.[5]

(4) Door onvoorspelbaar ad hoc beleid is elke vorm van financiële planning overigens onmogelijk. [8]

4. Valt dit weer in de categorie “je moet elkaar wat gunnen” meneer Samsom?

Samsom mag het weer gaan uitleggen als zijn ministers en Kamerleden instemmen met dit voorstel. Uiteraard lukt hem dit wel: Samsom kan alles uitleggen, die domme achterban wil het alleen niet begrijpen.

Dat zijn achterban last heeft van de mindere verlenging van de derde belastingschijf zodat mensen eerder in het toptarief terechtkomen valt te betwijfelen. Van die verlenging heb je immers door de HRA en pensioenpremieaftrek een hele tijd geen last. De achterban van D66 wordt in elk geval goed bediend: “We willen met ons voorstel meer recht doen aan degenen die het meeste belasting betalen”, zegt Kees Verhoeven (D66). [1a] Daar hoef je niet eens voor in de regering te zitten. Samsom laat kennelijk heel graag de kaas van zijn brood eten.

______________________

Bijgewerkt 12 november 2013

[1a] NRC, “Toptarief van 52 naar 49,5 procent – compensatie voor lagere renteaftrek”, http://www.nrc.nl/nieuws/2013/10/29/toptarief-op-termijn-van-52-naar-495-procent-compensatie-voor-lagere-renteaftrek

en beter geïnformeerd (niet op zondag) want de SGP is de facto een regeringspartij:

[1b] http://www.refdag.nl/nieuws/politiek/kamer_zet_stap_naar_lagere_belastingen_in_2040_1_779529

Het Reformatorisch dagblad moet op een doordeweekse dag het aangehaalde CPB rapport nog maar eens goed lezen. Tenslotte worden ze daar, met God’s hulp, dagelijks in getraind.

[1c] Het amendement is, na een lang zoektocht, hier te vinden:

http://www.tweedekamer.nl/downloads/document/index.jsp?id=2b975500-2518-4fdb-b405-855d48f899b1&title=Gewijzigd%20amendement%20van%20het%20lid%20Verhoeven%20c.s.%20ter%20vervanging%20van%20nr.%2011%20over%20het%20wijzigen%20van%20de%20wijze%20waarop%20de%20opbrengst%20van%20Wet%20herziening%20behandeling%20fiscale%20behandeling%20eigen%20woning%20wordt%20teruggesluisd.pdf

Korter [ http://tinyurl.com/nkrow6w ] kon de overheid de link natuurlijk niet maken.

[2] Studiecommissie belastingstelsel, blz 325.

[3] https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20072008-31200-B.html

[4] 1.088 * 60%*2,5% = €16,3 mld. ; 1088* 40% * 4% = 17,4 mld. Dit is een ruwe benadering van totaal € 34 mld. De derving ligt ergens tussen de € 27 mld (2,5%) en € 44 mld. (4%). De 2e schijf, waarover geen AOW betaald wordt, speelt ook nog een rol, maar door de ongetwijfeld op handen zijnde fiscalisering van de AOW zal dat een beperkte rol zijn.

[5] http://people.few.eur.nl/bjacobs/fd12022005.pdf

[6] http://fd.nl/economie-politiek/681132-1311/cda-verlaging-toptarief-isvoor-velen-belastingverhoging

[7] https://www.cda.nl/fileadmin/Organisaties/WI/2009%20JUN%20Een%20sociale%20vlaktaks5.pdf

[8] Het blijft natuurlijk knap dat Omtzigt in het Nederlandse belastingstelsel met zijn financiële planning tot ruim 2040 vooruit kan kijken. Zelf heb ik dat maar opgegeven want in Nederland hebben we het fiscale stelsel van de maand door de continue wijzigingen met lange termijneffecten die vaak ook niet doordacht zijn zoals daar zijn:

(a) algemene heffingskorting en arbeidskorting; (b) wel of geen indexering van de belastingschijven of zelfs flinke aanpassing van die schijven (c) éénmalige crisisheffing topinkomens met een semi-permanent karakter; (d) HRA-regeling; (e) op handen zijnde verdere fiscalisering van de AOW; (f) Witteveen kader pensioenen (g) regelingen zelfstandige ondernemer; en (h) toeslagen zoals de kinderopvang.

Dit wordt dan ondersteund door belastingstudies die de politiek gebruikt als een grabbelton zonder dat er van enig systeem of principe sprake is. In het algemeen kun je er echter van uitgaan dat de bevoordeling van de upper middle class grotendeels in stand blijft, ongeacht of de PvdA in de regering zit en dat het stelsel de vermogensbezitters en ondernemers bevoordeelt ten opzicht van de factor arbeid {zie studiecommissies Van Weeghel (2010) en Van Dijkhuizen II (2013)}.

Advertenties

From → 1. Actueel

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: