Skip to content

SNS

1 februari 2013

__________________________________________________________________________________________________________

De verslaggeving van de redactie economie van de NRC is al jaren tenenkrommend. Het verslag van de SNS- persconferentie van vanmorgen  is daarvan een fraai voorbeeld.

Tevens gaan we in op de echte kosten voor de staat, dus geen 3,7 mld. zoals bijna alle media als een groef in een grammofoonplaat blijven herhalen,  en de bestuurdersbeloningen 2006/2011. De echte kosten voor de staat zijn € 360 mln + € 282,5 mln. (derving boete)  of € 642,5 mln. plus jaarlijks ca. 71 mln rente zolang de deelneming SNS Reaal wordt aangehouden. Bij het opstellen van de begroting 2013 had Financiën en de financiële woordvoerders overigens kunnen weten dat de boete van € 282,5 niet geïnd ging worden.

__________________________________________________________________________________________________________

De NRC wil ons doen geloven [1]:

De kosten voor de Staat zijn 3,7 miljard euro, bestaande uit: 2,2 miljard aan kapitaalinjecties, 0,8 miljard afschrijving van de eerder steun, 0,7 miljard voor het isoleren van problemen met de vastgoedtak

Daarnaast verschaft de Staat: 1,1 miljard aan leningen en 5 miljard aan garanties

Een deel van de kosten worden verhaald op de banken en beleggers: 1 miljard moeten de banken volgend jaar betalen in een heffing  dus ongeveer 1 miljard komt van de private sector. Aandeelhouders en achtergestelde crediteuren worden onteigend

Dit alles heeft als gevolg dat: het begrotingstekort door de kapitaalinjectie toeneemt met 0,6 procent en de staatsschuld stijgt met 1,6 procent van het bruto binnenlands product.

Maar als je leest wat er staat dan wordt het:

De staat is kwijt 0,8 miljard + 0,7 miljard minus bijdrage banken van 1 miljard. Daarmee daalt dus de staatsschuld per saldo met 0,3 miljard. (Die 0,8 miljard waren we al kwijt en zat al in de schuld)

De staat krijgt kapitaal van 2, 2 miljard en een lening van 1,1 miljard. Daarmee stijgt de netto schuld dus voor geen stuiver. Alleen staatsboekhouden voorgeschreven door de EU doet de staatsschuld met 3,3 miljard stijgen en daar moeten dan zeker weer extra bezuinigen voor doorgevoerd worden? Die tent moet natuurlijk wel goed gerund worden ondanks het toezicht van de Nederlandse Bank.

Vooropgesteld is dat de 0,7 miljard isoleren van problemen goed berekend is waar, gezien de track record van DNB, natuurlijk altijd vraagtekens bij geplaatst moeten worden. Dergelijke posten laten zich ook alleen maar ramen met een bandbreedte, helaas wordt die bandbreedte ons onthouden.

Financiële journalisten, je hebt er helemaal niets aan.

Naschrift 1:

Lezing van de brief van minister Dijsselbloem leert dan de bovenstaande bedragen, in het juiste perspectief en aangevuld, als volgt kunnen worden samengevat [2]:

Tabel 1 Overzicht voorgestelde Staatssteun

(click op tabel om te vergroten)

SNS\

(1) Voorlopig zijn de kosten voor de staat dus netto 360 mln. plus 71 mln rente per jaar op de 3,8 mln. lening. Als de boete ten onrechte al was ingeboekt komt daar 282,5 mln. bij.

De pers (ook NRC) blijft maar blaten dat het 3,7 mld. kost, en iedereen kauwt dit na. Maar als ik een huis voor 1 mln koop, dan “kost” dat huis me geen 1 mln, maar heb ik 1 mln. geïnvesteerd.  Uiteraard loop ik over die investering risico, daar kan elke huizenbezitter over meepraten.

Door de EMU-conventies voer je de EMU-schuld  (9 mld. inclusief van SNS Reaal toegerekende schulden) wel op en houd je met de activa geen rekening. Zo kan je de EMU-schuld lekker opblazen en bezuinigingen afdwingen, de media volgen deze zienswijze als een schoothondje. Op deze wijze help je de economie fijn nog verder naar de knoppen.

(2) Door de herbevestiging in de systeembank brief van DNB (24 januari 2013)  en het daarmee gewekte vertrouwen, draait de staat sowieso voor de schade op, garanties zijn derhalve onbeperkt en het afgeven van garanties is daarmee redundant.

In de najaarsnota 2011  stelde de Jager op 29/11/2011 al:

“Op dit moment worden ABN Amro, ING Bank, Rabobank en SNS Bank als systeemrelevant aangemerkt. Dit oordeel wordt ieder jaar bijgesteld en zal dus ook de komende jaren nog kunnen veranderen.” [3]

“Banken krijgen tot 2019 de tijd om aan de hogere eisen ( b.v. core tier 1-kapitaal) te voldoen, met ingroei vanaf 2016. Dit stelt hen in staat de bufferversterking zoveel mogelijk te realiseren door winst in te houden of nieuw kapitaal uit te geven.” [3]

Dat is dus een respijt van 11 jaar nadat de kredietcrisis in volle omvang plaats vond.  Die ingehouden winst wordt dan ook eerst nog door een bankenbelasting en stortingen i.v.m. het Deposito Garantie Stelsel afgeroomd.

(3) Mocht de minister van Financiën de € 282.5 mln.  CT1 boete toch al hebben ingeboekt, een financiële doodzonde gezien de benarde financiële positie van SNS, dan valt het verlies uiteraard overeenkomstig hoger uit. (update: naar de minister op 6 februari in de kamer meedeelde is dat het geval  – in begroting 2013 als bate opgenomen – en hiermee worden de kosten  van de staat dus € 282.5 mln hoger dan in de tabel is aangegeven)

(4) De heffing financiële sector wordt gemitigeerd doordat de banken in 2013 en 2014 totaal geen 700 miljoen in het DGS-fonds hoeven te storten. Dijsselbloem strijkt daarmee voorlopig ook nog eens 175 mln. vennootschapsbelasting op. Bovendien hadden die banken anders totaal ca 5 miljard verloren bij een faillissement van SNS.  Ik zie graag een bedankbrief van de aandeelhouders van ING tegemoet, die voor de zoveelste keer uit de wind gehouden worden.

(5) De obligatiehouders hadden voldoende geld uitstaan om de klappen op te vangen. De bevoordeling van de obligatiehouders van SNS lijkt mij niet te verdedigen. Dat “we nog onvoldoende gedaan hebben” om “massief en kostbaar overheidsingrijpen in de toekomst te voorkomen” is iets wat de politiek ruim 4 jaar na dato fors aan te rekenen is. In elk geval had de minister in onderhandelingen kunnen gaan met de obligatiehouders en kunnen bedingen dat voor volledige terugbetaling de obligatiehouders genoegen nemen met de rente die de staat betaalt nu hun lening materieel is omgezet in een staatsleningen en de obligatiehouders geen risico meer lopen.

Obligatiehouders gelijkstellen met spaarders bij systeembanken als concurrente schuldeisers, zoals Duffhues in zijn artikel op Mejudice doet, lijkt mij niet verdedigbaar gezien het karakter van het depositogarantiestelsel. [4] Een dergelijke positie geldt alleen voor spaarders met een saldo boven de € 100.000. Als de couponrente “niet (of nauwelijks)” het defaultrisico dekte dan is dat  een stommiteit die uitsluitend de obligatiehouders valt toe te rekenen. Een volwassen marktpartij hoeft niet aan het handje van de overheid genomen te worden.  De omzetting van achtergestelde obligaties in 2011 in ruil voor een nieuwe uitgifte van schuldbewijzen mag opmerkelijk genoemd worden en de achtergond van die deal vereist dan ook nader onderzoek. [blz 313 jaarveslag 2011]

(5) Als minister Dijsselbloem triomfantelijk stelt dat voor het overbruggingskrediet een marktconforme rente zal worden bedongen en dat een marktconforme garantiefee in rekening zal worden gebracht (blz. 19), had hij er bij kunnen vertellen dat zonder dat rente of garantiefee in rekening te brengen het uiteindelijke resultaat voor de overheid gelijk zal zijn. Al deze vergoedingen zijn immers een sigaar uit eigen doos, met de staat als enige aandeelhouder en dus alleen goed voor de Bühne.

(6) Van de bovengenoemde 9 miljard leningen is een bedrag van 3,8 miljard nieuw (1.100+2.200+500). Een tienjarige staatslening doet momenteel 1,87%, de jaarlijkse rentekosten van de reddingsoperatie zijn dus 71 mln.

(7) We kunnen de 3,3 mld. uit (6) tellen bij de activa die niet worden meegewogen bij het bepalen van de EMU-schuld. Eerder zagen we dat daarmee al een bedrag van 40 mld. uit vorige interventies gemoeid was.

(8) Als de gegevens in de brief kloppen en de inschatting van de risico’s juist is, hebben het dus per saldo over de postzegelkas van de overheid. Niet in te zien is derhalve waarom de interventie tot extra bezuinigingen zou moeten leiden. Het Nederlandse economische klimaat wordt met name verziekt door de media en politici die geen balans kunnen lezen.

Naschrift 2:

Voor Peter Verhaar, onze nationale koe in de kont kijker: als de ABN-Amro  in 2006 de activiteiten van vastgoeddochter Bouwfonds niet aan SNS verkocht had, was deze activiteit mooi met de acquisitie van ABN AMRO meegekomen en had de staat het probleem ook in de schoot geworpen gekregen. Misschien is huidige oplossing wel goedkoper: een deel van de impairment is tenslotte nu al door de voormalige aandeelhouders van SNS genomen. Je zou de jaarrekeningen van 2008-2011 en het halfjaarbericht 2012 moeten navlooien om te weten hoeveel precies plus natuurlijk de effecten van de nationalisatie op 1 februari zelf (kapitaal + overig eigen vermogen, if any. en natuurlijk de achtergestelde leningen).

Naschrift 3:

In 2006 deed de top van SNS de voortreffelijke strategische acquisitie van Bouwfonds, waarvan 77% van de financieringsacitiviteiten in Nederland plaatsvond. In 2006 werd een winst gemaakt (Bouwfonds-grondslagen) van  94 mln. en de winstontwikkeling was stabiel in de twee voorgaande jaren.  Met 137 werknemers en een betaalde koopprijs van € 810 mln. plus 11 mln acquisitiekosten en 15 mln. rente, kwam de goodwill op 137 mln. In het jaar daarop naar beneden bijgesteld voor 27 mln, i.v.m. kennelijk ontoereikende informatie deelnemingen  (40 mln) en belastingverplichtingen 14 mln. In 2008 en 2009 werden blijkens de jaarrekeningen ook geen lijken in de kast gevonden.  De problemen van SNS Property Finance zijn dus geheel van eigen makelij, of de jaarrekening 2007 is kennelijk onjuist (BW 2:362 lid 6) en ten onrechte niet ingetrokken.

In 2006 heette het in het gebruikelijke ronkende management jargon:

“Het beleid van SNS REAAL inzake de beloning van de leden van de Raad van Bestuur komt overeen met dat voor andere leidinggevende functionarissen binnen de groep. Het is gericht op het aantrekken en behouden van mensen van hoge kwaliteit en hen te motiveren, in overeenstemming met de strategische en afgeleide financiële doelstellingen.” Jaarverslag 2006

De strategische beslissing om SNS Property Finance te acquireren en uit te bouwen werd in 2006 en 2007 uitbundig beloond:

(click op tabel om te vergroten)

beloning bestuurders

Van een terugneming van de lange termijn bonus in 2007 toen de problemen in Amerika en Spanje zich al aandienden was kennelijk geen sprake. Eerst nu dus een enquête naar het beleid door de Ondernemingskamer en dan verhaal halen. Hopelijk zijn de bestuurders goed verzekerd, als de risicopremie begrepen in de beloning bestuurders van € 4,000 betrekking heeft op bestuurdersaansprakelijkheid zal de verzekeringsuitkering overigens wel tegenvallen.

________________

Laatst bijgewerkt 7 februari 2012

[1] http://www.nrc.nl/nieuws/2013/02/01/de-nationalisatie-van-sns-in-cijfers/

[2] http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/fin/nieuws/2013/02/01/nederlandse-staat-nationaliseert-sns-reaal.html

[3] Min Fin, Najaarnota 2011, http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2011/11/29/najaarsnota-2011.html , bijlage 3

[4] Piet Duffhues, “Welke positie hebben obligatiehouders van probleembanken?”, Me Judice, 4 februari 2013.

http://www.mejudice.nl/artikelen/detail/welke-positie-hebben-obligatiehouders-van-probleembanken

Advertenties

From → 2. Archief

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: