Skip to content

De verhoging van de pensioenleeftijd en hoe nu verder?

24 september 2012

____________________________________________________________________________________________________________________________

Er wordt door diverse partijen wel heel erg gemakkelijk geroepen dat de pensioenleeftijd omhoog moet. Aan de hand van de CBS gezonde levensverwachting naar opleidingsniveau gaan we na wat dit betekent. Tevens gaan we na of en hoe we door het heft in eigen hand te nemen en zelf te sparen een lange neus naar de politici kunnen maken.  Tot slot kunt u zien wat het moving target voor uw AOW-leeftijd is. 

____________________________________________________________________________________________________________________________

Aan de hand van de CBS statline kunnen we levensverwachting van een 65-jarige man en vrouw en het effect van de verhoging van de pensioenleeftijd in relatie tot levensjaren “in als goed ervaren gezondheid” als volgt samenvatten [1]:

Tabel 1 Levensverwachting naar geslacht en opleidingsniveau met inzicht derving gepensioneerde gezonde levensjaren.

(click op tabel om te vergroten)

GEZONDE LEVENSJAREN

Opmerkingen:

(1)  Het verschil in (gezonde) levensjaren ziet er in tabelvorm toch altijd wat overzichtelijker en pregnanter uit dan indien dit in tekstvorm wordt opgeschreven. [2] De zorgkosten en pensioenkosten zijn ten dele communicerende vaten. De verhoging van de pensioenleeftijd dient natuurlijk uitsluitend te worden gerelateerd aan de gezonde levensjaren. De ongezonde levensjaren mogen we zelf houden. Toegevoegd is de meest recente prognose van het Actuarieel Genootschap voor 2062. [4] Hoeveel gezonde levensjaren erbij komen is echter nog maar de vraag. Of we die allemaal willen inleveren ook.

(2) Als de upper middle class het weer heeft over de verhoging van de pensioenleeftijd naar zeventig jaar dan pak ik er altijd deze statistiek even bij en denk aan het sociologische inzicht van Marx: das gesellschaftliche Sein bestimmt das Bewusstsein. De kleurkeuze in tabel 1 berust dan ook op louter toeval en hieraan moet geen politieke betekenis worden toegekend.

(3) Eerder berekenden we dat de contante waarde van een levenslange AOW-uitkering voor een 65-jarig echtpaar bruto  €379.000 bedroeg. Nu kunnen we vaststellen dat dit bedrag voor dat zelfde echtpaar met basisschool opleiding  € 331.000 en met een universitaire opleiding € 408.000 bedraagt. Ik hoor al zeggen dat dit laatste echtpaar ook veel meer premie betaald heeft, maar dat is dan kennelijk terecht, en het draagkracht principe krijgt dan wel een heel bijzondere betekenis.

(4) De VVD wil de AOW-leeftijd in 2040 op 69 jaar en 9 maanden hebben. De partij blijft daarmee een partij voor kruideniers. Rekenend met 70 jaar betekent dit dat iemand bij de huidige levensverwachting met basisonderwijs 61% van zijn gezonde levensjaren inlevert en iemand met een universitaire opleiding toch nog 33%. Uiteraard moest je dit uit de CPB doorrekening halen. In het verkiezingsprogramma heette het dat “om de AOW ook in de toekomst veilig te stellen wordt deze na 2018 gekoppeld aan de levensverwachting.” Die levensverwachting gaat omhoog zult u tegenwerpen?  Uit de tabel 1 blijkt dat dit t.o.v. de huidige situatie nogal tegenvalt.

(5) Bovenstaande tabel doet de vraag rijzen of politici die gretig reppen over een pensionering op 70 jarige leeftijd soms vroegtijdig aan het dementeren zijn.

(6) In het algemeen zal economisch gezien de AOW-leeftijd de pensioenleeftijd bepalen. Alleen de draagkrachtigen kunnen het zich permitteren een eigen planning aan te houden, daartoe gesteund door een overmatige pensioenpremie en lijfrenteaftrek. Onderstaande tabel kan daarbij helpen bij een spaarregeling:

Tabel 3 Hoeveel per jaar te sparen om het pensioengat door verhoging pensioenleeftijd op te vangen

(1) Om het sparen betaalbaar te houden wordt uitgegaan van ongeveer twee keer de netto AOW of twee keer netto modaal. dus netto €33.000 per jaar. [3]

(2) Uiteraard dient dit bedrag waardevast te zijn zodat we uitgaan van 3% stijging per jaar terwijl ook de rente op 3% gesteld wordt (4,2% deposito minus vermogensrendementsheffing).

(3) De tabel dient als volgt worden gelezen: Iemand die 55 jaar oud is kan nog 10 jaar sparen. Voor een pensionering op 66-jarige leeftijd moet hij jaarlijks € 3.756 sparen. Op 65-jarig leeftijd heeft hij dan 33.000* 1,03^10 of  € 44.349 gespaard om dat jaar te overbruggen. Die € 44.349 komt welvaartsvast overeen met € 33.000 nu. Spaart hij € 5.368 dan kan hij twee jaar overbruggen met € 44.349 in het eerste jaar en € 44.349*1,03 of € 45.680 in het tweede jaar.

(4) Het volgende uitgewerkte voorbeeld laat zien hoe het in de praktijk werkt indien de pensioenleeftijd naar 70 gaat en toont ook aan dat men zeer vroeg moet beginnen voor een enigszins realistisch scenario:

Tabel 4  Opbouw en uitkering voor een 60-jarige

Toelichting:

(1) Jaarlijks wordt € 34.979 gestort welk bedrag tegen 3% oprent. Op 65-jarige leeftijd is zo een spaarpot van € 191.280 opgebouwd.  De eerst opname bedraagt €  38.256 (33.000*1,03^5). Deze opname stijgt jaarlijks met 3%., na 5 jaar is de pot op. De politici kunnen ook de pot op met hun langer doorwerken , maar het heeft dan ook een lieve stuiver gekost.

(2) Mocht u het normbedrag van 33.000 willen aanpassen dan kunt u de bedragen pro rato nemen. Een uitkering van 40.000 in het voorbeeld van tabel 3 vergt een spaarbedrag van €42.399  {34.979 *(40.000/33000)} en geeft een eerst opname van € 46,371. Deze pro rata systematiek is op de hele tabel 2 van toepassing.

(3) Zou u bij ING voor €191.280 een 5-jarige lijfrente kopen dan zou u vijf jaar lang elk jaar 41.004 ontvangen. U betaalt dan € 1.137,91 aan eenmalige kosten en €127,59 totaal aan doorlopende kosten. De staat als geluksmachine en de verzekeringslobby maakt dat U dan geen derving vermogensrendementsheffing heeft.

Uit bovenstaande opstelling blijkt dat het uiterst moeilijk zal vallen om het onderstane pensioengat door verhoging van de pensioenleeftijd in eigen beheer op te vangen. Voor de oudere werknemers is dat praktisch onmogelijk. En misschien bij die politici nog even navragen of een universele verhoging van de pensioenleeftijd wel zo rechtvaardig, logisch en rechtvaardig is als ze betogen? Gegeven de hoge opleiding van die politici en hun beleden empathisch vermogen zouden ze toch statistieken moeten kunnen lezen?

Voor wat betreft de AOW-leeftijd hebben we te maken met dagkoersen.  Omdat er kennelijk veel vragen over zijn kunt u, naar de laatste stand, uw AOW-situatie hier  http://www.svb.nl/int/nl/aow/wat_is_de_aow/wie_krijgt_aow/wat_is_aow_leeftijd/index.jsp nagaan door uw leeftijd in te vullen.  De gevolgen voor de pensioenleeftijd moet nog door het pensioenfonds nader worden ingevuld.

_____________

Laatste bijgewerkt 10 december 2012.

[1] http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&PA=71885NED&D1=0-1&D2=a&D3=14&D4=a&D5=0&D6=a&HDR=T,G2,G3&STB=G4,G1,G5&VW=T

en  http://www.cbs.nl/NR/rdonlyres/516BE7D7-B35E-4CFA-BF66-9B48ADF6995F/0/2008c156pub.pdf

[2] Al doet Alfred Kleinknecht een goede gooi: Alfred Kleinknecht, “Een troonrede voor de AOW”, http://www.mejudice.nl, 18 september 2012

http://www.mejudice.nl/artikel/893/een-troonrede-voor-de-aow

[3] Modaal bruto ca 33.000, http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/overheidsfinancien/vraag-en-antwoord/wat-is-het-bruto-modaal-inkomen.html volgens http://www.loonwijzer.nl/home/salaris/brutonetto netto 16. 595. Voor de AOW zie.

[4] AG, “Prognosetafel AG2012-2062″, http://www.ag-ai.nl/view.php?Pagina_Id=333

ag prognosetafel 2012_2062

Advertenties

From → 2. Archief

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: