Skip to content

European Redemption Pact (ERP)

29 juli 2012

___________________________________________________________________________________________________________________________

De Sachverständigenrat zur Begutachtung der gesamtwirschaflichen Entwickelung [SVR] heeft op 5 juli 2012 een paper het licht doen zien dat een voorstel doet om de schulden in de EU fundamenteel af te bouwen onder strikte voorwaarden. [1] Uitgangspunt daarbij is dat de landen individueel hun eigen broek ophouden, maar tijdelijk borg staan voor de excess schulden van andere landen onder strikte randvoorwaarden met zekerheidsstelling door onderpand. Op de regeling zelf zullen we niet uitgebreid ingaan. Een beknopte Engelse samenvatting is te lezen op Vox. [2] Wel zullen we enkele cijfers uit die studie onder de loep nemen.


Het plan voorziet erin om de excess schulden (boven de 60% bbp) in een Tilgungsfonds onder te brengen dat in 25 jaar dient te worden afgebouwd. Dit fonds zal dan onder relatief gunstige condities kunnen lenen, zodat de zuidelijke landen minder rente betalen. Een gevolg is wel dat met name Duitsland, maar ook b.v. Nederland meer rente (ca 0, 5 – 1,3%) gaat betalen over hun excess schulden. [1b blz 5] Op Merkeliaanse wijze doormodderen gaat echter ook niet zonder kosten gepaard. Die kosten zijn echter moeilijk kwantificeerbaar. Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de zondaars die het Stabiliteitspact overtreden hebben:

Tabel 1 Overzicht schulden  EU-landen prognose 2012 in Mld. euro [3]

(click op tabel om te vergroten)

Toelichting: De eerste groep landen zijn de landen die de SVR aan het Tilgungsfonds ( ERP European Redemption Pact] wil laten deelnemen voor de geprognotiseerde bedragen in 2018. De tweede groep landen vallen al onder het EFSF/ESM regime en blijven hier dus (voorlopig) buiten. In totaal is dus sprake van een excess schuld van € 3082 mld. van alle boosdoeners.  De PIGS-landen en Italië nemen ruim 52% hiervan voor hun rekening.

In de tabel is ook het percentage schuld in % bbp en het excess bedrag in 2007 opgenomen, dus net voor de bankencrisis. Italië en Griekenland hadden er toen al een potje van gemaakt, Duitsland’s schuld stond ondanks de blühende Landschaften van Kohl nog op 64,9% bbp. Vooral diegenen die de schuld van de eurocrisis op de geldverslindende overheden willen schuiven, “vergeten” dat nog wel eens. De toename van rond € 2.000 mld, komt voor 41% voor rekening van de PIGS-landen plus Italië (€ 820 mld.) die samen 35% van het bbp_2012 van de hele groep voor hun rekening nemen. Dit plaatst de crisis in perspectief.

Daarnaast heeft de ECB 211 mld. in staatsobligaties van EU-probleemlanden geïnvesteerd.[4] De financieringsbehoefte van Spanje en Italië  in de periode 2012-2017 bedraagt respectievelijk € 700 mld. en €  1.081 mld. [1, blz. 7] Als het plan zou werken dan besparen deze twee landen t.o.v. de huidige tarieven zo’n 3-4% interest of € 37-49 mld. over hun excess schulden, terwijl ook de rente over hun resterende 60% bbp schuld zou dalen. Duitsland betaalt dan ca €5,8 mld. meer rente. Zelfs onder vereffening van dit nadeel, zou de deal dus eigenlijk een een no-brainer moeten zijn.  Maar het was natuurlijk ook een no-brainer geweest om het Junckerplan uit 2010 direct te implementeren en onder strikte voorwaarden, b.v. die uit het ERP-plan, tot Eurobonds over te gaan. [5] Dat had een hoop ellende voorkomen.

Tabel 2 Buitenlandse vorderingen  Duitsland op EU-landen eind 2011 mld. euro [3a, blz 10]

Duidelijk wordt hier waarom de belastingbetaler moet bloeden en diegenen die zo onvoorzichtig zijn geweest om de schuld aan te gaan vrij uit gaan. [6]

Tot zover wat informatie uit de paper. Het voorstel in de paper is ingegeven door de hoge rentestand van een aantal probleemlanden.  Het voorstel moet de geldgever overhalen om tegen een aanzienlijk lagere rente de excess schuld te gaan financieren. Of daarbij de schuld zo drastisch moet worden afgebouwd is overigens nog maar de vraag. De VS zijn in staat om met een grote staatsschuld ook tegen lage rente te lenen. [7]

Alvorens de 60% norm in steen te beitelen is het misschien nuttig om die grens eerst eens tegen het licht te houden. Als de rente langdurig zo laag blijft, is de staat een dief van de huishoudportemonnee van de belastingbetaler om de schuld agressief af te bouwen.  Bovendien is dat alleen maar slecht voor de consumentenbestedingen. Als de landen er geen schulden meer bij maken ziet het verloop van de staatsschuld bij 2% inflatie en 1% groei bbp er als volgt uit:

Tabel 3 Verloop staatsschuld in % bbp bij 3% groei bbp zonder overheidstekort [8]

We starten 1-1-2013 met percentages staatsschuld als percentage bbbp oplopend van 60% tot 130%. Hierbij wordt in al die 25 jaren geen cent afgelost.  Van die 3% groei (reëel 1%) gaan onze Sachveständigen ook uit (1, blz .17). Met het bereiken van de witte velden wordt voldaan aan de eis van het Stabiliteitspact. Maar waarom zou Italië in 2038 een schuld van zo’n 14% bbp willen hebben?

Als die zuidelijke landen hun hele bbp ook nog in de boeken  krijgen en daar belasting over gaan heffen dan gaat het nog een stuk sneller. Nederland moet in staat zijn om door middel van een aantal maatregelen voor 2018 zijn staatsschuld dusdanig terug te brengen dat het niet aan deze regeling hoeft deel te nemen.

Een artikel op VOX.EU laat de verschillende  eurobond-achtige voorstellen  in samenhang zien.[9]

Laatst bijgewerkt 25 augustus 2012.

[1]  Op de site van de Raad is een aantal papers, deels in het engels, te vinden over het onderwerp. http://www.sachverstaendigenrat-wirtschaft.de/schuldentilgungspakt.html

waaronder dit rapport [1a]  http://www.sachverstaendigenrat-wirtschaft.de/fileadmin/dateiablage/download/publikationen/sg2012.pdf

en ter verduidelijking: [1b] http://www.sachverstaendigenrat-wirtschaft.de/fileadmin/dateiablage/download/publikationen/arbeitspapier_01_2012.pdf

Dit plan is de actualisering/verbetering  van een eerder voorstel van november 2011. http://www.sachverstaendigenrat-wirtschaft.de/a-european-redemption-pact.html

[2] Peter Bofinger, Claudia M. Buch, Lars P Feld, Wolfgang Franz, Christoph M Schmidt, A Redemption Pact for Europe: Time to act now, 25 Jul 2012, http://voxeu.com/article/redemption-pact-europe-time-act-now

[3] a) http://www.sachverstaendigenrat-wirtschaft.de/fileadmin/dateiablage/download/publikationen/sg2012.pdf, blz 18. en de volgende eurostatistieken voor het bbp en % schuld van Griekenland, Portugal en Ierland:

b) landenoverzichten voor schuld: http://ec.europa.eu/economy_finance/db_indicators/gen_gov_data/documents/2012/spring2012_country_en.pdf

c) bbp table 59A , http://ec.europa.eu/economy_finance/db_indicators/gen_gov_data/documents/2012/spring2012_series_en.pdf

Deze gegevens zijn consistent met de gegevens onder a) die ook aan deze statistieken zijn ontleend.

d) ratio 2007: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/2-26042011-AP/EN/2-26042011-AP-EN.PDF

[4] FAZ, “Draghi will angeblich konzertierte Anleihenkauf-Aktion”, http://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/anstehende-ezb-sitzung-draghi-will-angeblich-konzertierte-anleihenkauf-aktion-11841064.html

[5] Die Zeit, “Bundesregierung weist Juncker-Kritik zurück“, http://www.zeit.de/wirtschaft/2010-12/Juncker-Euro-Bonds

[6] Het geld voor de wapenverkopen moet ten slotte ook binnenkomen. “ Greece’s arms imports decreased by 18 per cent between 2002–2006 and 2007–11. In 2007–11 it was the 10th largest arms importer, down from being the fourth largest in 2002–2006. Greece placed no new order for major conventional weapons in 2011 but it did take delivery of the second of four Super Vita fast attack craft from the UK and related systems from Italy and the Netherlands. Greece also took delivery of the first of 20 NH-90 helicopters from France. It still has outstanding orders for five Type-214 submarines from Germany.” SIPRI, Trends in International weapon tranfers 2011, blz 7.

[7] Doordat de teller gelijk blijft en de noemer jaarlijks met een factor 1,03 toeneemt, neemt de ratio schuld/bbp af. Na vijf jaar is de ratio 1/ 1,03^5 lager of nog 86% van de oude ratio, na 10 jaar is dat percentage 74%  en na 25 jaar nog maar 48% van de oude ratio {1/1,03^25}.

[8] http://www.treasurydirect.gov/govt/rates/pd/avg/2011/2011.htm

[9] Stijn Claessens, Ashoka Mody en Shahin Vallee “Making sense of Eurobond proposals”,  http://voxeu.com/article/making-sense-eurobond-proposals

Advertenties

From → 2. Archief

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: